ชีวิตที่พอเพียง 4519. กลยุทธพัฒนาบุคลากรในสภาพงานที่ VUCA
ระหว่างประชุมพิจารณาแผนกลยุทธการปฏิบัติงานของหัวหน้าส่วนงานของมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ผมพบ “ความไม่สอดคล้อง” (discordance/irrelevance) ระหว่างแผนพัฒนางาน กับแผนพัฒนาคน
แผนพัฒนางานที่เสนอ เป็นสุดยอดของการทำงานอย่างยืดหยุ่นสร้างสรรค์ และมีความร่วมมือกับภาคีที่หลากหลายทั้งภายในมหาวิทยาลัยและกับผู้ประกอบการ แต่ในส่วนของการพัฒนาบุคลากร เขาเน้น PA (Performance Agreement), IDP (Individual Development Plan), Gap Analysis, และ Feedback ที่มองในมุมหนึ่ง เป็นแนวทางพัฒนาบุคลากรสมัยใหม่ แต่ผมมองว่า ค่อนข้างเป็นกลยุทธของการพัฒนาบุคลากรในงานที่ค่อนไปทางงานประจำ (routine) ที่ทำงานแบบตรงไปตรงมา ไม่ใช่กลยุทธพัฒนาบุคลากรของหน่วยงานที่ทำงานในสภาพ VUCA (V = volatile - เปลี่ยนแปลงรวดเร็วและรุนแรง, U = uncertain – ไม่แน่นอน, C = complex - ซับซ้อน, A = ambiguity - ไม่ชัดเจน กำกวม)
ผมมองว่า หน่วยงานที่ทำงานเชิงพัฒนา ที่ต้องทดลอง และแสวงหาวิธีการใหม่ๆ ต้องมีชาลาพัฒนาบุคลากรที่ต่างออกไป โดยเน้นชาลาเรียนรู้จากประสบการณ์ (experiential learning platform) เน้นให้ทีมงานเรียนรู้ร่วมกันจากการปฏิบัติ โดยใช้หลักการของ Kolb’s Experiential Learning Cycle คือฝึกสะท้อนคิดข้อสังเกตจากการปฏิบัติงานสู่การตกผลึกหลักการหรือทฤษฎี แล้วนำหลักการที่ได้ไปลองใช้ในโอกาสต่อไป เป็นวงจรหรือเกลียวยกระดับสมรรถนะการเรียนรู้เชิงหลักการ
ทำงานไปคิดหลักการไป ในลักษณะของการร่วมกันคิด จึงจะเหมาะสมกับงานชนิดที่ซับซ้อนและสถานการณ์เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
มีคนเสนอหลักการ 70:20:10 สำหรับการพัฒนาบุคลากรในยุคปัจจุบัน คือ ร้อยละ ๗๐ พัฒนาโดยเรียนรู้จากการพัฒนางานของตน โดยเรียนรู้ร่วมกับเพื่อนร่วมงาน ในลักษณะของการเรียนรู้จากประสบการณ์ ร้อยละ ๒๐ พัฒนาจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับหน่วยงานอื่น ซึ่งก็เป็นการเรียนรู้จากประสบการณ์ แต่เป็นประสบการณ์ของผู้อื่น ในหน่วยงานอื่น ที่มีบริบทแตกต่างออกไป เพียงร้อยละ ๑๐ เรียนรู้จากการไปรับการฝึกอบรม หรือเรียนต่อ
งานที่ VUCA การพัฒนาบุคลากรต้องเน้นให้เป็นกิจกรรมที่บูรณาการอยู่กับงานนั้นเอง ในสัดส่วนร้อยละ ๙๐ คือทำงานไปเรียนรู้ไป และพัฒนางานไปพร้อมๆ กัน โดยที่การเรียนรู้เน้น PILA – Participatory Interactive Learning through Action
การเรียนรู้จากประสบการณ์มีมิติที่เราไม่คุ้นเคยมากมายหลากหลายด้าน ท่านที่สนใจอ่านได้จากบันทึกของผมชุด เรียนรู้จากประสบการณ์
วิจารณ์ พานิช
๒๕ มิ.ย. ๖๖
