เชียงราย เหนือสุดแดนสยาม (12) ตำนานแมงสี่หูห้าตา ที่วัดพระธาตุดอยเขาควายแก้ว


เชียงราย เหนือสุดแดนสยาม (12) ตำนานแมงสี่หูห้าตา ที่วัดพระธาตุดอยเขาควายแก้ว

วัดพระธาตุดอยเขาควายแก้ว เป็นวัดในจังหวัดเชียงราย ตั้งอยู่บนดอยแห่งหนึ่งบริเวณเส้นทางไปดงมะดะ บนยอดดอยเป็นจุดชมวิวทิวทัศน์รอบตัวเมืองเชียงราย ซึ่งสวยงามทั้วกลางวันและกลางคืน เป็นวัดเก่าแก่ที่สร้างขึ้นในสมัยพุทธกาล ราว 1,000 กว่าปี มีตำนานเก่าแก่เรื่องแมงสี่หูห้าตาและควายเผือกแก้วเขาแสง ในพระเจดีย์บรรจุพระบรมสารีกธาตุ อันเป็นข้อนิ้วก้อยข้างซ้ายของพระพุทธเจ้า และเขาควายเผือกแก้วเขาแสง

มีความเชื่อว่าการบูชากราบไหว้ขอพร "แมงสี่หูห้าตา" ต้องมากราบไหว้ในช่วงเวลาค่ำเป็นต้นไป โดยเชื่อว่าหากใครมีความทุกข์ ความลำบาก เมื่อมาขอพร เอาสิ่งที่ไม่ดีมาทิ้งไว้ ความทุกข์ ความลำบากก็จะหายไปพร้อมกับตะวันที่ตกดิน หลังจากนั้นก็จะมีโชคลาภและสิ่งดีๆเข้ามาพร้อมกับพระอาทิตย์ในวันรุ่งขึ้น ช่วงวันที่หวยออกนักเสี่ยงโชคก็ไม่พลาด จะพากันมาขอโชคลาภจากแมงสี่หูห้าตา เพื่อหาตัวเลขไปเสี่ยงดวง

วัดพระธาตุดอยเขาควายแก้ว เป็นวัดซึ่งมีอายุนานกว่า 1,000 ปี ก่อนยุคพระยาเม็งราย จึงยากจะสันนิษฐานได้ว่าเรื่องเล่าเกี่ยวกับแมงสี่หูห้าตาเริ่มต้นขึ้นมาตั้งแต่เมื่อใด แต่คนเชียงรายพื้นถิ่นรวมถึงจังหวัดใกล้เคียงรู้จักเรื่องเล่าเรื่องนี้เป็นอย่างดี

เรื่องราวของแมงสี่หูห้าตานี้เล่ากันเป็นนิทานมาแต่โบราณว่า กาลครั้งหนึ่งมีครอบครัวยากจนครอบครัวหนึ่ง มีลูกชายชื่ออ้ายทุกคตะ เป็นกำพร้าแม่ตั้งแต่ยังเด็ก ลำบากยากจนมากต้องขอทานเขาไปเรื่อยจนชาวบ้านพากันเอือมระอา เมื่อโตขึ้นพ่อพาไปฝากไว้กับผู้ใหญ่บ้านให้ช่วยเลี้ยงควาย และได้สั่งเสียว่าเมื่อพ่อตายให้เอาไปฝังจนกว่าเมื่อใดหัวกะโหลกหลุด ให้นำเอาไปบูชาที่บ้าน อายุครบ 17 ปีเมื่อใดให้ลากหัวกะโหลกพ่อไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ทางขึ้นดอยเขาควาย ถ้าหัวกะโหลกไปติดอยู่ที่ตรงไหนให้เอาบ่วงแร้วไปดักจับสัตว์ตรงนั้น

อ้ายทุกคตะ ทำตามคำพ่อสั่งเสียทุกอย่าง จนจับแมงสีดำมีสี่หูห้าตาได้ (แมง เป็นคำสรรพนามภาษาท้องถิ่นภาคเหนือ สำหรับเรียกแมงหรือสัตว์ประหลาด) จึงนำกลับมาเลี้ยง พยามเอาข้าวให้กินก็ไม่ยอมกิน จนหน้าหนาวต้องก่อไฟผิง มีถ่านกระเด็นออกมา แมงสี่หูห้าตาก็กัดกิน เลยรู้ว่ากินถ่านไฟเป็นอาหาร พอรุ่งเช้าตื่นขึ้นมาก็พบว่ามันถ่ายออกมาเป็นทองคำ จึงเอาถ่านไฟให้กินทุกวัน แล้วเอาทองคำไปฝังไว้ที่หลังบ้านจนเต็มไปหมด

พญาพันทุมติเจ้าผู้ครองนครได้มีประกาศออกไปว่าหากมีผู้ใดสามารถสร้างลินคำ(รางน้ำทองคำ) ตั้งแต่เมืองของตนมาจนถึงวังของราชธิดาได้ จะยกราชธิดาให้แก่ผู้นั้น อ้ายทุกคตะจึงว่าจ้างพ่อค้าชาวจีนฮ่อสร้างลินคำด้วยทองคำที่เขาฝังไว้ เริ่มตั้งแต่บ้านของตนไปจนถึงวังของราชธิดาสำเร็จภายในคืนเดียว พญาพันธุมติจึงรับอ้ายทุกคตะเป็นราชบุตรเขยให้อภิเษกกับราชธิดา

พญาพันทุมติถามอ้ายทุกคตะถึงที่มาของทองคำ อ้ายทุกคตะจึงบอกว่าได้มาจากแมงสี่หูห้าตา พญาพันทุมติบังเกิดความโลภอยากได้แมงตัวนี้มาเป็นของตน จึงให้อ้ายทุกคตะไปนำตัวมา ชาวเมืองพากันมามุงดูทำให้แมงสี่หูห้าตาตกใจวิ่งหนีกลับไปอยู่ในถ้ำ พญาพันทุมติติดตามเข้าไปในถ้ำ เกิดถ้ำถล่มลงมาทำให้ติดอยู่ภายในถ้ำ ก่อนตายพระองค์สำนึกผิดที่เกิดความโลภจึงยกบ้านเมืองให้อ้ายทุกคตะปกครอง ส่วนแมงสี่หูห้าตาก็หนีหายไปไม่มีผู้ใดได้พบเห็นอีกเลย อ้ายทุกคตะจึงทำถ้ำเอาไว้ให้แมงสี่หูห้าตาที่บนดอยเขาควายแก้ว

แมงสี่หูห้าตาได้ซ่อนปริศนาธรรมไว้หลายอย่าง เช่น บุคลิกของความเป็นสัตว์ที่มี 4 หู หมายถึง การมีพรหมวิหารสี่ 5 ตา หมายถึงศีลห้า การกินถ่านไฟเป็นอาหาร หมายถึงการระงับโมหะ โลภะ หรือกิเลสทั้งหลาย และการถ่ายมูลออกมาเป็นทองคำ หมายถึง ดอกผลแห่งความอดทน อดกลั้นจากการกินถ่านไฟ ทำให้ประสบความสำเร็จและสิ่งดีๆ แต่ตามความเชื่อของชาวบ้านบางรายเชื่อว่า 4 หู 5 ตา หมายถึง การเป็นคนรู้จักฟังให้มากเหมือนมี 4 หู และรู้จักมองโลกให้กว้างเหมือนมี 5 ตา

แมงสี่หูห้าตาเป็นที่รู้จักแพร่หลายทั่วไปไม่เฉพาะในจังหวัดทางภาคเหนือ เมื่อจังหวัดเชียงได้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 46 ระหว่างวันที่ 18 - 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 "เจียงฮายเกมส์" แมงสี่หูห้าตาได้รับการคัดเลือกเป็นสัญลักษณ์ หรือ มาสคอต ของกีฬาเจียงฮายเกมส์ในชื่อ "น้องคำสุข" โดยออกแบบให้มีลักษณะตัวอ้วนและเตี้ย มีกายภาพอย่างหมี มีขนยาวสีดำปกคลุมร่างกาย ดวงตาเป็นสีเขียว

พระอธิการสนอง สุมโน เจ้าอาวาสวัดพระธาตุดอยเขาควายแก้วได้บูรณปฏิสังขรณ์วัดเรื่อยมา มีการสร้างกุฏิศาลาหลังใหม่หลายหลัง ติดกระจกองค์พระธาตุเจดีย์ สร้างศาลาอเนกประสงค์ ศาลาเทิดพระเกียรติ คุ้มหอพญาเม็งราย สร้างวิหารคำลานชมวิวหน้าถ้ำสี่หูห้าตา และกำลังสร้างอุโบสถหลังแรกของวัดพระธาตุดอยเขาควายแก้วแห่งนี้ ซึ่งสำเร็จไปแล้วมากกว่า 75%
อีกไม่นานเมื่อการก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ วัดพระธาตุดอยเขาควายแก้วจะเป็นวัดสวยอีกแห่งหนึ่งของจังหวัดเชียงราย ที่จะต้องมาชมและขอพรจากแมงสี่หูห้าตาให้มีโชคมีลาภ ประสบความสุขในชีวิตตามที่ปรารถนาทุกประการ

ขอขอบคุณ

  • บริษัททัวร์ฟ้าใสและทีมงานจัดโปรแกรมทัวร์ดีๆ
  • ภาพสวยๆจากคุณไก่ ไกด์น้องวาว ไกด์น้องข้าวสวย
  • ข้อมูลเรื่องแมงสี่หูห้าตา จากไกด์น้องหนอน
  • น้ำใจไมตรีจากเพื่อนร่วมเดินทางท่องเที่ยวทุกท่าน
หมายเลขบันทึก: 695348เขียนเมื่อ 3 มกราคม 2022 14:56 น. ()แก้ไขเมื่อ 3 มกราคม 2022 17:45 น. ()สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี