คุณเคยรู้สึกแบบนี้บ้างไหม ไม่ยินดีกับความสำเร็จของตนเอง มองว่าตัวคุณเองไม่เก่ง ไม่คู่ควร คิดว่าตัวคุณนั้นไม่ได้เรื่องอะไรเลย ถ้าคุณมีความคิดแบบนี้ คุณอาจกำลังมีอาการของ Imposter Syndrome อยู่ ซึ่งเป็นความรู้สึกที่คุณมองตัวเองในแง่ลบ และรู้สึกว่าตัวเองนั้นด้อยค่า จนบางครั้งอาจส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจ หรือการใช้ชีวิตของคุณได้
Imposter Syndrome คือ โรคที่รู้สึกว่าตัวเองนั้นไม่เก่ง ไม่มีความมั่นใจในตัวเอง หรือไม่มีค่าในสายตา"ตัวเอง" ซึ่งอาการเหล่านี้ถือเป็นโรคจิตเวชอย่างหนึ่ง โดยถ้าหากความคิดหรือความรู้สึกเหล่านี้ ถูกสะสมเป็นระยะเวลานาน ไม่ได้รับการจัดการที่เหมาะสม ก็อาจจะพัฒนาไปถึงขั้นเป็นโรคซึมเศร้าได้ และอย่างที่ทุกคนรู้กันว่า โรคซึมเศร้าสามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศ ทุกวัย หากว่าสิ่งเหล่านี้วนเวียนเข้ามาในหัวอยู่บ่อยครั้ง จงอย่าเข้าใจผิดว่าสิ่งนี้คือ การถ่อมตัว แต่มันคือสัญญาณเล็ก ๆ ของโรคที่คิดว่าตัวเอง"ด้อยประสิทธิภาพ"
กลุ่มบุคคลที่เสี่ยงต่อโรค Imposter Syndrome
โดยส่วนใหญ่แล้วอาการเหล่านี้สามารถพบได้กับทุกคน แต่มักพบในบุคคลที่ถูกเลี้ยงดูแบบปกป้องหรอได้รับการช่วยเหลือมากเกินไป หรือได้รับการให้มุมมองชีวิตที่สมบูรณ์แบบอย่างเข้มงวด ทำให้มีความคิดนิยมความสมบูรณ์แบบในชีวิตอย่างเข้มงวด ได้รับความคาดหวังมากเกินไป มีมุมมองแง่ลบต่อความผิดพลาด จนไม่อาจยอมรับข้อผิดพลาดแม้แต่เล็กน้อย
วิธีแก้ไข Imposter Syndrome เริ่มได้ที่ตัวคุณ
- สนทนาเรื่องงานภาษาเพื่อน
ในที่ทำงานนั้นไม่ได้มีคุณอยู่แค่คนเดียว คุณไม่จำเป็นจะต้องแบกรับทุกอย่างไว้ขนาดนั้น คุยเรื่องงานหรือเรื่องเล่น ๆ กับเพื่อนบ้าง เมื่อถึงเวลาพักกินข้าวก็ลองมาแลกเปลี่ยนข้อมูลกันดู เพราะสิ่งที่คุณเป็นก็ไม่ต่างกับคนทั่วไปนัก
- จัดการกับความคิดของตัวเอง
รู้ทันความคิดที่ผ่านเข้ามาในหัวเรา โดยเฉพาะความคิดเชิงลบที่เกี่ยวกับตนเอง และคุณค่าในชิ้นงานที่คุณทำ รู้จักทบทวนความคิดของตนเอง เพราะความคิดว่าตัวเองไม่เก่งเกิดจากความขัดแย้งกับความเชื่อในตัวเอง
- ทุกคนล้วนผิดพลาดกันได้ทั้งนั้น
ความผิดพลาดหรือข้อบกพร่องนั้น เป็นสิ่งที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้น แต่การที่เราจะทำอะไรสำเร็จได้ เราอาจจะต้องผ่านความผิดพลาดมานับครั้งไม่ถ้วน ถ้าไม่รู้จักความผิดพลาด ก็จะไม่รู้จักการประสบความสำเร็จ
- เปิดใจรับฟังคำติชม
ควรเปิดโอกาสให้คนที่คุณไว้วางใจได้ติชมในสิ่งที่คุณได้ทำ เพื่อให้รู้ถึง ข้อดี หรือจุดผิดพลาดนั้น ๆ และนำมาปรับแก้ไขจุดอ่อน เพิ่มจุดแข็ง การกระทำเหล่านี้จะช่วยให้ความคิดด้อยค่าว่าตัวเองไม่เก่งนั้นลดไปได้
- บางครั้งมันก็ขึ้นอยู่กับเวลาที่เหมาะสม
ไม่ควรเปรียบเทียบจุดเริ่มต้นของตัวเอง กับความสำเร็จของผู้อื่น เพราะว่ากว่าที่จะได้อะไรมาหลาย ๆ อย่าง ก็ต้องผ่านความยากลำบากในจุดเริ่มต้นกันทั้งนั้น ควรให้เวลา และเชื่อมั่นในสิ่งที่คุณทำ เพราะสิ่งเหล่านั้นมันจะเติมเต็มคุณได้อย่างแน่นอน
คนเรานั้นเกิดมามีเพียงชีวิตเดียว หากคุณเป็นคนเก่งในสายตาของผู้อื่นแล้ว ก็ต้องเป็นคนเก่งในสายตาตัวเองด้วย อย่ามองข้ามคุณค่าในตัวของคุณเอง รักตัวเองให้มาก ๆ ใส่ใจกับความรู้สึก และฟังเสียงของหัวใจตัวเองดูบ้าง ว่าลึก ๆ แล้ว ความต้องการของคุณคืออะไร และอย่าลืมให้รางวัลแก่ชีวิตของตัวคุณเองเพื่อเป็นการเติมไฟในจิตใจ เสริมให้การใช้ชีวิตนั้น มีความมั่นใจ มีทั้งสุขภาพร่างกาย และสุขภาพจิตที่ดี
