เว็บไซต์ University World News ลงบทความเรื่อง Academic freedom in decline in 22 countries worldwide ช่วยให้ผมรู้จัก AFI – Academic Freedom Index ที่เพิ่งมีรายงาน Academic Freedom Index Update 2023 ออกมา
ประเทศใหญ่ๆ ที่ดัชนีนี้เตี้ยลงคือ สรอ., อังกฤษ, เม็กซิโก, อินเดีย, จีน
ประเทศที่ดัชนีนี้ขยับขึ้นอย่างชัดเจน เป็นประเทศเล็กๆ ได้แก่ สาธารณรัฐเช็ก, ลักเซมเบิร์ก, สวีเดน, เปรู, ปอร์ตุเกส, และ แคนาดา
ในรูปที่ ๓ และรูปที่ ๔ ของรายงาน ประเทศไทยอยู่ในกลุ่มต่ำร้อยละ ๒๐ – ๓๐ และเป็นประเทศต่ำสุดในกลุ่ม ดัชนีลดจากราวๆ ๐.๕๕ ในปี 2012 เป็นต่ำกว่า ๐.๓ ในปี 2022
ดัชนีนี้มีตัวชี้วัด ๕ กลุ่มคือ (๑) เสรีภาพในการวิจัยและสอน (๒) เสรีภาพในการแลกเปลี่ยนและเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ (๓) เสรีภาพในการปกครองตนเองของมหาวิทยาลัย (๔) ความมั่นคงในคุณธรรมของมหาวิทยาลัย (campus integrity) (๕) เสรีภาพในการแสดงออกทางวิชาการและทางวัฒนธรรม
ข้อมูลมาจากนักวิชาการ ๒,๑๙๗ คนจาก ๑๗๙ ประเทศ นำมาคำนวณด้วยวิธี Bayesian measurement model มีรายละเอียดที่เขาให้เอกสารอ้างอิงมากมายที่ผมไม่ได้ตรวจสอบ
ตามข้อมูลนี้ เสรีภาพทางวิชาการของประเทศไทยลดลงมากในช่วง ๑๐ ปีที่ผ่านมา
วิจารณ์ พานิช
๑๙ มี.ค. ๖๖
