แนะนำหลักสูตรแพทย์แนวใหม่ของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และ HMX – online courses ด้านการแพทย์
ฟังได้ที่ (๑) ชมเว็บไซต์ HMX ได้ที่ (๒) ทั้งหลักสูตรแพทย์ใหม่ และ HMX online courses เริ่มใช้ปี 2016
เป็นหลักสูตรแพทย์แนวใหม่ที่มีลักษณะ นศ. เรียนจากกันและกัน มากกว่าเรียนจาก อาจารย์ จึงเลือก นศ. ๑๖๕ คนต่อรุ่น ให้มีความแตกต่างหลากหลาย เน้นคนดีมีความสามารถ นศ. ยากจนมีทุนสนับสนุนให้ การเรียนรู้เน้น Flipped classroom เขาบอกว่า ไม่ใช่แค่เรียนเพื่อเป็นแพทย์ แต่เพื่อ “To learn how to learn medicine for a lifetime” คือเน้นฝึกสมรรถนะเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับการเป็นแพทย์
มีการเปลี่ยนแปลงหลักสูตรในระดับโครงสร้าง (Structural curriculum reform) โดยใช้ “Three-phase model of medical education” คือเปลี่ยนจากการเรียนเรียงลำดับจาก วิทยาศาสตร์ทั่วไปสำหรับเป็นพื้นฐาน ตามด้วยวิทาศาสตร์การแพทย์ แล้วจึงเรียนฝึกด้านคลินิก มีเป็นผสมผสาน ๓ ส่วนนี้เข้าด้วยกันเป็นวงจรสั้นๆ เพราะสมัยนี้ นศ. หา หรือเรียน ความรู้เชิงทฤษฎีได้ด้วยตนเองผ่านการค้นคว้าออนไลน์
นศ. จะมีช่วงเวลาเรียนวิชา (แบบ flipped classroom) สลับกับการออกไปเรียนจากสถานการณ์จริงตามความสนใจของตน เช่นบางคนออกไปทำงานในบริการปฐมภูมิ บางคนไปทำงานวิจัยในประเด็นที่ตนสนใจ บางคนไปทำงานในหอผู้ป่วยในโรงพยาบาลของโรงเรียนแพทย์ ที่เขาว่า นศ. รุ่นละ ๑๖๕ คน อาจเลือกกิจกรรม ๑๖๕ แบบ เพื่อกระตุ้นความกระหายใคร่รู้ (hungry to learn) และผมตีความว่า นศ. ๑๖๕ คน ก็มีหลักสูตรในรายละเอียดของตนเอง ๑๖๕ แบบ ตรงกับที่เขาพูดว่า 165 pathways
แถมวันพุธทุกสัปดาห์ ยังจัดให้เป็นวันทางคลินิก (clinical day) ให้ นศ. ได้ไปสัมผัสกิจกรรมดูแลผู้ป่วยจริง เพื่อกระตุ้นความกระหายใคร่รู้
การเปลี่ยนแปลงหลักสูตรระดับวิธีจัดการเรียนรู้ (Pedagogical curriculum reform) เน้นความเชื่อสำคัญคือ “The problem changes the student” ซึ่งผมตีความว่าเน้น การเรียนรู้จากการปฏิบัติ (experiential learning)
หลักการจัดการเรียนรู้ใช้หลัก High challenge (165 pathways) – High support เพื่อให้นักศึกษากล้าท้าทายตนเอง ทำ/เรียน ในสิ่งที่ตนสนใจจริงๆ ไม่ถูดขัดขวางจากความยาก โดยจัดเวลาให้พบอาจารย์ที่ปรึกษาทุกๆ ๒ เดือน ตรงนี้เขาไม่ได้อธิบายรายละเอียด ผมเดาว่า อาจารย์มีหน้าที่หาทางจัดลู่ทางให้ นศ. ได้ไปผ่านประสบการณ์ที่ตนต้องการ เพื่อการเรียนรู้จากการปฏิบัติ (experiential learning) ได้ และจากหลักการของ Kolb’s Experiential Learning Cycle อาจารย์ช่วยตั้งคำถามเพื่อให้ นศ. เกิด reflective learning ในมิติที่ลึกและเชื่อมโยง
ผมชอบที่เขาบอกว่า วิธีจัดการเรียนรู้นี้ เน้นเพื่อให้เกิด transformative learning โดยเน้นจัด Transformative environment ที่กระตุ้นให้ผู้เกี่ยวข้องทุกคนเกิด transformation โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อาจารย์ และผู้บริหาร
ที่จริงหลักสูตรแพทย์แนวใหม่ของ ฮาร์วาร์ด เริ่มปี ค.ศ. 2016 ปี 2020 นศ. รุ่นแรกก็เรียนจบ (หลักสูตรของเขารับคนจบ ป. ตรี เรียน ๔ ปี ได้ปริญญา MD ซึ่งถือเป็นปริญญาเอก) น่าจะมีการประเมินผลการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรใหม่นี้แล้ว แต่ผมยังค้นไม่พบ ท่านใดรู้โปรดแชร์ด้วยจะขอบพระคุณยิ่ง
ส่วนเรื่อง HMX online modules โปรดเข้าไปอ่านในเว็บไซต์เอาเองนะครับ เป็นลู่ทางทำมาหากินจากความมีชื่อเสียงและความทันสมัยของเขา
วิจารณ์ พานิช
๑๑ ก.ค. ๖๕
