น้ำลอดใต้ทราย เดือนหงายกลางป่า
น้ำลอด เลิศลับล้ำ เหลือเข็ญ
ใต้ทราย ห่อนแลเห็น เหตุรู้
เดือนหงาย บ่ายเที่ยงเป็น ปางค่ำ
กลางป่า ไป่หาผู้ จักรู้เห็นฤๅ
(โคลงสุภาษิตโบราณ)
น้ำลอดใต้ทราย
ผิวบนของทรายจะแห้งผากอยู่เสมอ แต่ถ้าขุดลึกลงไปก็จะพบน้ำซับอยู่ แสดงว่ามีน้ำไหลซึมอยู่ใต้พื้นทรายนั้น
เดือนหงายกลางป่า
ในป่าเป็นที่รกทึบเต็มไปด้วยต้นไม้ต่างๆ กิ่งก้านใบของต้นไม้เหล่านั้นปิดบังไม่ให้แสงส่องลงมาได้ ไม่ว่าเวลากลางวันหรือกลางคืน แม้แต่คืนเดือนหงายที่แสงจันทร์ส่องสว่างไปทั่ว ก็ไม่อาจส่องผ่านลงมาได้
น้ำลอดใต้ทราย เดือนหงายกลางป่า เป็นสำนวนที่หมายถึง การกระทำอย่างลี้ลับไม่มีผู้รู้เห็น
ที่มาของสำนวน เปรียบการกระทำที่ปกปิดซ่อนเร้นไม่มีผู้รู้เห็นว่าเหมือนกับน้ำลอดที่ใต้ทรายและเดือนหงายที่กลางป่า แม้ว่าจะมีอยู่จริงแต่ก็ไม่มีใครล่วงรู้ และคงดำเนินการต่อไปเรื่อยๆ เช่นนั้น
ตัวอย่าง
...ดำเนินอุบายกินลึก อย่างที่ไทยเราเรียกว่า "น้ำลอดใต้ทราย" กินพรอน(พรุน)ข้างล่างไม่มีใครรู้สึก...
(อำนาจธรรม)
สถานที่ : ทะเลทรายมุยเน่ เวียตนาม
สถานที่ : อุทยานหลุมฟ้าสะพานสวรรค์ ฉงชิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน
