มันกลายเป็นธรรมเนียมไปเสียแล้ว… เมื่อภาพลายเส้น (Zentangle) ไปได้สักภาพสองภาพก็จะมานั่งเขียนสะท้อนความคิดสักครั้งหนึ่ง เพื่อย้อนกลับมามองว่า “มันเกิดอะไรขึ้นกับตัวเอง” “เห็นอะไรจากภาพที่วาด” “รู้สึกอย่างไรกับภาพนั้น ๆ” และ “พบเจอกับอะไรที่น่าสนใจ” นี่ก็เป็นอีกครั้งที่เรามาทำตามธรรมเนียมนั้น ฮ่า ๆ
การวาดภาพครั้งนี้เริ่มต้นจากเมื่อหลายวันก่อนนั่งไถ Feed Facebook และปรากฏว่าเจอกับภาพ Zentangle สองภาพนี้ (รูปภาพด้านบน) และรู้สึกชอบมาก ๆ เลยอยากลองเอาทั้งสองภาพมาวาดตามในรูปแบบของตัวเองดูสักครั้งว่าจะเป็นอย่างไร ? ประกอบกับอยู่ ๆ ก็เจอเข้ากับกระดาษโน๊ตสี่เหลี่ยมจตุรัสแผ่นเล็กที่ไม่ใช่ Post-it พอดีเลยหยิบมาวาดเสีย (ไม่ได้วาดพร้อมกันนะ… วาดตอนไหนก็วาดอะ)
เริ่มต้นจากรูปแรก คือ “ระหว่างปล้องไม้ไผ่” อย่างที่บอกเรามีภาพสองภาพเป็นแรงบันดาลใจอยู่แล้วก็เลยลองวาดดู แต่ครั้นจะวาดเหมือนกับเขาเลยเนี่ย ก็คิดว่าฝีมือคงไม่ถึงขั้นนั้นเลยนั่ง ๆ นึกว่า… เอ๊ะ… วาดยังไงดีนะ… แล้วจำได้ว่าเคยเรียนวาดลายที่คล้าย ๆ ไม้ไผ่ (จำชื่อไม่ได้ ขออภัยฮะ) เลยเอามาลองวาดดู และก็ไปเจอลายใบไม้ที่ดูวาดง่าย ๆ ก็เลยหยิบมาเอามาวาดด้วย และใส่ลายโปรดอย่างตระกูล Roots เข้าไป พอออกมาก็สวยดีแหะ
ส่วนอีกรูปพึ่งวาดเสร็จไปเมื่อสักพัก ตั้งชื่อผลงานนี้ว่า “ช่อดอกไม้” ก็ได้แรงบันดาลใจจากรูปที่สองมา และลองใส่ลูกเล่นให้มากขึ้น หาลายง่าย ๆ มาวาดรวม ๆ กันมันก็เป็นความหลากหลายที่ลงตัวดีนะ จริง ๆ รูปนี้ลองวาดตั้งแต่เมื่อคืนนี้ และลองเอาลายในจากรูปตัวอย่างมาเล่นต่อ วาดไปรู้สึกไม่สวย ไม่ชอบ และดูไม่เป็นตัวเองเท่าไหร่เลยขยำทิ้งไป วันนี้กลับมาจากทำงานมีเวลาว่าง ๆ เลยวาดรูปนี้เล่น ๆ ดู คราวนี้ชอบมาก ๆ ออกมาก็พอใจมากเลยนะ เป็นตัวเองดี และดูเป็นช่อดอกไม้ที่งดงามมากสำหรับเรา
แต่เอาจริง ๆ ตอนวาดสองรูปนี้อะ บอกตัวเองตลอดเลยว่า “วาดเอาสนุกเน้อะ… มันคงไม่สวยงามอย่างตัวอย่างหรอก” และอีกตอนวาดนี่ก็มีความไม่ได้ดังใจเข้ามาตลอดเวลา อย่างปล่องไม้ไผ่เนี่ย ตอนนี้ไม้ใบอะ มันดูไม่เป็นพุ่มเป็นช่อเท่าไหร่ และที่เห็นว่ามีใบเดียวที่มีลายเส้นก็เพราะว่า… พอขีดไปแล้ว ภาพทั้งภาพ มันดูลายไปหมดเลย บวกกับน่าจะขี้เกียจแล้วด้วยเลยปล่อยไว้ ฮ่า ๆ" แต่มันกลายเป็นว่า “ใบนั้นกลับโดดเด่นขึ้นมา แต่ขณะเดียวกันก็เป็นพื้นที่ส่งเสริมให้เพื่อน ๆ ดูขึ้นมาด้วย” ส่วนอีกตรง Roots พยายามจะมันดูพริ้ว ๆ พัน ๆ ก็ไม่ได้ แต่ถึงแม้จะดูไม่กอ แต่มันกลับมามิติน่าสนใจไปอีกแบบ
ส่วนรูปช่อดอกไม่นี่สารพันปัญหาเลย ฝั่ง Roots ไม่เท่าไหร่ เพราะลายง่ายใช้บ่อยมีระบายพื้นดำผิด ทับไปบ้างแต่ยังโอเคอยู่ ส่วนอีกฝั่งคือพยายามหาไลน์ใหม่มาใส่ แต่ด้วยความวาดครั้งแรกไง กะผิดกะพลาดไปหมด ระบายดำทับเส้นวุ่นวายไปหมด เอา Roots เข้ามาเติมแรก ๆ ก็ยังงง ๆ แต่พอวาดเสร็จ อ้าว… ดีเฉย ฮ่า ๆ เจอบอกว่าทั้งหมดเป็นเรื่องการจัดวางของความบังเอิญก็ไดแหละนะ ฮ่า ๆ
พอวาดเสร็จ… ก็เอาภาพลง Facebook หมายถึงวันเสร็จหนึ่งรูปก็เอาลงอะนะ ไม่ได้เอาลงพร้อมกันหรอก ตอนเอาลงก็ปรับแสงใส่ฟีลเตอร์นิดหน่อย ให้ภาพมันดูชัดขึ้น ยอดกดไลก์ก็ถือว่าปกติก็ Facebook ส่วนตัวอะเน้อะ แค่คนที่รู้จักกันทั้งนั้นแหละ และไม่ใช่ประเด็นอะไรเท่าไหร่
แต่พอหยุดแล้วมานั่งดูทั้งสองรูปนี้ก็รู้สึกว่า “เราก็วาดเก่งเหมือนกันนะเนี่ย อิอิ // ชมตัวเอง” แต่มันก็รู้สึกแบบนั้นจริง ๆ นะ เพราะมันไม่สวยแบบคนอื่นอะ มันสวยมาก ๆ ในสายตาเรา และมันสวยกว่าที่เราคิดเอาไว้ด้วยซ้ำไป แถมตอนทำถึงแม้มีเรื่องนั้นเรื่องนี้เข้ามาอย่างที่เล่าตอนต้น แต่มันก็สนุกที่ได้วาดเสมอเลย
การวาดรอบนี้ไม่ได้ตามดูตามรู้ร่างกายตอนวาดสักเท่าไหร่ แต่เช็กความสนุกในใจ ดูความรู้สึกที่มีต่อภาพไปเรื่อย ๆ เช็กความซนในตัวเองว่าอยากลองวาดอะไร ใส่อะไรตรงไหนอีก มันเห็นอีกมิติที่เราได้วาด เห็นความสนุกที่ได้อยู่กับลายเส้น เห็นความพอใจ ไม่พอใจ ความมึน ๆ งง ๆ และความแงงอในตัวชัดมาก
คราวนี้พอเอารูป “ช่อดอกไม้” ลง Facebook คุณยงยศ ผู้ซึ่ง “หลอกล่อ” เอ๊ย “เชิญชวน” (แซวนะฮะ) ในเราได้เข้าร่วมเรียนรู้เรื่องการวาดรูป Zentangle เข้ามาตั้งคำถามว่า “ทำไมถึงเป็นช่อดอกไม้ ?” เมื่อกี้เราเข้าไป Post ตอบแกแค่ว่าได้แรงบันดาลจากรูปภาพมาเท่าแค่นั้น แต่ถ้าจะให้ตอบตอนนี้มันมีหลายอย่างที่อยากเล่าเลยหละ
เริ่มต้นจากอย่างงี้ก่อนดีกว่า… เราเป็นคนหนึ่งที่ชอบวิชาศิลปะนะ แต่เชื่อไหมเราไม่เคยมีความสุขกับการเรียนศิลปะเลยตั้งแต่เด็ก เพราะเป็นมนุษย์ที่วาดวงกลมก็ยังเบี้ยวอะ รูปอย่างอื่น ๆ ไม่ต้องพูดถึงวาดไม่ได้เลย เอาตัวรอดจากวิชานี้ด้วยการให้เพื่อนช่วยล้วน ๆ ตอนแรก ๆ ที่เรียนวาดรูปลายเส้น ก็เลยใช้วิธีการวาดซ้ำ ๆ ไปเรื่อย ๆ และให้มันเป็นฐานของการภาวนาไป คิดว่าได้แค่นี้ก็ดีแล้ว
แต่พอมาถึงวันนี้ที่เราค่อย ๆ เอาเส้นมาต่อกันรูป เอารูปมาต่อกันเป็นภาพได้อะ มันเหมือนกับว่า “เฮ้ย… นี่เราวาดรูปได้นี่หว่า” แม้รูปที่เราวาดมันไม่ใช่รูปตัวการ์ตูน คน สัตว์ สิ่งของ ต้นไม้ หรืออะไรแบบนั้น แต่เราวาดได้อะ และหลัง ๆ มันก็พัฒนามาเรื่อย ๆ ว่าจริง ๆ เราวาดรูปได้นะ มันเป็นการ์ตูน คน สัตว์ สิ่งของ ต้นไม้ในอีกแบบหนึ่งแค่นั้นเอง ต่อให้คนอื่นจะบอกว่าวาดอะไรไม่รู้ แต่นั้นไม่ใช่ปัญหาของเราอีกต่อไป ก็เพราะว่า… (ขออนุญาตใช้คำแบบนี้ว่า) ก็มันภาพวาดของกูอะ และก็ไม่ได้วาดเพื่อเอาไปประกวดที่ได้ที่ไหนนี่หว่า แค่วาดแล้วสนุกก็พอป่ะ
อย่างที่สองคือเรื่องการถ่ายทอดเรื่องราว… เราวาดภาพทุกภาพมันบอกเล่าทุกอย่างด้วยตัวมันเองทั้งนั้นแหละ หรือจริง ๆ อาจจะบอกว่าภาพมันเป็นแค่ “ตัวกระตุ้น” ให้ผู้มองภาพได้เปิดพื้นที่จินตนาการ ตีความ และเชื่อมโยงกับเรื่องราวของพวกเขาได้เท่ากับคุณภาพของการที่เขาอนุญาตให้ตัวเองได้เชื่อมโยงและสัมผัสกับภาพที่เห็น ความรู้สึก ความคิด ชีวิต และประสบการณ์ต่าง ๆ และสิ่งรอบข้างของพวกเขาเอง
ประหนึ่งบทกวีต่าง ๆ ที่เราเขียน เรามักจะบอกว่า “เราไม่ได้เขียนให้มันไพเราะ เราเขียนสิ่งที่เรารู้สึก และได้รับการส่งผ่านเรื่องราวนั้น ๆ จากที่ใดสักที่ก็ตาม” ส่วนมันจะเพราะหรือไม่ มันขึ้นอยู่กับว่า “ผู้อ่านรับรสและสัมผัสมันอย่างไร ใช้จริต และมีท่าทีแบบไหนต่อมันมากกว่า”
ดังนั้นที่เราบอกว่า… ภาพที่สองของเราคือ “ช่อดอกไม้” สำหรับเราแล้ว… มันเป็นช่อดอกไม้แห่งความปีติยินดีและช่อดอกไม้แห่งรางวัลที่มอบให้กับเด็กน้อยหยึ่งคนที่เคยคิดว่าตัวเองไม่สามารถวาดรูปได้ เด็กที่อยู่กับเสียงวิจารณ์ที่บอกว่า “วาดอะไรไม่เห็นสวยเลย” ดอกไม้ช่อนี้เป็นของขวัญอันวิเศษที่บอกว่า “เจ้าหนู… แกวาดรูปได้เว้ย และนี่คือรางวัลของเธอนะ"
จริง ๆ ต้องขอบคุณ “คุณยงยศ” และ “ห้องเรียนแห่งความสุข” ที่เปิดโอกาสให้เราได้เรียนรู้ ได้เล่น ได้เครื่องมือในการฝึกภาวนาอีกรูปแบบหนึ่ง ทุกวันนี้การวาดภาพลายเส้น นอกจากเป็นความสนุก เป็นการพักผ่อนแล้ว หลายครั้งยังเป็นหนึ่งในวิธีการทำสมาธิภาวนาของเราด้วย เป็นวิธีกการที่ช่วยให้เราได้กลับมาเชื่อมโยงและสังเกตตัวเองอีกวิธีหนึ่ง และหลายครั้งเป็นตัวช่วยให้เราสามารถสงบและระงับอารมณ์ที่พุ่งพล่านได้ดีมากวิธีหนึ่งเลย
และรูปวาดในกระดาษใบเล็ก ๆ ทั้งสองรูปนี้ ถือเป็นรูปวาดที่ช่วยให้เราได้ทดลอง เรียนรู้ และก้าวข้ามกรอบข้อจำกัดบางอย่างที่มีในตัวไปได้อีกเรื่องหนึ่ง ขอบคุณเจ้าของภาพ ขอบคุณคุณยงยศและทุกคนในห้องเรียน ขอบคุณตัวเองและผู้คน และขอบคุณสิ่งที่ทำให้เราได้เรียนรู้ในเรื่องนี้ด้วยนะครับ :)
