อนาคตของระบบอุดมศึกษาไทย

 

บทความเรื่อง The Enemy Within : Former College Presidents Offer Warnings สะกิดให้ผมเขียนบันทึกนี้    ที่จริงผมคิดมาระยะหนึ่งแล้วว่า ระบบอุดมศึกษาไทยต้องมีการปรับตัวครั้งใหญ่   ทั้งเพื่อการอยู่รอด และการทำหน้าที่หนุนการพัฒนาหรือเปลี่ยนขาด (transform) ประเทศ    

ผมมีโอกาสเห็นข้อมูลของบางมหาวิทยาลัย ที่บางคณะวิชาดูจะไม่สามารถดำรงอยู่ได้   เพราะรายจ่ายสูงกว่ารายได้มานานหลายปี และไม่เห็นลู่ทางว่าจะกระเตื้องขึ้น  สะท้อนคำถามว่า สังคมยังต้องการคณะวิชานั้นในมหาวิทยาลัยนั้น ในรูปแบบเดิมหรือไม่    หากจะดำรงอยู่ สังคมต้องการบทบาทของคณะวิชานั้นในแบบไหน 

นั่นมองแยกเฉพาะบางคณะหรือสาขาวิชา   ที่สำคัญยิ่งกว่าคือมองที่อุดมศึกษาในภาพรวม   เวลานี้ระบบอุดมศึกษาไทยอยู่ในสภาพที่เหมาะสมต่อการเปลี่ยนขาด (transform) ประเทศ จริงหรือ   ระบบอุดมศึกษาไทยที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน เป็นระบบแห่งอดีต  หรือเป็นระบบแห่งอนาคต???

เวลานี้ระบบอุดมศึกษาไทย เป็น Part of the problem หรือเป็น part of the solution ในการเปลี่ยนขาดประเทศไทย   เป็นโจทย์วิจัยใหญ่    คำถามคือ ควรจะมีการตั้งโจทย์วิจัยเพื่อวางเป้าหมายและยุทธศาสตร์ระยะยาว ๑๕ ปี ของระบบอุดมศึกษาไทยหรือไม่     แผนอุดมศึกษาระยะยาว ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐)  ฉบับเดิมยังเหมาะสมอยู่หรือไม่    

วิจารณ์ พานิช

๒ ต.ค. ๖๖