บทความ Transnational Higher Education : Lessons from China ในเว็บไซต์ University World News ให้ทั้งความรู้และข้อคิดเกี่ยวกับอุดมศึกษายุคใหม่ โดยเรื่องราวมาจากจีนและอังกฤษ จีนเป็นฝ่ายรับ อังกฤษเป็นฝ่ายร่วม จัดหลักสูตรอุดมศึกษาเพื่อรับปริญญาอังกฤษ โดยเรียนในมหาวิทยาลัยจีน ไม่ต้องเดินทางไปต่างประเทศ มีอาจารย์อังกฤษบินมาสอนถึงที่
มีกติกาว่า หลักสูตรแบบนี้ต้องสอนแบบอังกฤษไม่ต่ำกว่าหนึ่งในสาม มีข้อดีคือได้เรียนมาตรฐานอังกฤษในบ้านของตนเอง ประหยัดค่าใช้จ่าย แต่ก็ต้องจ่ายเพิ่มจากเรียนหลักสูตรจีน และต้องเรียนภาษาอังกฤษเพิ่ม ข้อดีกว่าไปเรียนในต่างประเทศอีกอย่างหนึ่งคือ หากไปเรียนต่างประเทศ ไม่มีโอกาสเข้า job expo โอกาสได้งานดีๆ ของนักศึกษา THE จึงมากกว่า
กลายเป็นธุรกิจใหญ่ของมหาวิทยาลัยอังกฤษ เป็นการส่งออกอุดมศึกษายุคใหม่ ที่สมัยก่อนส่งออกแบบรับ นศ. เข้าประเทศ แต่ TNE เป็นการส่งออกบริการจริงๆ โดยส่งอาจารย์ออกไป เกือบร้อยละ ๘๐ ของมหาวิทยาลัยอังกฤษมีกิจกรรม TNE นี้ โดยประเทศที่เอาจริงเอาจังในการส่งเสริมให้ นศ. ของตนได้รับการอุดมศึกษาแบบ TNE นอกจากจีน คือ อินเดีย เวียดนาม อินโดนีเซีย และประเทศอัฟริกันบางประเทศ
ในประเทศจีน เมื่อต้นปี ๒๕๖๗ มี ๒ วิทยาเขตของมหาวิทยาลัยต่างประเทศ และ ๔๗ โครงการ TNE มีนักศึกษา ๘๑,๓๘๐ คน คิดเป็นร้อยละ ๑๔ ของ TNE อังกฤษทั้งโลก
ข้อได้เปรียบของการเข้าเรียน TNE คือการจัดการเรียนรู้แบบ Socratic teaching (active learning นั่นเอง) ช่วยให้ได้พัฒนา critical thinking
ผมได้ยินมาว่า สถาบันการจัดการปัญญาภิวัตน์ ไปเปิดสอนที่จีน น่าจะเป็น TNE รูปแบบหนึ่ง เรามี TNE แบบที่เราเป็นฝ่ายรับอยู่แล้วในหลายมหาวิทยาลัยมาก ที่เรียกว่าโครงการ joint degree หรือ dual degree
วิจารณ์ พานิช
๒๙ ส.ค. ๖๗
