วันที่ 16 เมษายน 2568 – กลายเป็นสองเรื่องที่น่าสนใจไม่น้อยเลยทีเดียว เมื่อสื่อทั่วโลกจับตาประเด็นที่เหมือนจะอยู่คนละขั้ว แต่กลับสร้างแรงบันดาลใจได้พอกัน นั่นคือ ทีมลูกเรือหญิงล้วนของ Blue Origin ที่ออกมาโต้ตอบเสียงวิจารณ์ถึงภารกิจประวัติศาสตร์ของพวกเธอ และอีกฟากหนึ่งคือนักโภชนาการที่จัดอันดับสุดยอด “ถั่ว” โปรตีนสูง เอาใจสายสุขภาพโดยเฉพาะ ถึงแม้เรื่องราวเหล่านี้จะดูเหมือนไกลตัว แต่ก็แฝงแง่คิดดีๆ ให้กับคนไทยได้ไม่น้อย ทั้งเรื่องโอกาสของผู้หญิงในแวดวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STEM) มุมมองที่สังคมมีต่อวิทยาศาสตร์ หรือแม้แต่แนวทางการกินที่ใช่สำหรับไลฟ์สไตล์คนยุคนี้
เที่ยวบินท่องอวกาศครั้งล่าสุดของ Blue Origin ที่มีทั้งเซเลบคนดังอย่างนักร้องสาว Katy Perry, พิธีกรรายการเช้าชื่อดังของอเมริกา Gayle King และนักข่าวมือรางวัล Lauren Sanchez ร่วมทีมไปด้วย ไม่ใช่แค่การไปลอยตัวเล่นๆ 11 นาทีในอวกาศเท่านั้น แต่ภารกิจนี้ยังมีความหมายเชิงสัญลักษณ์ เปรียบเหมือนก้าวสำคัญในการเปิดพื้นที่ให้ผู้หญิงในวงการอวกาศ ซึ่งเป็นโลกที่ผู้ชายครองเวทีมาโดยตลอด แต่ก็อย่างว่า ทุกก้าวย่างใหม่ๆ ย่อมมีทั้งแรงหนุนและแรงต้าน บนโซเชียลมีเดียเองก็มีคำถามถึงความจำเป็นของภารกิจสั้นๆ นี้ ซึ่ง Lauren Sanchez ก็ออกมาตอบโต้แบบถึงพริกถึงขิงว่า “ฉันนี่ของขึ้นเลยนะเวลาพูดถึงเรื่องนี้” พร้อมย้ำว่าการเดินทางครั้งประวัติศาสตร์นี้ “จะให้ใครมาด้อยค่าหรือมองข้ามไม่ได้เด็ดขาด” หรือพูดง่ายๆ ก็คือ “ไม่ยอมให้ใครมาขโมยความสุขนี้ไปแน่ๆ” (อ้างถึง TODAY)
แล้วเรื่องนี้มาเกี่ยวกับคนไทยตรงไหน? ก็ตรงที่ความฝันด้านอวกาศของไทยเอง ทั้งภารกิจต่างๆ ของ GISTDA รวมถึงกระแสที่ผู้หญิงหันมาสนใจสาย STEM มากขึ้น ล้วนสะท้อนภาพการต่อสู้เรื่องโอกาสและการยอมรับในเวทีโลกเหมือนกัน หลายเสียงในโลกออนไลน์มองว่าการท่องเที่ยวอวกาศเป็นเรื่องฟุ่มเฟือย เปลืองงบประมาณ ทำลายสิ่งแวดล้อม หรือไม่ได้ประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์เท่าที่ควร แต่ฝ่ายที่สนับสนุนก็แย้งว่า ภารกิจแบบนี้แหละที่ช่วยสร้างแรงบันดาลใจ จุดประกายความสนใจในสาย STEM ให้กับเยาวชน และเป็นการวางรากฐานสู่การวิจัยที่จริงจังในอนาคต ซึ่งแนวคิดนี้ก็ตรงกับบริบทของไทย ที่เรากำลังพยายามสร้างสังคมที่เห็นคุณค่าของวิทยาศาสตร์ ผ่านการลงทุนด้านดาวเทียมและเตรียมเฟ้นหานักบินอวกาศรุ่นใหม่ อ้างถึง BKP Thailand Space News
อีกประเด็นที่ถูกพูดถึงไม่แพ้กัน คือคำแนะนำล่าสุดจาก Natalie Rizzo นักโภชนาการ ที่มาจัดอันดับ “ถั่วโปรตีนสูง” ให้กับคนรักสุขภาพโดยเฉพาะ ซึ่ง 3 อันดับแรกตกเป็นของ ถั่วลิสง อัลมอนด์ และพิสตาชิโอ นอกจากโปรตีนจะแน่นแล้ว ถั่วแต่ละชนิดยังอุดมไปด้วยใยอาหาร วิตามินอี และวิตามินบีอีกหลายตัว Rizzo ย้ำว่าถึงถั่วจะมีประโยชน์ แต่ก็มีไขมันและแคลอรีค่อนข้างสูง คนไทยเราจึงควรกินในปริมาณที่พอเหมาะ และไม่ควรกินแต่ถั่วอย่างเดียว สำหรับบ้านเรา ที่ถั่วลิสงถือเป็นของกินเล่นยอดฮิตติดริมทาง คำแนะนำนี้ยิ่งช่วยให้เราหาสมดุลระหว่างความชอบเดิมๆ กับหลักโภชนาการสมัยใหม่ได้ดีขึ้น อ้างถึง TODAY
ข้อมูลเหล่านี้ยังสอดคล้องกับงานวิจัยในวารสาร Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition ที่พบว่า การกินถั่วในปริมาณที่เหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจและช่วยควบคุมน้ำหนักได้ อ้างถึง PubMed ยิ่งช่วงนี้กระแสอาหารโปรตีนจากพืชและเทรนด์สุขภาพในหมู่คนเมืองของไทยกำลังมาแรง การรู้จักเลือกแหล่งโปรตีนให้หลากหลายจึงเข้ากับคำแนะนำระดับสากลพอดิบพอดี
ที่สำคัญ ประสบการณ์ของทีมลูกเรือหญิง Blue Origin ยังสะท้อนให้เห็นอุปสรรคที่ผู้หญิงในสายวิทย์และบทบาทผู้นำต้องเจอ “แม้จะเป็นแค่การเดินทางไปอวกาศสั้นๆ แต่มันก็เปลี่ยนมุมมองที่สังคมมีต่อบทบาทผู้หญิงได้ ทำให้เด็กผู้หญิงไม่ว่าจะอยู่ที่กรุงเทพฯ หรือบุรีรัมย์ มีความมั่นใจว่าพวกเธอก็เก่งได้ เท่ได้ โดดเด่นได้ และควรค่าแก่การเฉลิมฉลองความสำเร็จเหมือนกัน” ดร.ณัชชา ธนารักษ์ นักฟิสิกส์หญิงไทยและนักขับเคลื่อนเพื่อผู้หญิงในสาย STEM ให้ความเห็น (สัมภาษณ์โดย Matichon Online) ในยุคที่คณะวิทยาศาสตร์ในไทยยังมีนักศึกษาหญิงไม่ถึง 30% เหตุการณ์ระดับโลกแบบนี้ยิ่งช่วยปลุกพลังและสร้างแรงบันดาลใจให้เราเห็น “ภาพผู้นำหญิง” ได้ชัดเจนขึ้น
หันมาดูเรื่องสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุขของไทยเองก็เพิ่งออกคำแนะนำให้ประชาชนเน้นแหล่งโปรตีนที่หลากหลาย โดยเฉพาะโปรตีนจากพืช เพื่อควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่กำลังเป็นปัญหาใหญ่ แนวคิดเรื่อง “กินถั่วอย่างรู้เท่าทัน” ก็สอดคล้องกับวิถีการกินเล่นของคนไทย ไม่ว่าจะเป็นถั่วคั่ว ถั่วนึ่งตามตลาดนัด แต่เพิ่มมุมมองใหม่คือ ต้อง “คุมปริมาณ” และใส่ใจสุขภาพให้มากขึ้น กระแสใหม่ๆ อย่างชาเลนจ์บนโซเชียล “สุขภาพดีถั่วๆ” ที่ชวนให้วัยรุ่นมาแชร์สูตรเด็ดเมนูถั่ว หรือวิธีทำของกินเล่นที่ดีต่อสุขภาพ ก็สะท้อนการปรับวัฒนธรรมเดิมให้เข้ากับข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างน่าสนใจ
สรุปจากทั้งสองเรื่องนี้ เราคงเห็นภาพความท้าทายระหว่าง “กรอบคิดเดิมกับความฝันใหม่” และ “ข้อกังขาของสังคมกับความมุ่งมั่นของนักวิทยาศาสตร์” ชัดเจนขึ้น ในวันที่ประเทศไทยต้องการก้าวให้ทันโลก ทั้งในอุตสาหกรรมอวกาศและการดูแลสุขภาพประชาชน การสนับสนุนผู้หญิงในทุกๆ ด้านและการกินอย่างมีข้อมูลจึงเป็นกุญแจสำคัญที่มองข้ามไม่ได้จริงๆ นักวิชาการหลายคนคาดการณ์ว่า ทั้งการท่องเที่ยวอวกาศและโปรตีนจากพืช โดยเฉพาะถั่วชนิดต่างๆ จะยิ่งทวีความสำคัญต่อชีวิตคนรุ่นใหม่ เพราะตอบโจทย์ทั้งไลฟ์สไตล์คนเมืองและเป้าหมายสุขภาพในระยะยาว
สำหรับผู้อ่านชาวไทย ข้อคิดสำคัญที่น่าจะนำไปปรับใช้ได้จริงจึงมี 2 ข้อหลักๆ คือ การร่วมสนับสนุนและชื่นชมความสำเร็จของผู้หญิงในสายวิทยาศาสตร์ ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ และการหันมาเลือกกินโปรตีนจากพืชอย่างชาญฉลาดและพอเหมาะพอดี ถ้าใครอ่านเรื่องราวของทีม Blue Origin แล้วเกิดแรงบันดาลใจ อย่าลืมชวนเด็กสาวๆ รอบตัวไปเปิดโลก STEM ด้วยกัน ส่วนคราวหน้าถ้าแวะซื้อถั่วคั่วหรืออัลมอนด์จากตลาด ก็ขอให้กินอย่างรู้ปริมาณและเลือกให้หลากหลาย เพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาวนะครับ
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับภารกิจของลูกเรือหญิง Blue Origin และสาระน่ารู้ด้านโภชนาการได้ที่ ที่นี่