คุณ อำนวย หรือในกระบวนการ KM เราเรียกว่า Knowledge Facilitator เป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในในกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ทำหน้าที่ประสานงานระหว่างคุณเอื้อกับทุกๆ ฝ่าย เพื่อส่งเสริมให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป็นผู้ให้กำลังใจและคอยเติมพลัง (Catalyst)ให้กับทีมงาน นอกจากนั้นยังต้องทำหน้าที่ในการชวนคิดชวนคุยในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อให้ได้มาซึ่งชุดของความรู้ในการนำไปปฏิบัติต่อไป

วันแห่งความภาคภูมิใจ จากที่ผมได้มาได้เป็นลูกศิษย์ (KM Intern) ของท่านศาสตราจารย์ นายแพทย์ วิจารณ์ พานิช อาจารย์ ดร. ประพนธ์ ผาสุขยืด และบุคลากรของสถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม (สคส.) ทุกท่าน ทำให้ผมได้รับความรู้เกี่ยว KM ตลอดทั้งกระบวนการขับเคลื่อน KM เป็นอย่างมาก เมื่อวาน และวันนี้ ผมได้มีโอกาสได้ติดตามอาจารย์ และทีมงาน สคส. คือ คุณอ้อม และคุณอ้อ ไปดำเนินการร่วมประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “การบริหารจัดการแผนงานอย่างไรให้ประสบความสำเร็จ” เป็นการประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระดับผู้จัดการแผนงาน (Program Manager)ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ณ โรงแรม Rose Garden Riverside สวนสามพราน จังหวัดนครปฐม เพื่อเป็นการเรียนจากการปฏิบัติจริง จึงทำให้ผมได้ซึมซับ (Capture) กระบวนการ KM ได้เป็นอย่างดี กระทั่งทำให้ผมเกิดความมั่นใจว่าจะสามารถนำกลับไปใช้ในหน่วยงานของตน และชุมชนได้เป็นอย่างดี

ความประทับใจอย่างสุดซึ้ง จากการเข้าร่วมกิจกรรมการจัดการความรู้ในครั้งนี้ คนที่มาร่วมกิจกรรมล้วนแต่เป็นบุคลากรของ สสส. ที่มีคุณภาพอย่างยิ่ง ทุกคนให้ความร่วมมือเป็นอย่างดีในการทำ Workshop มีความเป็น กัลยานมิตรที่ดีต่อกัน ซึ่งผมเห็นแล้วมีความประทับใจมาก เพราะคนที่มาส่วนใหญ่เป็นระดับผู้บริหาร อาจารย์แพทย์ นายแพทย์ และทหารแพทย์ระดับนายพล ล้วนแต่เป็นระดับมันสมองของชาติเลยทีเดียว ผมเองเห็นบรรยากาศในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แล้วถึงกับตกตะลึง ทุกท่านมีความเป็นกันเองอย่างมาก ไม่ถือยศ และตำแหน่ง สำหรับเรื่องที่นำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้นั้น ล้วนแต่เป็นการสร้างสรรค์งานเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของคนในชาติ ผมจึงดีใจแทนพี่น้องคนไทยทั่วประเทศที่เห็นความเอาจริงเอาจังของ สสส. ในการที่จะบูรณาการในการทำงานให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ จึงอยากให้หน่วยงานอื่นๆ ได้ลองทดลองนำกระบวนการ KM ไปปรับใช้ในหน่วยงานของท่านดูนะครับ เพราะผมเห็นแล้วว่ามีพลังในการขับเคลื่อนจริง

ความประทับใจ Knowledge Facilitator ความเป็น “อัจฉริยะ”ของคุณอำนวยในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “การบริหารจัดการแผนงานอย่างไรให้ประสบความสำเร็จ” ของ PM สสส. ในครั้งนี้ผมต้องขอยกนิ้วให้กับท่าน นายแพทย์ ยงยุทธ์ วงศ์ภิรมย์ศานติ์ ที่ท่านทำหน้าที่ในการชวนคิดชวนคุยเพื่อให้เกิดบรรยากาศการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในครั้งนี้ ได้อย่างดีเยี่ยม ท่านสามารถเก็บประเด็นได้เร็ว ครอบคลุมทุกเรื่องเล่า (Storytelling) อีกทั้งยังสามารถสร้างบรรยากาศในการฟังอย่างตั้งใจ (Deep Listening) ของสมาชิกกลุ่มได้เป็นอย่างดี ซึ่งสิ่งต่างๆ เหล่านี้ถือเป็นกุญแจสำคัญในกระบวนการ KM ผมจึงมานั่งพิจารณาว่าหากผมเองกลับไปทำในหน่วยงานของตนจะมีบ้างไหมที่จะมีคนที่มีความสามารถที่จะเป็นคุณอำนวยที่ดีได้เหมือนท่านคุณหมอยงยุทธ์ นี่จึงเป็นสิ่งที่ผมประทับใจมากเลยที่เดียว

ประเด็นเก็บตก จากสิ่งที่พบเห็นในกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นั้นทำให้ผมเห็นความสำคัญอย่างยิ่งของ Knowledge Facilitator เพาะเป็นคนที่คอยกระตุ้นให้ได้มาแห่งความรู้ฝังลึก (Tacit Knowledge) ของสมาชิกอย่างแท้จริง อันจะนำไปสู่ชุดของความรู้ (Knowledge Asset) ดังนั้นผมจึงเห็นว่าคุณอำนวยนี้ควรที่จะมีบุคลิกต่างๆ เพิ่มเติมดังนี้

1. เป็นคนที่มีจิตวิทยาสูง โน้มน้าวจิตใจผู้ร่วมผู้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้ดี

2. มีความกระฉับกระเฉง กล่าวคือ ต้องเร็วในแง่คิดวิเคราะห์ จับประเด็นและตีความเก่ง

3. สามารถเชื่อมโยงประเด็น และสิ่งต่างๆ ได้ดี

4. มีความเป็นกัลยาณมิตร

5. มีสติ และความรอบครอบ

หากทั้งหมดนี้มีอยู่ในตัวคุณอำนวย ผมมีความมั่นใจครับว่ากระบวนการขับเคลื่อน KM ในองค์กร หรือชุมชนของเราจะต้องบรรลุตามวัตถุประสงค์อย่างแน่นอน

ขอบคุณครับ

อุทัย อันพิมพ์

24 ธันวาคม 2549