วงการสุขภาพต้องจับตา! งานวิจัยชิ้นใหม่จากมหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต (Michigan State University) เผยข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับข้อดีข้อเสียของข้าวกล้อง แม้จะรู้กันดีว่ามีคุณค่าทางอาหารสูงกว่า แต่กลับพบว่ามี “สารหนู” ปนเปื้อนมากกว่าข้าวขาว ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการชั้นนำ Risk Analysis นี้ กำลังชี้ประเด็นที่คนไทยต้องขบคิดให้ดีก่อนจะเลือกข้าวสารเข้าครัว
ข้าว ถือเป็นอาหารหลักคู่ครัวไทยเรามานาน และข้าวกล้องก็ได้รับความนิยมในหมู่คนรักสุขภาพ เพราะเชื่อกันว่ามีใยอาหารและสารอาหารเยอะกว่า แต่ผลวิจัยล่าสุดจากมิชิแกนสเตตกลับชี้ให้เห็นอีกมุมที่ต้องระวัง นั่นคือ ข้าวกล้องมีปริมาณสารหนูสูงกว่า โดยเฉพาะ “สารหนูอนินทรีย์” (inorganic arsenic) ซึ่งเป็นพิษร้ายแรงกว่าที่พบในข้าวขาว เรื่องนี้น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง โดยเฉพาะกับเด็กเล็กและทารก ที่อาจกินข้าวในสัดส่วนที่สูงกว่าผู้ใหญ่เมื่อเทียบกับน้ำหนักตัว
“งานวิจัยของเราเน้นย้ำว่า จำเป็นต้องหาจุดสมดุลระหว่างประโยชน์ทางโภชนาการกับความปลอดภัยของอาหาร” เฟลิเซีย วู (Felicia Wu) ศาสตราจารย์ผู้ร่วมวิจัย อธิบาย “แม้ว่าโดยทั่วไป ระดับสารหนูในข้าวกล้องอาจไม่เป็นอันตรายกับผู้ใหญ่ ถ้าไม่ได้กินเยอะมาก ๆ ติดต่อกันนาน ๆ แต่สำหรับเด็กเล็กแล้ว ความเสี่ยงมันสูงกว่า”
ทำไมข้าวถึงมีสารหนู? คำตอบอยู่ที่วิธีปลูก ต้นข้าวมีแนวโน้มดูดซับสารหนูจากดินและน้ำในนาได้เก่งกว่าธัญพืชชนิดอื่น ๆ ทำให้ข้าวมีสารหนูสะสมสูงกว่าธัญพืชเหล่านั้นเกือบสิบเท่าเลยทีเดียว
แม้ประโยชน์ของข้าวกล้อง เช่น ใยอาหารสูง โปรตีนเยอะ จะเป็นที่รู้กันดี แต่ข้าวขาวยังคงเป็นที่นิยมกินกันมากกว่าทั่วโลก รวมถึงในบ้านเรา งานวิจัยของ วู และเพื่อนร่วมงาน คริสเตียน สก็อตต์ (Christian Scott) นักวิจัยหลังปริญญาเอก ได้ใช้ข้อมูลจากสำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ (EPA) มาประเมินความเสี่ยงจากสารหนูในข้าวทั้งสองแบบ พวกเขาพบว่าปริมาณสารหนูอนินทรีย์แตกต่างกันอย่างชัดเจนในแต่ละพื้นที่ ซึ่งก็สัมพันธ์กับแหล่งปลูกข้าวนั่นเอง
สำหรับประเทศไทย ที่วิถีชีวิตผูกพันกับข้าวอย่างแยกไม่ออก ผลวิจัยนี้นับเป็นทั้งสัญญาณเตือนและโอกาส ในขณะที่เทรนด์อาหารสุขภาพกำลังมาแรง การเลือกชนิดข้าวอาจต้องพิจารณาเรื่องความปลอดภัยควบคู่ไปด้วย โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางอย่างเด็กเล็ก ผู้ที่มีภาวะขาดแคลนอาหาร หรือกลุ่มผู้อพยพ อาจต้องใส่ใจเรื่องการบริโภคข้าวเป็นพิเศษ
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่างานวิจัยนี้จะบอกให้เราเลิกกินข้าวกล้องไปเลย เพราะข้าวกล้องก็ยังมีสารอาหารสำคัญที่จำเป็นต่อร่างกายอยู่ดี วูเสนอว่าควรมีการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อดูว่า ประโยชน์ต่อสุขภาพของข้าวกล้องนั้น มันคุ้มค่าพอที่จะหักล้างกับความเสี่ยงเรื่องสารหนูได้หรือไม่ ซึ่งผลการศึกษาในอนาคตอาจช่วยให้ผู้บริโภคชาวไทย ที่กินข้าวเป็นอาหารหลักทุกวัน ตัดสินใจเลือกได้อย่างชาญฉลาดมากขึ้น
ผลการศึกษาทำนองนี้อาจกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับนโยบาย โดยเฉพาะการควบคุมระดับสารหนูในอาหาร อย่างที่องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) กำลังทำผ่านโครงการ Closer to Zero เพื่อลดความเสี่ยงเหล่านี้ สำหรับผู้กำหนดนโยบายและผู้บริโภคชาวไทย การทำความเข้าใจเรื่องปริมาณสารหนูกับสุขภาพของคนส่วนรวม อาจนำไปสู่การปรับเปลี่ยนคำแนะนำด้านอาหารและพฤติกรรมการกินในที่สุด
สรุปคือ แม้ข้าวกล้องจะยังดูเป็นทางเลือกที่ดีต่อสุขภาพ เพราะอุดมด้วยสารอาหาร แต่ผลวิจัยล่าสุดนี้ก็ย้ำเตือนว่าเราต้องเลือกกินอย่างมีข้อมูล ผู้บริโภคชาวไทย โดยเฉพาะครอบครัวที่มีเด็กเล็ก อาจลองปรับเป็นการกินข้าวกล้องในปริมาณที่พอเหมาะ และหันไปกินธัญพืชให้หลากหลายชนิดมากขึ้น เพื่อสร้างสมดุลที่ดีระหว่างคุณค่าทางอาหารและความปลอดภัย
แหล่งข้อมูล: บทความ SciTechDaily
