การจัดการศึกษาตามความสามารถ-จากแนวคิดสู่การดำเนินงาน
( Competency-Based Education Implementation)
ดร.ชัชรินทร์ ชวนวัน ข้าราชการบำนาญ สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา, 2564
…………………………………………………………
แนวคิดการจัดการศึกษาตามความสามารถ (Competency-Based Education) ได้กำเนิดขึ้นในอเมริกาตั้งแต่ช่วงปี ค.ศ.1990 และแพร่หลายไปสู่ประเทศต่างๆ ทั้งในยุโรป เอเซียและประเทศอื่นๆ ท่ามกลางสถานการณ์และวิกฤตการณ์มากมายของโลกในศตวรรษที่ 21 ที่เรียกว่าโลก VUCA ส่งผลกระทบต่อการจัดการศึกษาปัจจุบันที่เราได้เห็นการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทั้งในชีวิตส่วนตัวและอาชีพ การเรียนรู้ตามความสามารถเพื่อเตรียมผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 จึงเป็นการเผชิญกับความท้าทายที่จะเกิดขึ้น สำหรับประเทศเราความสนใจ ตื่นตัว หรือกระตือรือร้นในการนำแนวคิดการจัดการศึกษาตามความสามารถดังกล่าวมาสู่การดำเนินการจัดการศึกษายังคงมีน้อยมาก จะเห็นได้จากข่าวคราวความเคลื่อนไหวเรื่องนี้มีน้อยหลังจากมีการปรับเปลี่ยนระดับบริหาร ไม่ว่าจะเป็นกระทรวงหลักที่รับผิดชอบหรือหน่วยงานระดับกรมที่เกี่ยวข้องทั้งระดับพื้นฐานและอุดมศึกษา ซึ่งก่อนหน้านี้มีความเคลื่อนไหวเรื่องการพัฒนาหลักสูตรสมรรถนะอยู่บ้างแต่ก็กลับเงียบหายไป ทำให้ย้อนกลับไปนึกถึงคำกล่าวที่เคยมีการพูดถึงกันมาตั้งแต่อดีตว่า การศึกษาบ้านเราตามหลังกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วอยู่ประมาณ 30 ปี แต่ลองๆคำนวณตัวเลขดูคร่าวๆแล้ว อาจถึง 40-50 ปี หรือจะเป็นจริงอย่างที่เคยกล่าวกันมา
ข้อเขียนต่อไปนี้ ผู้เขียนจึงจะนำแนวคิดและแนวทางการจัดการศึกษาตามความสามารถมานำเสนออีกครั้ง เพื่ออาจเป็นประโยชน์ในการเห็นความสำคัญของผู้มีอำนาจและหันมาให้การสนับสนุนการดำเนินงานการจัดการศึกษาตามความสามารถที่กำลังดำเนินอยู่ให้เป็นรูปธรรมได้บ้าง เพียงแค่หวังว่าระยะห่างของเรากับประเทศเพื่อนบ้านจะน้อยลงสักนิดและส่งผลให้เราสามารถวิ่งตามทันกระแสโลกด้านการศึกษา โดยจะวิเคราะห์จากแนวคิดไปสู่การดำเนินงานที่เน้นกระบวนการดำเนินงานจัดการศึกษาตามความสามารถขององค์กรและหน่วยงานทางการศึกษาที่เกี่ยวข้อง
