หนังสือ Brave New Words : How AI Will Revolutionize Education (and Why That’s a Good Thing) โดย Salman Khan บอกว่า AI จะช่วยยกระดับการศึกษาขึ้นไปได้มากมาย โดยมีวิธีป้องกันผลด้านลบ
ฟังการสัมภาษณ์ Salman Khan ๑ ชั่วโมงได้ที่ https://www.youtube.com/watch?v=pHvEQ2quhiY “Khan บอกว่าการศึกษาควรเป็น personalized education นักเรียนแต่ละคนแตกต่างกัน ดังนั้นการสอนจึงเริ่มด้วยการให้นักเรียนเป็นผู้ถามคำถาม แล้วนักเรียน อธิบาย ความเข้าใจของตนเอง หรือ สิ่งที่สงสัย ออกมา เมื่อครูได้ทราบ จึงค่อยสอน เพื่อลด gap ที่นักเรียนมี นักเรียนแต่ละคนมี gap ต่างกัน
ปัญหาของนักเรียนส่วนใหญ่คือ ไม่สามารถพูดคำถามที่ตนเองสงสัยออกมาได้ AI Chat จะเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังมาก ที่ให้นักเรียนได้ ลองผิดลองถูกในการตั้งคำถาม ("สนทนานากับครู") พัฒนาทักษะนี้ให้เก่ง โดยปราศจากความอับอาย หากถามในห้องเรียนที่มีเพื่อนเรียนร่วมอยู่ด้วย ซึ่งทำให้ไม่กล้าถาม เลยไม่ได้พัฒนาทักษะนี้
[ครูเองก็ขาดทักษะ listening & questioning นักเรียน ที่ต้องพัฒนาเช่นกัน และก็ไม่มีที่ให้ครูได้พัฒนาทักษะนี้]
Khan ก็พูดถึง AI Chat ว่า The Pandora Box has been opened.
บดินทร์”
ผมลองถาม Gen AI สามสหายผู้ช่วยของผมว่า What are key messages in the book "Brave New Words : How AI Will Revolutionize Education (and Why That’s a Good Thing)" by Salman Khan? What are points that you disagree? What are points that you support? Why? What are cautions to be made if we use it in Thailand? ได้คำตอบที่ดีมากจาก Gemini และ Copilot ประโยชน์สำคัญคือการหนุนให้เกิด personalized learning และช่วยให้เกิดการพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูงตาม Bloom’s Taxonomy ง่ายขึ้น โดยต้องระแวดระวังการเรียนแบบขี้โกง ที่จะไม่ช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ที่แท้จริง รวมทั้งครูก็ต้องปรับตัว ใช้ AI ช่วย โดยไม่สูญเสียปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ระหว่างครูกับศิษย์
ประเด็นที่พึงชัดเจนเชิงนโยบายคือ ไม่มีวันมาแทนครู (ที่ดี) ได้ สำหรับประเทศไทยต้องฝึกครูเป็นการใหญ่ และในปัจจุบันเรามีข้อจำกัดเรื่องการใช้ภาษาอังกฤษเขียน prompt แต่ได้ข่าวว่ากำลังมีการพัฒนา Gen AI ภาคภาษาไทยกันอยู่
ข้อพึงระวังก็เป็นเรื่องการฝึกครูและนักเรียนให้เป็นผู้ใช้ที่มีคุณธรรมจริยธรรม ใช้เพื่อพัฒนาด้านดีใส่ตน ไม่หลงใช้พัฒนาด้านชั่วใส่ตน และการมีระบบป้องกันข้อมูลรั่วไหลหรือถูกขโมย
Copilot แนะนำรายงาน อนาคตของการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในระบบการศึกษาไทย ที่สนับสนุนการศึกษาโดย UNESCO ไม่เห็นบอกว่ารายงานนี้ออกมาเมื่อไร อ่านแล้วคิดว่าไม่ทันสมัย
ขอขอบคุณ อ. หมอปรีดา มาลาสิทธิ์ ที่กรุณาส่งหนังสือมาให้ และ อ. หมอบดินทร์ ทรัพย์สมบูรณ์ ที่ส่งลิ้งค์พร้อมคำวิพากษ์มาให้
วิจารณ์ พานิช
๒ มิ.ย. ๖๗
