หนังสือ ก่อการครู ขบวนการเคลื่อนไหวในโลกการศึกษา ช่วยปลุกให้ผมตื่น และเขียนบันทึกนี้
ขอเน้นว่า ท่านควรอ่านรีวิวหนังสือเล่มนี้ ตามลิ้งค์ที่ให้ไว้นะครับ
ทั้งตัวหนังสือ และข้อความในรีวิว บอกเราว่า การศึกษาหรือการเรียนรู้ เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการทางสังคม และโลกสมัยปัจจุบัน กระบวนการทางสังคมกว้างใหญ่ไพศาลกว่าราชการมาก การศึกษาในภาคราชการจึงเป็นส่วนเล็กนิดเดียวของความเป็นจริง
สังคมที่เปิดกว้าง ที่ระบบข้อมูลข่าวสารทรงประสิทธิภาพ ทำให้การศึกษาในความหมายของการเรียนรู้ เปิดกว้าง หลากหลาย ซับซ้อน เปิดโอกาสแก่ผู้กระทำการ (หรือผู้ก่อการ – agency) ที่หลากหลาย ที่ครูควรจะเป็นหนึ่งในแกนนำเหล่านั้น
นี่คือมุมมองเชิงบวกของผม ว่าความอ่อนแอของระบบการศึกษาไทย ก็มีคุณูปการเหมือนกัน คือช่วยเปิดช่องให้มี change agent จำนวนมากมายก่อตัวขึ้นในสังคมไทย เพื่อช่วยกันกอบกู้คุณภาพการศึกษาไทย
กองทัพ change agent ด้านการศึกษาไทยนี้ คล้ายๆ สภาพประเทศสยามหลังกรุงศรีอยุธยาแตกครั้งที่ ๒ คือแตกเป็นหลายก๊ก หลายฝ่าย แต่วิธี “รวมชาติ” ด้านการศึกษาคงจะแตกต่างจากวิธีที่พระยาตากใช้ คือน่าจะใช้วิธีสร้างกลไกความร่วมมือ ไม่ใช่ใช้อำนาจหรืออาวุธ
ตามความเชื่อของผม เครื่องมือหรือพลังรวมชาติคือความรู้สึกว่า รวมกันเราอยู่ แยกกันเราตาย ต้องมองว่าคุณภาพการศึกษาเป็นเรื่องความเป็นความตายของชาติบ้านเมือง
วิจารณ์ พานิช
๒๑ ส.ค. ๖๕
