จากการลงหน้างานทำ R2R&CQI Round ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับทีมเรื่อง การลดการเกิดเชื้อราในหอผู้ป่วยวิกฤต (ICU) เป็นเรื่องสำคัญมาก เนื่องจากผู้ป่วยในICU มักมีภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ ทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อราที่อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง การป้องกันและควบคุมเชื้อราจึงเป็นมาตรการที่จำเป็นอย่างยิ่งดังนี้:
### 1. **การควบคุมสิ่งแวดล้อม**
- **การควบคุมความชื้น**: ระดับความชื้นที่สูงเกินไปเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เชื้อราเจริญเติบโตได้ดี ควรควบคุมความชื้นในห้อง ICU ให้อยู่ที่ประมาณ 30-50% โดยใช้เครื่องควบคุมความชื้นหรือการระบายอากาศที่ดี
- **ระบบปรับอากาศและการระบายอากาศ**: ควรตรวจสอบระบบปรับอากาศให้อยู่ในสภาพที่ดี มีการกรองอากาศด้วยแผ่นกรอง HEPA (High-Efficiency Particulate Air) ซึ่งสามารถกรองเชื้อราและสิ่งแปลกปลอมในอากาศได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- **ทำความสะอาดและการบำรุงรักษาอุปกรณ์**: ควรมีการทำความสะอาดและบำรุงรักษาอุปกรณ์ใน ICU เช่น เครื่องปรับอากาศ เครื่องช่วยหายใจ เครื่องมือต่างๆเพื่อป้องกันการสะสมของเชื้อรา
### 2. **การจัดการอาคารและโครงสร้าง**
- **การป้องกันการรั่วไหลของน้ำ**: การรั่วไหลของน้ำจากหลังคา ผนัง หรือท่อเป็นปัจจัยที่ทำให้เชื้อราเติบโต ดังนั้นควรมีการตรวจสอบและแก้ไขจุดรั่วไหลในอาคารอย่างสม่ำเสมอ
- **การตรวจสอบผนังและเพดาน**: ผนังและเพดานที่เปียกชื้นหรือมีรอยแตกควรซ่อมแซมทันที เพื่อป้องกันการเกิดเชื้อรา
### 3. **การทำความสะอาดอย่างถูกต้อง**
- **การทำความสะอาดพื้นผิว**: ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อราที่มีประสิทธิภาพในการทำความสะอาดพื้นผิวและอุปกรณ์ที่สัมผัสบ่อยๆ เช่น เตียงคนไข้ ราวจับ และเครื่องมือทางการแพทย์
- **การทิ้งของเสียและวัสดุที่ปนเปื้อน**: ควรจัดการของเสียและวัสดุที่อาจมีเชื้อราเช่น ผ้าก๊อซ หรือวัสดุอื่นๆ อย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อรา
### 4. **การจัดการการใช้ยาและสารละลาย**
- **การจัดการยาปฏิชีวนะและยาต้านเชื้อรา**: การใช้ยาปฏิชีวนะในผู้ป่วยควรอยู่ภายใต้การควบคุมของแพทย์ เนื่องจากการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไม่เหมาะสมสามารถทำให้เชื้อรามีการเจริญเติบโตมากขึ้น
- **การจัดเก็บสารละลาย**: ควรมีการตรวจสอบและเปลี่ยนสารละลายที่ใช้ใน ICU เช่น น้ำเกลือและยาฉีด เพื่อลดความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนเชื้อรา
### 5. **การปฏิบัติการป้องกันเชื้อในบุคลากร**
- **การล้างมือ**: บุคลากรทุกคนควรล้างมือด้วยสบู่หรือแอลกอฮอล์เจลอย่างเคร่งครัดก่อนและหลังการสัมผัสผู้ป่วยและอุปกรณ์ทางการแพทย์
- **การสวมใส่อุปกรณ์ป้องกัน**: บุคลากรทางการแพทย์ควรสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล เช่น หน้ากาก ถุงมือ และเสื้อคลุม เพื่อป้องกันการแพร่กระจายเชื้อราและเชื้อโรคอื่นๆ
### 6. **การเฝ้าระวังเชื้อราทางห้องปฏิบัติการ**
- **การตรวจสอบเชื้อรา**: ควรมีการตรวจสอบเชื้อราในอากาศ พื้นผิว และตัวอย่างจากผู้ป่วยเป็นระยะ เพื่อเฝ้าระวังการติดเชื้อราที่อาจเกิดขึ้น
- **การใช้ห้องปฏิบัติการ**: การใช้เทคนิคการวินิจฉัยที่ทันสมัย เช่น การตรวจเชื้อราด้วย PCR (Polymerase Chain Reaction) จะช่วยให้การวินิจฉัยโรคและการควบคุมเชื้อมีประสิทธิภาพมากขึ้น
### 7. **การให้ความรู้และฝึกอบรมบุคลากร**
- ควรมีการฝึกอบรมบุคลากรเกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อรารวมถึงวิธีการทำความสะอาด การล้างมือ และการใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล
