ดอกกระเจียวชูช่อหยอกล้อสายหมอก

ทุ่งดอกกระเจียว หรือ ดอกบัวสวรรค์ ราชินีแห่งมวลไม้ในขุนเขา เป็นพืชล้มลุกประเภทหัวจำพวกขิง-ข่า พบขึ้นกระจายอยู่ทั่วไปตั้งแต่ลานหินงามไปจนถึงจุดชมวิวผาสุดแผ่นดิน รวมเป็นระยะทางมากกว่า 1 กิโลเมตร โดยช่วงเวลาที่เหมาะสมในการมาเที่ยวชมดอกกนะเจียวที่เบ่งบานผลิดอกสีชมพูอมม่วงขึ้นเต็มทั่วผืนป่า คือในช่วงฤดูฝนประมาณเดือนมิถุนายนถึงเดือนสิงหาคมของทุกปี โดยดอกกระเจียวที่บานในอุทยานป่าหินงามค้นพบทั้งหมด 3 สายพันธุ์ คือ สายพันธุ์ปทุมมา สายพันธุ์กระเจียวดิน และสายพันธุ์กระเจียวขาว

กระเจียวเป็นพืชอยู่ในสกุลขมิ้น (Curcuma) จัดอยู่ในวงศ์ขิง (Zingiberaceae) เป็นไม้พื้นถิ่นในแถบเอเชีย โดยเฉพาะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบว่ามีกระจายพันธุ์ทั่วทุกภาคของประเทศไทย ราว 70 ชนิด พืชสกุลนี้ที่รู้จักกันดี  คือ ขมิ้น รวมถึงว่านต่างๆ เช่น ขมิ้นชักมดลูก ว่านนางคำ ว่านมหาเมฆ ฯลฯ ซึ่งมีการใช้ประโยชน์ด้านอาหารและยาอย่างแพร่หลายจากหัวหรือลำต้นใต้ดิน (Rhizoime) 

พืชสกุลนี้มีดอกที่สวยงามและมีความหลากหลายที่สามารถพัฒนาเป็นไม้ดอกไม้ประดับที่มีคุณค่า เมื่อได้รับความชื้นในช่วงฤดูฝนกระเจียวจะเริ่มเจริญทางส่วนลำต้นเหนือดิน และมีใบก่อน หลังจากนั้นจึงจะแทงช่อดอกออกที่ยอดหรือที่ด้านข้างลำต้นแล้วแต่ชนิด แต่ก็มีกระเจียวบางชนิดที่แทงช่อดอกออกมาก่อนใบ ทำให้เห็นเหมือนดอกไม้ผุดขึ้นมาจากดิน

ช่อดอกกระเจียวที่เรามองเห็นสีสันสวยงามหลากหลายสีนั้นเป็นกลีบประดับ (Bract) ส่วนดอกจริงมีสีเหลืองอ่อนถึงเข้ม สีขาวหรือสีม่วงอยู่ในซอกของกลีบประดับ เมื่อถึงฤดูแล้งต้นเหนือดินจะแห้งและยุบตัวลงไป โดยจะเก็บอาหารสะสมไว้ในส่วนของลำต้นที่มีชีวิตใต้ดิน ขณะนี้กระเจียวกำลังอยู่ในความสนใจของตลาดไม้ดอก และเป็นที่น่าภาคภูมิใจที่จุดเริ่มต้นและการพัฒนาคุณค่าของดอกกระเจียวนี้เป็นฝีมือของคนไทย

ดอกกระเจียวลวกกินกับป่นปูนา

แกงกะทิดอกกระเจียว

แกงดอกกระเจียว

ดอกกระเจียวจิ้มน้ำพริก

ต้มยำขาหมูดอกกระเจียว

ยำขาหมูดอกกระเจียว

ยำดอกกระเจียวกุ้งสด

ยำดอกกระเจียวทอด

ยำดอกกระเจียว

ไข่เจียวดอกกระเจียว

ดอกกระเจียวนั้นนำมากินได้ทั้งสด ทั้งต้ม ทั้งลวก สดๆก็ได้กลิ่นหอมขึ้นจมูก ความกรอบ ความฉ่ำ อวลอยู่ในปาก นำไปต้มหรือลวกอาจจะเสียรสชาติไปบ้าง ดอกกระเจียวสามารถนำมาประกอบอาหารได้หลายชนิด ใช้ได้ทั้งดอกตูม ดอกบาน เลือกได้ตามใจชอบ อร่อยๆก็ต้องดอกตูม แน่นๆหวานๆ ส่วนดอกบานก็อร่อยแต่กากใยอาจจะมากสักหน่อย โดยดอกกระเจียวที่นำมาทำอาหารได้ต้องเป็นดอกกระเจียวสีขาว สีแดงเข้ม และดอกกระเจียวหวาน ซึ่งจะมีรสหวาน กรอบ กินอร่อย ส่วนดอกกระเจียวสีชมพูที่บานอยู่เต็มทุ่งจะมีรสฝาดเฝื่อนไม่นิยมนำมากิน 

นอกจากอาหารคาวดอกกระเจียวยังสามารถนำมาทำเป็นไอศครีมรสอร่อย ซึ่งมีจำหน่ายที่บริเวณลานจำหน่ายสินค้าของชุมชน ภายในอุทยานแห่งชาติป่าหินงาม 

ขอขอบคุณ

ภาพเมนูดอกกระเจียวจากอินเทอร์เน็ต