มะนาว ผลไม้ลูกกลมเล็กแต่รสชาติเปรี้ยวจี๊ด เหมาะแก่การนำมาปรุงอาหารให้เกิดรสเปรี้ยว ด้วยรสชาติที่เปรี้ยวจี๊ดติดใจทำให้มะนาวอยู่คู่ครัวไทยมาช้านาน อาหารประเภทส้มตำ ยำ ต้มยำ น้ำพริกจึงขาดมะนาวไม่ได้เลย

มะนาวพันธุ์ที่นิยมปลูกในประเทศไทยมี 4 สายพันธุ์คือ

มะนาวไข่ มีผลกลม หัวท้ายยาว มีสีอ่อนคล้ายไข่เป็ด ขนาด 2-3 เซนติเมตร เปลือกบาง

มะนาวแป้น ผลใหญ่ ค่อนข้างกลมแป้น เปลือกบาง มีน้ำมาก นิยมใช้มากกว่าพันธุ์อื่นๆ และยังแบ่งออกเป็นพันธุ์ต่างๆ เช่น มะนาวแป้นรำไพ มะนาวแป้นพิจิตร มะนาวแป้นพวง มะนาวแป้นทวาย ฯลฯ

มะนาวหนัง ผลอ่อนกลมยาวหัวท้ายแหลม เมื่อโตเต็มที่ผลจะมีลักษณะกลมค่อนข้างยาว มีเปลือกหนา ทำให้สามารถเก็บรักษาได้นาน

มะนาวทราย ทรงพุ่มสวยใช้เป็นไม้ประดับ ให้ผลตลอดปีแต่ไม่ค่อยนิยมบริโภคเพราะน้ำของมะนาวชนิดนี้มีรสขมเจือปน

คุณค่าทางโภชนาการของมะนาว 100 กรัม ประกอบด้วย

* พลังงาน 30 กิโลแคลอรี่

* คาร์โบไฮเดรต 10.5 กรัม

* น้ำตาล 1.7 กรัม

* เส้นใย 2.8 กรัม

* ไขมัน 0.2 กรัม

* โปรตีน 0.7 กรัม

* วิตามินบี1 0.03 มิลลิกรัม 3%

* วิตามินบี2 0.02 มิลลิกรัม 2%

* วิตามินบี3 0.2 มิลลิกรัม 1%

* วิตามินบี5 0.217 มิลลิกรัม 4%

* วิตามินบี6 0.046 มิลลิกรัม 4%

* วิตามินบี9 8 ไมโครกรัม 2%

* วิตามินซี 29.1 มิลลิกรัม 35%

* แคลเซียม 33 มิลลิกรัม 3%

* เหล็ก 0.6 มิลลิกนัม 5%

* แมกนีเซียม 6 มิลลิกรัม 2%

* ฟอสฟอรัส 18 มิลลิกรัม 3%

* โพแทสเซียม 102 มิลลิกรัม 2%

* โซเดียม 2 มิลลิกรัม 0%

**ร้อยละของปริมาณแนะนำที่ร่างกายต้องการในแต่ละวันสำหรับผู้ใหญ่

ส่วนประกอบของน้ำมะนาว

1.กรดมาลิค (Malic acid) แก้ปากแห้ง ช่วยลดสิว และบำรุงผิวพรรณให้เรียบเนียนสดใสยิ่งขึ้น

2.กรดแอสคอร์ปิก (Ascorbic acid) หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ วิตามินซี ช่วยป้องกันโรคลักปิดลักเปิด บำรุงผิวพรรณ กระดูก ฟัน และหลอดเลือด ทั้งยังมีฤทธิ์เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยชะลอความเสื่อมของเซลล์ในร่างกาย

3. กรดซิตริก (Citric acid) มะนาวอุดมไปด้วยกรดซิตริกสูงกว่าผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวชนิดอื่น โดยกรดซิตริกจะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดอนุมูลอิสระกับเซลล์ ทำให้เซลล์ต่างๆในร่างกายแข็งแรง กรดซิตริกยังเป็นตัวช่วยสำคัญในการดักจับและสลายไขมัน ช่วยสลายนิ่วในไตและขับแคลเซี่ยมส่วนเกินออกจากหลอดเลือดแดง ตับอ่อน และไต รวมถึงช่วยล้างสารพิษและไขมัน กระตุ้นการหลั่งเอนไซม์ธรรมชาติ ช่วยในการขับถ่าย ทำให้ผิวพรรณเปล่งปลั่งสดใส

น้ำมันหอมระเหยจากผิวมะนาวมีวิตามินเอและซี ทั้งยังมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูงกว่าในน้ำมะนาวอีกด้วย นอกจากนี้มะนาวมีประโยชน์ใช้เป็นยาสมุนไพร คือ ช่วยขับเสมหะ แก้ไอ แก้เลือดออกตามไรฟัน เหงือกบวม ช่วยแก้อาการปวดศีรษะ แก้อาเจียน เมาสุรา ขจัดคราบบุหรี่ บำรุงสายตา บำรุงผิวพรรณ

วันนี้อาหารครัวครูแป๊วเป็นอาหารจานเดียวที่มีรสจัด จี๊ดจ๊าดด้วยมะนาว เป็นอาหารท้องถิ่นภาคอีสาน โดยนำเนื้อสัตว์จะเป็นหมู เนื้อ ไก่ ก็ได้ นำมาสับให้ละเอียด รวนให้สุก แล้วปรุงรสด้วยน้ำปลา น้ำมะนาว พริกป่น ข้าวคั่ว แล้วใส่ผักลงไปในตอนท้าย ได้แก่ ต้นหอมซอย หัวหอมซอย ผักชีฝรั่ง และใส่เส้นขนมจีนลงไปด้วย รับประทานกับข้าวเหนียวและผักสดเป็นอาหารจานเดียวที่อร่อยง่ายๆ ได้คุณประโยชน์จากมะนาว ลาบขนมจีน