มุมแรก คือเรื่องบุคลากรสุขภาพ ผมได้เรียนรู้เมื่อวันที่ ๑ ธันวาคม ๒๕๖๔
ระบบสุขภาพของไทยได้รับการยกย่องว่าเป็น ๑ ใน ๕ ประเทศที่ประชาชนมีสุขภาพดีโดยค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพไม่สูง (Good health at low cost) (๑) เป็นผลของการพัฒนาระบบสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ในปี ๒๕๖๒ ได้มีการตราพระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ ที่จะมีผลยกระดับระบบสุขภาพปฐมภูมิขึ้นไปอีก
ในวันที่ ๑ ธันวาคม ๒๕๖๔ สถาบันพระบรมราชชนก (สบช.) จัดการประชุมปฏิบัติการ “ทิศทางและบทบาทของบุคลากรสุขภาพในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ” ช่วงเช้าเป็นการบรรยายนำ โดย ศ. นพ. ประเวศ วะสี เรื่องพยาบาลกับบริการสุขภาพปฐมภูมิ ตามด้วยการอภิปรายในหัวข้อของการประชุม ในมุมมอง ๔ มุมคือ (๑) วิชาชีพพยาบาล โดย รศ. ดร. ทัศนา บุญทอง นายกสภาการพยาบาล (๒) สบช. โดยท่านอธิการบดี ศ. (พิเศษ) นพ. วิชัย เทียนถาวร (๓) สปสช. โดยท่านเลขาธิการ นพ. จเด็จ ธรรมธัชอารี (๔) สำนักสนับสนุนระบบสุขภาพปฐมภูมิ โดย นพ. สฤษดิ์เดช เจริญไชย รอง ผอ. สำนัก มี นพ. สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์ เป็นผู้ดำเนินการอภิปราย ช่วงบ่ายมีการบรรยายนำเรื่อง แนวทางการจัดการกำลังคนในระบบสุขภาพรองรับระบบริการสุขภาพปฐมภูมิ ทั้งด้านการผลิตและพัฒนา โดย นพ. โสภณ เมฆธน ผู้ช่วย รมต. สาธารณสุข และอดีตปลัดกระทรวงสาธารณสุข ตามด้วยการประชุมกลุ่มย่อย
ทาง สบช. ได้สื่อสารการประชุมที่ (๑)
ผมไปร่วมได้เฉพาะช่วงเช้า ที่พอจะได้เห็นพลังที่จะเกิดจากการประชุมนี้ ว่าจะช่วยให้เกิดความเข้าใจว่า ฝ่ายต่างๆ ในประเทศไทยจะร่วมกันสร้างความเข้มแข็งด้านสุขภาพแก่สังคมไทย ผ่านจุดคานงัด คือระบบสุขภาพปฐมภูมิ อย่างไร โดยเป้าหมายของ สบร. คือ สถาบันในสังกัดรวม ๓๙ สถาบัน เข้าใจคุณค่าของกิจการของตน และร่วมกันสร้างวงจรพัฒนาและเรียนรู้ระบบสุขภาพปฐมภูมิในหลากหลายมิติอย่างต่อเนื่อง
ระบบบุคลากรสุขภาพในระบบสุขภาพปฐมภูมิ ยังต้องมีการวิวัฒน์ต่อเนื่องอย่างไม่หยุดยั้ง เป็นโอกาสทำงานสร้างสรรค์ร่วมกันในสังคมไทย ร่วมกันสร้างนวัตกรรมจากระบบสุขภาพปฐมภูมิเชื่อมโยงกับระบบสุขภาพระบบใหญ่ เชื่อมโยงกับการพัฒนาบ้านเมือง
ในวันที่ ๑๐ ธันวาคม มีข่าว Global Health Security Index ประกาศผลดัชนีดังกล่าวของปี ๒๕๖๔ ประเทศไทยอยู่ที่อันดับที่ ๕ ใน ๑๙๕ ประเทศ (๒)
อีกสองมุมได้เรียนรู้เมื่อวันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๖๔ ในวงประชุมกลุ่มสามพราน (การประชุมวิชาการเพื่อพัฒนาเครือข่ายสังคมสุขภาวะและนโยบาย ครั้งที่ ๕/๒๕๖๔) ทางออนไลน์
มุมที่สอง คือเรื่องการกระจายอำนาจ
มุมที่สาม เรื่องระบบคุณภาพของบริการ
วิจารณ์ พานิช
๒ ธ.ค. ๖๔ ปรับปรุงเพิ่มเติม