สวัสดีผู้อ่านทุกท่าน เนื่องจากครั้งนี้ผมมีโอกาสได้รับข้อคำถามจากอาจารย์ศุภลักษณ์ เข็มทอง อาจารย์นักกิจกรรมบำบัดจิตสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ว่า “นักกิจกรรมบำบัดจิตสังคมจะมีหน้าที่Hopeful Empowerment + Skilled Life Design + Supportive Engagement อย่างไร ในนักศึกษากฎหมาย ซึมเศร้า วิตกกังวล ติดพนัน มีหูแว่วเล็กน้อย และสอบตกทุกวิชา”
ซึ่งเป้าหมายหลักของนักกิจกรรมบำบัดในการบำบัดรักษาผู้ที่มีประสบการณ์สุขภาพจิตนั้นคือการเพิ่มความหวัง (Hope) และทักษะสังคม (Social Skill) เพื่อให้ผู้รับบริการสามารถกลับไปใช้ชีวิต และดำเนินกิจกรรมการใช้ชีวิตต่างๆได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เนื่องจากธรรมชาติของมนุษย์เป็นสัตว์สังคม ที่มีความหว้าเหว่ ต้องการความรัก ความสำเร็จ และอื่นๆอีกมากมาย ตาม Therapeutic Relationship แต่ก่อนที่จะมีสิ่งเหล่านี้ได้นั้น ผู้รับบริการต้องรู้เป้าหมายในการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตของตนเองเสียก่อน มีความปล่อยวาง และอดทน นักกิจกรรมบำบัดจะรับฟังผู้รับบริการอย่างตั้งใจเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ปัญหาต่างๆ ชีวิตความเป็นอยู่ รวมถึงความคิดของผู้รับบริการ (Therapeutic Listening) ด้วยความใส่ใจ เห็นอกเห็นใจ มีการรับฟังอย่างตั้งใจ และใช้คำพูดที่แสดงว่าเรานั้นเข้าใจผู้รับบริการ มีการทวนคำตอบ ความสนใจในสิ่งที่ผู้รับบริการกำลังพูด และมีการให้กำลังใจ การใช้ความเงียบก็เป็นสิ่งหนึ่งในการบำบัดรักษา เพื่อให้ผู้รับบริการได้คิดทบทวนและอยู่กับตนเอง ทั้งหมดที่กล่าวมานี้เพื่อที่จะค้นหาปัญหา นำมาเป็น Clinical Reasoning เพื่อวางแผนนำไปสู่ขั้นตอนต่อไป
นักกิจกรรมบำบัดจะใช้หลักจิตวิทยาเชิงบวก “PERMA” (Positive Emotion, Engagement, Positive Relationships, Meaning and Purpose, Achievements/Accomplishments) ในการจัดสิ่งแวดล้อมในตนเองและนอกตนเอง ให้มีอารมณ์ดี ให้มีส่วนร่วม เข้าร่วมในกิจกรรม สร้างสัมพันธภาพที่มีความหมายและเป้าหมายตามที่วางไว้
อาจเลือกกิจกรรมแบบ unstructured activity ให้ผู้รับบริการทำ เช่น การวาดภาพระบายสีตามใจชอบ เพื่อแสดงให้เห็นถึงอารมณ์ ความรู้สึกนึกคิด ของผู้รับบริการ และเป็นการทำให้เกิดความภาคภูมิใจในผลงานและตนเอง ซึ่งความภาคภูมิใจสามารถช่วยลดการติดพนันได้เนื่องจากผู้ที่ติดการพนันเกิดจากสารสื่อประสาททำให้มีความภาคภูมิใจในตนเองต่ำ และยังเป็นการลดอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลได้
ใช้วิธีการ “ขยับบำบัดโรคย้ำคิดย้ำทำ” https://www.youtube.com/watch?v=iS-1UXBwndk เพื่อนำมาประยุกต์ใช้กับผู้รับบริการ เนื่องจากทำให้ผู้รับบริการลดและคลายความกังวลออกไป
ในส่วนของอาการหูแว่วนั้น เกิดจากที่ผู้รับบริการได้รับหรือสะสมประสบการณ์ ความคิดที่เป็นลบ มาตั้งแต่อดีต จนเกิดความเครียด ความทุกข์ทรมาน วิธีการในการจัดการกับอาการหูแว่ว วิธีหนึ่งที่มีประสิทธิภาพ คือ Cognitive Behavior Therapy (CBT) https://www.nhs.uk/mental-health/talking-therapies-medicine-treatments/talking-therapies-and-counselling/cognitive-behavioural-therapy-cbt/overview/ เน้นให้ผู้รับบริการแยกแยะจากการปรับความเชื่อ ความคิด ที่ผิดปกติ โดยใช้การพูดคุยสลับกับการทำกิจกรรมต่างๆร่วมด้วย เช่น การเคาะอารมณ์ https://www.setsocialimpact.com/Article/Detail/77236
อีกวิธีการหนึ่งที่น่าสนใจในการบำบัดรักษาโรคซึมเศร้าได้นั้นก็คือการหาเพื่อนสักคนหนึ่งเพื่อเป็นที่ปรึกษาให้กับผู้รับบริการ หรืออาจไม่ต้องถึงขั้นเป็นที่ปรึกษา แค่พูดคุย แลกเปลี่ยนในเรื่องทั่วไป เช่น กินข้าวหรือยัง เป็นอย่างไรบ้าง เท่านี้ก็เพียงพอ การเข้าร่วมกับกลุ่มที่เป็นซึมเศร้าเหมือนกัน จะไม่ทำให้ภาวะซึมเศร้าเพิ่มขึ้นมากกว่าเดิม แต่จะเป็นการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ วิธีการในการที่จะจัดการกับมัน หรืออาจหาสัตว์เลี้ยงมาเป็นเพื่อนคู่ใจ การได้ดูแลและเอาใจใส่ผู้อื่น ก็สามารถช่วยลดอาการซึมเศร้าลงได้เช่นกัน https://www.helpguide.org/articles/depression/coping-with-depression.htm
ซึ่งการบำบัดรักษาทั้งหมดนี้จะเป็นรากฐานในการปรับอารมณ์ ความคิด ความรู้สึกของผู้รับบริการ เพื่อนำไปต่อยอดในการทำกิจกรรมอื่นให้มีประสิทธิภาพ เช่น ผู้รับบริการมีปัญหาสอบตกทุกวิชา เมื่อเราสามารถคลายซึมเศร้า วิตกกังวลของผู้รับบริการได้บ้างแล้ว อาจจะมาพูดเพื่อกระตุ้น ให้กำลังใจในการเรียน มีการร่วมมือกันเพื่อวางแผนในการเรียน จัดตารางเวลา เพื่อให้ได้อ่านหนังสือ ทำกิจกรรมต่างๆ และมีเวลาพักผ่อนด้วย เพื่อเป็นการยืดเหยียดและพักสมองจากการเรียน ไม่ให้เครียดและกดดันจนเกินไป เพราะ ผู้รับบริการเรียนเกี่ยวกับกฎหมาย ต้องใช้ทักษะความจำค่อนข้างมาก ต้องแนะนำการทำกิจกรรมอื่นๆ เช่น การออกกำลังกาย กิจกรรมยามว่าง รวมถึงการพักผ่อน เพื่อลดความเครียด ความล้า และความกดดัน จากการอ่านหนังสือและสอบ
https://www.youtube.com/watch?v=TN0Fok5eEcI
https://www.youtube.com/watch?v=8Oirfv0mcKk
กันต์ นิมิตรประเสริฐ 6323009 ชั้นปีที่ 2
