มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี

มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี

ถิ่นกำเนิดที่แน่นอนของมะพร้าวยังไม่มีข้อมูลสรุปว่าเป็นที่ใด แต่เชื่อกันว่ามะพร้าวน่าจะเป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แถบประเทศไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย และต่อมาได้มีชาวสเปนนำไปปลูกที่หมู่เกาะเวสท์อินดีสและทะเลแครีเบียนตอนใต้ นอกจากนี้ชาวยุโรปยังนำไปปลูกที่ประเทศบราซิล และชาวโพสิเนเซียนนำไปปลูกยังเกาะต่างๆในมหาสมุทรแปซิฟิก จนมีการกระจายพันธุ์ไปทั่วโลก

ในประเทศไทยสามารถพบมะพร้าวได้ทั่วทุกภาคของประเทศ โดยมีทั้งพันธุ์ต้นสูงและพันธุ์ต้นเตี้ย โดยเฉพาะในภาคใต้จะพบมากกว่าภาคอื่นๆ เช่น จังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช เป็นต้น

พะแนงเนื้อ

แกงเผ็ดเป็ดย่าง

แกงเขียวหวานไก่

แกงเทโพหมูสามชั้น

แกงมัสมั่นไก่

มะพร้าวเป็นพืชที่เกี่ยวพันกับสังคมไทยมาตั้งแต่โบราณ มีการนำมะพร้าวมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันหลายด้าน เช่น ใช้เป็นอาหารโดยเนื้อมะพร้าวแก่นำไปทำกะทิ โดยการขูดเนื้อมะพร้าวด้วยกระต่ายขูดมะพร้าว แล้วนำมาคั้นเป็นน้ำกะทิ นำไปทำอาหารหวานคาวได้หลากหลายชนิด ส่วนเนื้อมะพร้าวอ่อนนำไปทำขนม จั่นมะพร้าวให้น้ำตาลซึ่งนำไปทำน้ำตาลมะพร้าว สำหรับใช้เป็นเครื่องปรุงรสอาหาร น้ำมะพร้าวอ่อนเป็นเครื่องดื่มที่ช่วยเพิ่มความสดชื่นกระชุ่มกระชวยให้ร่างกายตื่นตัวได้อีกด้วย

ประโยชน์ของน้ำมะพร้าว

น้ำมะพร้าวมีฮอร์โมนเอสโตรเจนช่วยทำให้ผิวพรรณสดใส เปล่งปลั่ง ขาวนวลขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ น้ำมะพร้าวยังช่วยสร้างคอลลาเจนและอิลาสตินทำให้ผิวมีความยืดหยุ่นกระชับ ช่วยชะลอการเกิดริ้วรอยแห่งวัยได้เป็นอย่างดี

น้ำมะพร้าวช่วยย่อยอาหารและลดอาการกรดไหลย้อน หากมีอาการปวดหัวจากการขาดน้ำ การดื่มน้ำมะพร้าวจะช่วยให้อาการปวดหัวทุเลาลงได้โดยเร็ว น้ำมะพร้าวมีฤทธิ์เย็นจึงช่วยดับร้อนในร่างกายได้เป็นอย่างดี และช่วยปรับสมดุลของร่างกายในช่วงที่ร่างกายมีความเป็นกรดสูง เพราะน้ำมะพร้าวมีความเป็นด่างทำให้กลไกการทำงานของระบบต่างๆ ภายในร่างกายเป็นปกติ ส่งผลให้มีสุขภาพดีและแข็งแรง

การดื่มน้ำมะพร้าวอ่อนเป็นประจำช่วยแก้อาการบวมน้ำ แก้อาการเม็ดผดผื่นคันตามผิวหนัง น้ำมะพร้าวเป็นเครื่องดื่มธรรมชาติที่ให้เกลือแร่ได้เป็นอย่างดี และอุดมด้วยธาตุโพแทสเซียม จึงเหมาะกับผู้ที่เสียเหงื่อจากการออกกำลังกาย ส่วนผู้ที่อาเจียนและท้องร่วงในเวลาเดียวกัน ให้ดื่มน้ำมะพร้าวจะช่วยทำให้ร่างกายดูดซึมกลูโคสไปใช้ได้อย่างรวดเร็ว ทำให้ร่างกายกลับมาเป็นปกติได้

น้ำมะพร้าวอ่อนมีรสชาติดีและมีประโยชน์มากมายแต่ไม่ควรดื่มเกิน 1 ผลต่อวัน เพราะอาจจะส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น หรือสะสมจนเกิดโรคอ้วนได้ โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคไต โรคหัวใจ ไม่ควรดื่มในปริมาณที่มาก เนื่องจากโพแทสเซียมในน้ำมะพร้าวจะส่งผลต่อการทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจได้

นอกจากนี้ส่วนต่างๆของมะพร้าวยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์ด้านอื่นๆ เช่น กากมะพร้าวใช้เป็นอาหารสัตว์ ใยมะพร้าวนำไปทำเสื่อและที่นอน กะลามะพร้าวนำไปประดิษฐ์เป็นสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ ก้านใบหรือทางมะพร้าวใช้ทำไม้กวาด

มะพร้าวใช้เป็นส่วนประกอบสำคัญในอาหารหวานคาวหลากหลายชนิดมาตั้งแต่สมัยโบราณ ซึ่งจะต้องคัดสรรให้เหมาะสมกับอาหารแต่ละชนิด เพื่อให้อาหารหรือขนมมีรสชาติที่อร่อยถูกปากสมดังที่ภูมิปัญญาของบรรพบุรุษได้สั่งสมมา โดยจะแบ่งมะพร้าวออกเป็น 4 ประเภท ดังนี้

สาคูเปียกมะพร้าวอ่อน

บัวลอยแก้วมะพร้าวอ่อน

น้ำมะพร้าวปั่น

มะพร้าวอ่อน ลักษณะของน้ำจะมีรสชาติหอมหวานละมุน เนื้อนุ่ม เหมาะสำหรับการทำขนมจำพวกบัวลอยมะพร้าวอ่อน สาคูเปียมะพร้าวอ่อน วุ้นมะพร้าวน้ำหอม ชีฟฟ่อนมะพร้าวอ่อน เป็นต้น

ขนมละอองลำเจียก

ขนมตาล

ขนมสอดไส้

ขนมขี้หนู

ขนมกล้วย

มะพร้าวทึนทึก เป็นมะพร้าวกลางอ่อนกลางแก่ กะลามะพร้าวเป็นสีน้ำตาลอ่อนยังไม่เป็นสีดำ เนื้อนุ่ม เหมาะกับการขูดเพื่อโรยหน้าขนม เช่น ขนมตาล ขนมเปียกปูน ขนมกล้วย ใช้สำหรับคลุกขนมอย่างขนมมันสำปะหลัง หรือนำไปกวนทำเป็นไส้ขนมต่างๆ เช่น ขนมสอดไส้ ขนมละอองลำเจียก เป็นต้น

ข้าวต้มมัด

ข้าวเหนียวหน้าต่างๆ

ข้าวเหนียวมะม่วง

ขนมถ้วย

ขนมปลากริมไข่เต่า

มะพร้าวห้าวหรือมะพร้าวแก่ เป็นมะพร้าวที่แก่จัด เปลือกนอกเป็นสีน้ำตาล กะลาเป็นสีดำ มีน้ำน้อย รสชาติหอมมัน นิยมนำมาขูดแล้วคั้นเป็นน้ำกะทิ นำมาทำขนมต่างๆ เช่น ขนมปลากริมไข่เต่า ขนมถ้วย วุ้นกะทิ เป็นต้น นอกจากอาหารหวานต่างๆแล้ว น้ำกะทิใช้สำหรับทำแกงต่างๆ เช่นแกงเขียวหวาน แกงมัสมั่น แกงไก่ เป็นต้น

ทับทิมกรอบมะพร้าวกะทิ

มะพร้าวกะทิ เป็นมะพร้าวแก่ซึ่งมีน้ำหนักมาก เนื้อสัมผัสมีลักษณะหนานุ่ม เหนียว และมีสีขาวขุ่น นิยมนำมาใส่ในขนมที่กินกับน้ำกะทิ เช่น ทับทิมกรอบ ลอดช่อง ซ่าหริ่ม เป็นต้น

สำนวน “มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี” มีความหมายว่า เห่อ หรือ ตื่นเต้นในสิ่งที่ตนไม่เคยมี ไม่เคยได้จนเกินพอดี

ที่มาของสำนวน
ใช้เปรียบเปรยถึงคนที่ตื่นเต้นในสิ่งที่ตนไม่เคยมีจนมากเกินความพอดี หรือแสดงออกนอกหน้าจนเกินไป ที่มาของสำนวนมาจากธรรมชาติของต้นมะพร้าวที่ออกลูกครั้งแรกนั้นจะดกจนน่าตกใจ ซึ่งไม่เคยพบมาก่อนหรือผิดปกติ ตามธรรมชาติของมะพร้าวจะออกจั่นประมาณ 8-10 จั่นเท่านั้น และแต่ละจั่นจะเติบโตกลายมาเป็นทะลายไม่ถึง 10 ทะลาย ถ้าหากมะพร้าวต้นใดออกจั่นมากกว่า 10 จั่นขึ้นไป เจ้าของย่อมแสดงอาการผิดปกติเพราะดีใจหรือแปลกใจมากๆ อุปมาอุปไมยกับ "ยาจกตื่นมี" ซึ่งหมายถึง คนยากไร้ที่ไม่ค่อยมีเงินทอง ประสบโชคลาภได้เงินจำนวนมากโดยไม่คาดฝัน ก็ดีอกดีใจเลี้ยงฉลองกันใหญ่โตด้วยไม่เคยได้โชคลาภเงินทองมากมายมาก่อน

โคลงกระทู้สุภาษิต ได้สรุปความหมายของสำนวน “ มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี” เอาไว้ดังนี้

มะพร้าว หมากชุ่มชื้น นองชล

ตื่นดก ดอกออกผล เพียบพื้น

ยาจก ที่แสนจน รับแจก ทานแฮ

ตื่นมี ดีใจล้น โลดเต้นตามกัน

 

ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต