นีติศตก ๔๓ สุภาษิตร้อยบท ทางของทุรชน
ภาษิตของพ่อ
คนมีละอายใจ ถูกใส่ไคล้ว่าโง่งม
คนเคร่งธรรมเนียมนิยม กลับถูกหาว่าไว้ตัว
คนซื่อมิไฉเฉ ว่าเจ้าเล่ห์ให้หมองมัว
คนกล้าว่าคนชั่ว ไม่มีจิตคิดเมตตา
มุนีซึ่งบำเพ็ญ- พรตก็เห็นว่าโง่หนา
คนที่เรียบร้อยหา ว่าเป็นผู้ที่อ่อนแอ
คนมียศอำนาจ ก็เกรี้ยวกราดว่าหยิ่งแท้
คนพูดได้ดีแน่ ก็ถูกหาพูดมากล้น
คนดีเช่นไรหนา ปราศกล่าวหาโดยทุรชน
ต่อให้ดีล้นพ้น มันไม่ว่านั้นอย่าหมาย
อธิบายศัพท์
ใส่ไคล้ : หาความไม่ดีป้ายผู้อื่น
ธรรมนิยม : ความประพฤติที่มีธรรมเป็นที่ตั้ง
ไว้ตัว : ถือตัว สงวนฐานะของตนให้คงอยู่
ไฉเฉ : เถลไถล เชือนแช
มุนี : นักปราชญ์ ฤๅษี พระสงฆ์
เกรี้ยวกราด : แสดงกิริยาท่าทางพร้อมทั้งดุด่าว่ากล่าวอย่างรุนแรงด้วยความโกรธ
ทุรชน : คนชั่วร้าย คนเลว
ถอดความ
คนที่มีความละอายใจก็ถูกใส่ร้ายว่าเป็นคนโง่เขลา คนที่ประพฤติตัวตามทำนองครองธรรมก็ถูกตำหนิว่าหยิ่งถือตัว คนซื่อไม่เกเรก็กล่าวหาว่าเป็นคนเจ้าเล่ห์ คนที่ไม่ครั่นคร้ามก็กล่าวหาว่าเป็นคนชั่วไม่มีความเมตตา นักบวชผู้ประพฤติปฏิบัติตามลัทธิศาสนาก็เห็นว่าโง่งมงาย คนเรียบร้อยถูกหาว่าเป็นคนอ่อนแอ คนที่มียศศักดิ์ถูกหาว่าเย่อหยิ่ง คนพูดดีถูกหาว่าพูดมากเกินไป คนดีประเภทใดจึงจะไม่ถูกคนชั่วกล่าวหา ต่อให้เป็นคนดีมากเพียงใดก็ตาม
ดอกว่านมหาหงส์
ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต
