การเสียดินแดน ครั้งที่ 8 สิบสองจุไทย (เมืองไล เมืองเชียงค้อ) ให้กับฝรั่งเศส

การสูญเสียดินแดนครั้งที่ 8

   -เสียสิบสองจุไทย (เมืองไล เมืองเชียงค้อ) ให้กับฝรั่งเศส เมื่อ 22 ธันวาคม 2431 พื้นที่ 87,000 ตร.กม. ในสมัย รัชกาลที่ 5 พวกฮ่อ ก่อกบฏ ทางฝ่ายไทยจัดกำลังไปปราบ 2 กองทัพ แต่ปฏิบัติเป็นอิสระแก่กัน อีกทั้งแม่ทัพทั้งสองไม่ถูกกัน จึงเป็นโอกาสให้ฝรั่งเศสส่งทหารเข้าเมืองไล โดยอ้างว่า มาช่วยไทยปราบฮ่อ แต่หลังจากปราบได้แล้ว ก็ไม่ยอมยกทัพกลับ อีกทั้งไทยก็ไม่ได้จัดกำลังไว้ยึดครองอีกด้วย จนในที่สุด ไทยกับฝรั่งเศสได้ทำสัญญากันที่เมืองแถง(เบียนฟู) ยอมให้ฝรั่งเศสรักษาเมืองไลและเมืองเชียงค้อ

   “สิบสองจุไท” 

  ประวัติความเป็นมา :

   - ดินแดนแคว้นสิบสองจุไทยหรือ สิบสองเจ้าไต แผ่นดินบ้านเกิดเมืองนอนของอารยะชนเผ่าไต หรือ ไทดำ แผ่นดินของบรรพชนไทดำแต่ครั้งบรรพกาล จนกระทั่งถึงยุคปัจจุบัน 

   -ตั้งแต่ชนเผ่าไทดำได้อพยพเข้ามาในประเทศไทยในยุคของการตกเป็นอาณานิคมของอาณาจักรต่างๆ ในยุคนั้นแผ่นดินไต หรือแคว้นสิบสองจุไท เคยตกอยู่ในอารักขา ภายใต้การปกครองของราชอาณาจักรสยาม ในยุครัชสมัยของพระเจ้ากรุงธนบุรีหรือพระเจ้าตาก ชนเผ่าที่อยู่ในแคว้นสิบสองจุไทนั้นมีหลายเผ่าพันธุ์ เช่น ไทดำ ไทแดง ไทขาว ข่า ส่า หรือมอญ เขมร เป็นต้น    -ไทดำนับว่าเป็นชนเผ่าที่มีจำนวนมากกว่าไทขาว หรือไทแดง และก็เป็นชนชั้นผู้ปกครอง หรือ เจ้าเมืองปกครองชนหลายเผ่ามาทุกยุคทุกสมัย จวบจนกระทั่งถึงเสียเมือง เสียแผ่นดินให้แก่ฝรั่งเศส เมื่อปีพ.ศ. 2432 ก็ยังคงเป็น ไทดำ มาตลอด ไม่ว่า ไทดำ ไทแดง ไทขาว พวกเขาจะเรียกขานตัวเองสั้นๆ ว่า คนไตแผ่นดินสิบสองจุไท 

  -ในอดีตที่ผ่านมานั้นเหมือนถูกสาป เพราะตลอดเวลาที่ผ่านมานับพันปี สิบสองจุไท ต้องตกอยู่ภายใต้มหาอำนาจในยุคนั้น เช่น

   -บางครั้งตกอยู่ภายใต้การปกครองของจีน 

   -บางช่วงก็ตกอยู่ภายใต้การปกครองของเวียดนาม 

   -และอาณาจักรหลวงพระบาง 

    -ในช่วงที่อาณาจักรเหล่านั้นเรืองอำนาจและได้เข้ามาครอบครองสิบสองจุไท เป็นเมืองประเทศราช สิบสองจุไทจึงต้องจำยอมส่งส่วย เครื่องราชบรรณาการให้กับอาณาจักรเหล่านั้นตลอดมา จนกระทั่งตกมาถึงยุคที่ลาวหลวงพระบางตกเป็นเมืองประเทศราชของสยาม สิบสองจุไทจึงต้องตกมาเป็นเมืองในอารักขาของสยามโดยปริยาย 

   -และนี่คือสาเหตุที่บรรพบุรุษของเราเผ่าไทดำ หรือไททรงดำ ได้อพยพเข้ามาเป็นพลเมืองของประเทศสยามนับแต่รัชสมัยของพระเจ้ากรุงธนบุรี การเข้ามาอยู่ในไทยของบรรพบุรุษไทดำนั้น เรารู้จักได้ยินได้ฟังจากการบอกเล่าของบรรพบุรุษไทดำ ปู่ ย่า ตา ยาย เล่ากันต่อๆ มา เพราะหลังจากนั้นมาจนถึงปัจจุบันนั้นแต่ถูกอพยพเข้ามาอยู่ในไทย รวมเวลาแล้วนานนับได้ถึง 224 ปีมาแล้ว 

   -สิบสองจุไทย แผ่นดินบ้านเกิดเมืองนอนของชนเผ่าไต หรือไทดำ (ไทยทรงดำ) ในอดีตนั้นถูกเรียกขานว่าเป็นดินแดนแห่งขุนเขาหมื่นยอด 

   -เพราะพื้นที่ทั้งหมดของแคว้นสิบสองจุไทนั้น 90%เป็นภูเขาน้อยใหญ่ สลับซับซ้อนสูงเสียดฟ้า มีพื้นที่ราบเรียบเป็นทุ่งนาขนาดใหญ่ที่พลเมืองใช้ทำการเกษตร ทำไร่ ทำนาได้เต็ม100% มีอยู่เพียง 4 ทุ่งนาเท่านั้น คือ 

  1. ทุ่งเมืองลอ

  2. ทุ่นเมืองถนน 

  3. ทุ่งเมืองเติ๊ก 

  4.ทุ่งเมืองแถง 

   -ในบรรดาทุ่งทั้ง 4 นี้ ทุ่งที่นับว่าใหญ่ที่สุดคือ ทุ่งเมืองแถง นอกเหนือจากทุ่งทั้ง 4 นี้ ไม่นับว่าใหญ่พอที่จะเรียกว่าทุ่ง เพราะเป็นพื้นราบตามช่องหุบเขาที่พอจะเพาะปลูกได้เท่านั้น 

   -เพราะฉะนั้นที่ดินทำนาจึงเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดของชนเผ่าไทดำ สิบสองจุไท มีการปกครองด้วยระบบมูลนาย ปู่จ้าวท้าวนั่งเมือง หรือกษัตริย์ผู้ปกครองดินแดนสิบสองจุไทคนแรก คือ ท้าวลอ เป็นลูกชายของท้าวสรวง ที่อพยพมาจากน่านเจ้า ปัจจุบันคือมณฑลยูนานของจีน 

   -ท้าวสรวงอพยพมาถึงเมืองลอและได้ให้กำเนิดบุตรชาย 1 คน จึงได้ตั้งให้ชื่อ ท้าวลอ ตามชื่อเมืองที่ปกครองอยู่ 

    -อาณาจักรเมืองลอ ในสมัยนั้นถือว่าเป็นศูนย์กลางการปกครองของไทดำ ทุกเมืองที่อยู่ในอารักขาต้องขึ้นกับเมืองลอทั้งหมด 

   -ท้าวลอได้ให้กำเนิดบุตรชาย 7 คน คือ 

1.ปู่ตาดุก 

2.ปู่ตาเหลา 

3.ปู่ล๊อบลี่ 

4.ปู่ลับลี่ 

5.ปู่ล่างง่าง 

6.ปู่ล่างกว้าง และ 

7.ปู่ล้านเจี้อง 

   -ลูกทั้ง 6 คนนั้นมีเมืองที่ท้าวลอได้จัดแบ่งให้ปกครอง ยกเว้นล้านเจื้องคนสุดท้องที่ไม่มีบ้านเมืองให้ปกครอง ล้านเจื้องจึงขออนุญาตต่อท้าวลอผู้เป็นพ่อ ขอกำลังพลและเสบียงอาหารพร้อมอาวุธออกตระเวนตีตามหัวเมืองน้อยใหญ่ เพื่อขยายอาณาเขตเมืองลอให้กว้างขวางขึ้น ตีได้เมืองไหนถ้ายังไม่ถูกใจหรือเล็กไป ล้านเจื้องก็มอบให้ขุนทหารที่ไว้วางใจปกครองแทน ส่วนตัวก็ตีหัวเมืองไปเรื่อยๆ เพื่อหาที่ตั้งเมืองให้ได้ 

  -จนกระทั่งยกไพร่พลมาถึงภูฟ้า ได้ยินคนพูดกันไปทั่วว่ามีเมืองหนึ่งเป็นทุ่งนากว้างขวางสุดลูกหูลูกตา มีแม่น้ำไหลผ่านกลางทุ่งนาจากเหนือไปใต้ ล้านเจื้องได้ยินเช่นนั้นจึงสั่งให้ทหารลงจากภูฟ้ามาถึงทุ่งกว้างแห่งนั้น 

   -ล้านเจื้องเห็นแล้วพอใจมากจึงสั่งให้ไพร่พลสร้างบ้าน สร้างเมือง ณ ทุ่งกว้างแห่งนั้น ล้านเจื้องเมื่อสร้างเมืองเสร็จก็ขึ้นปกครองเมืองแห่งนั้น และตั้งชื่อเมืองว่า เมืองแถง และประกาศยกเมืองแถงเป็นเมืองหลวง ทุกเมืองที่อยู่ในบริเวณอาณาจักรเมืองแถงต้องขึ้นต่อเมืองแถน และส่งส่วย ส่งบรรณาการให้แก่เมืองแถน

   - นับแต่นั้นมาเมืองแถนจึงเป็นศูนย์กลางการปกครอง ของแคว้นสิบสองจุไท เมืองแถงมีท้าวนั่งเมืองติดต่อกัน 7 คน จนถึงยุคสมัยของท้าวเถิง คนที่ 8 ช่วงนั้นเมืองแถงถูกคุกคามจากอาณาจักรล้านช้าง หรือ ลาว ท้าวเถิงจึงอพยพเมืองลึกเข้าไปทางตะวันออกและตั้งเมืองหม่วย เป็นเมืองหลวงขึ้นแทนเมืองแถน 

   -นับแต่นั้นมาเมืองหม่วยจึงเป็นศูนย์กลางการปกครองและเป็นเมืองหลวงของแคว้นสิบสองจุไท และมีท้าวนั่งเมืองสืบต่อมาเรื่อยๆ 

   จนกระทั่งถึงท้าวนั่งเมืองคนสุดท้ายก่อนที่แคว้นสิบสองจุไทจะถูกฝรั่งเศสเข้ายึดครองเป็นอาณานิคม ชื่อว่าท้าวคำฮัก เป็นคนที่ 32 ของราชวงศ์ลอคำ ท้าวนั่งเมืองคนสุดท้ายของแคว้นสิบสองจุไทสมัยนั้น เป็นรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า รัชกาลที่ 5 ของไทย เมื่อปี พ.ศ. 2427 สิบสองจุไทถูกพวกฮ่อเข้ารุกรานเผาบ้านเผาเมืองไปทั่ว ท้าวคำฮักกลัวพวกฮ่อ จึงอพยพพลเมืองมาพึ่งพระบรมโพธิสมภารของ ร.5 ลี้ภัยอยู่ที่กรุงเทพฯ ถึง 3 ปี เมื่อฝรั่งเศสเข้ายึดสิบสองจุไทไปจากไทยแล้ว ท้าวคำฮัก จึงขอพระบรมราชานุญาต จาก ร.5 ขอกลับคืนสู่บ้านเกิดเมืองนอนของตน จากนั้นหลังจากที่ถูกยึดครองจากฝรั่งเศส สิบสองจุไท จึงไร้ท้าวนั่งเมือง และฝรั่งเศสได้จัดตั้งสหพันธรัฐไตขึ้น เรียกว่า สิบหกเจ้าไต และแต่งตั้งไทขาว เมืองไล ขึ้นเป็นเจ้าแผ่นดิน ชื่อ แดววันลอง 

   -และ ในปี พ.ศ. 2497 ขบวนการเวียตมินท์ นำโดย โฮจิมินท์ เข้าโจมตีค่ายทหารกองทัพของฝรั่งเศสที่เมืองแถง แตกพ่ายแพ้ยับเยินจนฝรั่งเศสแตกกระเจิงเข้าฝั่งลาว เพราะตอนนั้นลาวยังเป็นของฝรั่งเศสอยู่ คนไทดำต้องหนีภัยสงครามอพยพเข้าลาวส่วนหนึ่งที่รักอิสระและเกรงกลัวภัยสงคราม จึงอพยพเข้าสู่แขวงเชียงขวางของลาวเป็นครั้งแรก 

   -เมืองแถงปราการของฝรั่งเศสแตกเพราะการแตกแยกของไทดำเอง โดยแบ่งเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายหนึ่งอยู่ฝ่ายฝรั่งเศส อีกฝ่ายอยู่เวียตนาม 

   -ทางฝรั่งเศสได้วางแผนตั้งสหพันธรัฐไต หรือสิบหกเจ้าไตขึ้น เพื่อจูงใจให้ชาวไทดำ ไทขาวช่วยกันต่อต้านลัทธิคอมมิวนิสต์ ซึ่งช่วงเวลานั้นลัทธิคอมมิวนิสต์เป็นที่หวาดกลัวของทุกประเทศในโลก โดยเฉพาะในเอเชีย ซึ่งล่อแหลมมากต่อการถูกคอมมิวนิสต์เข้าครอบครอง

   - ผลลัพธ์ออกมาคนไทดำ ต่างถูกหลอกใช้ให้ร่วมรบและฆ่ากันเอง 

   -ฝ่ายฝรั่งเศสแพ้ต่อโฮจิมินท์ เวียตนามเป็นฝ่ายชนะและขับไล่ฝรั่งเศสออกจากแผ่นดินเวียตนาม แล้วผนวกเอาแคว้นสิบสองจุไททั้งหมดเข้ากับแผ่นดินเวียตนาม และได้ปูนบำเหน็จแก่ขุนศึกที่อยู่ฝ่ายเวียดนามให้ได้ทำงานกับรัฐบาลต่อมาจนถึงรุ่นลูกรุ่นหลานจนถึงปัจจุบันก็ยังมีอยู่ 

   -ส่วนไทดำที่อพยพออกจากดินแดนของตนต่างก็แตกหนีเข้าสู่ลาวได้ 20 ปี 

   -ในปี พ.ศ.2518 ชนเผ่าไทดำก็ต้องอพยพลี้ภัยอีกครั้งเมื่อลาวถูกขบวนการประเทศลาวเข้ายึดอำนาจการปกครองเปลี่ยนการปกครองเป็นคอมมิวนิสต์ 

    -ไทดำจึงต้องอพยพเข้าสู่ประเทศที่สาม เช่น ฝรั่งเศส แคนาดา ออสเตรเลีย และสหรัฐอเมริกาที่รัฐไอโอวา 

   -นับแต่นั้นมาแผ่นดินสิบสองจุไทจึงหายไปจากแผนที่โลก และเลือนหายไปจากความทรงจำของชาวโลกนับแต่นั้นมา