ในการประชุมวิชาการนานาชาติเพื่อการศึกษาสำหรับบุคลากรด้านสุขภาพ ปี ๒๕๖๕   The Global Interprofessional Education Conference : GIPEC 2022.  How Education Sector Responds to VUCA Health Systems บ่ายวันที่ ๑๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕    ผมเข้าฟังในห้องย่อย Valuing Peer Assessment: From students’ point of view   เป็นส่วนหนึ่งของหัวข้อใหญ่เรื่อง Proactive Assessment to Enhance Learning    ที่มีการนำเสนอของคณบดีท่านหนึ่ง และของอาจารย์คนไทยที่ NUS อีกท่านหนึ่ง   ในช่วงเช้า    

ในห้องย่อยดังกล่าวมีนักศึกษาของวิชาชีพแพทย์  ทันตะ สัตวแพทย์  พยาบาล  แพทย์แผนไทย  และสาธารณสุข มาเล่าว่าในคณะของตนมีการใช้ peer assessment อย่างไรบ้าง    มีประสบการณ์ที่ดี และที่ควรปรับปรุงอย่างไรบ้าง    ที่เมื่อฟังแล้วผมคิดว่า นศ. ยังเข้าใจความหมายและคุณค่าของ peer assessment ไม่ตรงกัน   

นศ. จำนวนหนึ่ง เน้นที่การประเมินแบบ summative evaluation   เพื่อเอาคะแนนที่เพื่อนประเมินไปเป็นส่วนหนึ่งของคะแนนเพื่อการตัดเกรด   ซึ่งผมมองว่าไม่ใช่ประเด็นสำคัญ

ประเด็นหรือคุณค่าสำคัญของ peer assessment ในความเห็นของผม มี ๓ ประการ คือ (๑) ช่วยให้นักศึกษาเข้าใจเป้าหมายของวิชา หรือกิจกรรม หรือบทเรียนนั้นๆ   (๒) ช่วยให้เข้าใจวิธีประเมินความก้าวหน้าหรือผลสัมฤทธิ์ในเรื่องนั้นๆ  สำหรับนำมาใช้ประเมินตนเอง เพื่อใช้พัฒนาการเรียนรู้ของตนเอง   และ (๓) ช่วยฝึ กทักษะการให้ feedback (feed forward) แก่เพื่อน    ในลักษณะที่เป็น constructive feedback   เกิดผลบวก คือเพื่อนได้ประโยชน์  ไม่เกิดผลลบ หรือความรู้สึกด้านลบ   นี่คือ “ทักษะอ่อน” (soft skill) ที่คนเราต้องใช้และฝึก ตลอดชีวิต    

ผมมองว่า peer assessment มีประโยชน์ต่อนักศึกษาผู้ประเมิน  มากกว่าประโยชน์ต่อผู้กูกประเมิน   เป็นการใช้การประเมินหนุนการเรียนรู้ทั้งของนักศึกษาผู้ประเมิน และหนุนการเรียนรู้ของนักศึกษาผู้ได้รับการประเมิน

Peer assessment จึงเป็นassessment as learning   และ assessment as learning มากกว่าเป็น assessment of learning  ถ้าจะให้ผมให้น้ำหนัก ผมให้  assessment as learning : assessment as learning : assessment of learning  =  40 : 40 : 20   

วิจารณ์ พานิช

๑ ธ.ค. ๖๕

ห้อง ๘๐๘๖ โรงแรม รอยัล คลิฟ พัทยา