เรามักจะได้ยินคำเตือนและเคยได้ใช้คำนี้อยู่เสมอ ครูใช้กับศิษย์ พ่อแม่ใช้กับลูกหลาน เพื่อนเตือนเพื่อน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของถ้อยคำที่แสดงความหวังดี
ใครก็ตามเมื่อได้ยินคำนี้ ก็ต้องยับยั้งชั่งใจและรับฟังเหตุผลประกอบ ยกเว้นจะเป็นคนหัวร้อนและเชื่อมั่นในตนเอง จนไม่อาจคิดหน้าคิดหลังใดๆทั้งสิ้น..
ปิดภาคเรียน..ผมมีโอกาส “คิดให้ดี”หลายครั้ง มีเพียงครั้งเดียวที่ได้ยินได้ฟังมา นอกนั้นผมคิดเอง บางวันก็คิดดังๆ เพื่อบอกตนเองว่าเวลาเหลือน้อยแล้ว จะทำอะไรก็ขอให้คิดให้ดีๆ
แต่กว่าจะคิดเองได้..ผมต้องรอให้เพื่อนรักของผม ที่เรียนด้วยกันมาสมัยมัธยมมาแนะนำ ถึงวิธีทำและวิธีคิด เพราะวันนั้นผมคิดมากและสับสนอยู่ไม่ใช่น้อย
ผมโหวกเหวกโวยวายผ่านสื่ออยู่พอสมควร ในเรื่องราวของการยุบควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก ไม่ถึงกับเครียดแต่ก็ไม่มีความสุข เมื่อผมคิดว่าไม่ได้รับความยุติธรรมเท่าที่ควร..
ผมไม่ได้ห่วงตัวเอง แต่ห่วงใยนักเรียนและผู้ปกครอง จะประสบความยากลำบาก จากการบริหารจัดการศึกษาแบบนี้ และเมื่อมองไกลออกไป ยังมีโรงเรียนที่เล็กกว่าแต่มีความพร้อมในทุกด้าน..แล้วต้นสังกัดจะไปควบรวมเขาทำไม?
ผมคิดและพูดประมาณนี้..และตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมด้วยว่า..การควบรวม..เป็นการเพิ่มปัญหาให้สะสมมากกว่าเดิม เพราะความไม่พร้อมของ “โรงเรียนหลัก” นั่นเอง..
โรงเรียนหลักบางโรง ที่โรงเรียนเล็กจะไปรวมนั้น ยังมีปัญหามากมายที่รอการแก้ไข ทั้งจำนวนครูและการบริหารคุณภาพ “ผลสัมฤทธิ์” แล้วทำไมเราไม่คิดวิธีการอื่น หรือทำวิจัยให้ได้ข้อมูลอย่างแท้จริง..แต่ผมไม่ได้พูดคำว่า..คิดให้ดี..เพราะผมคิดไม่ทัน..
เพื่อนถามผมว่า..”ควบรวมแล้วไง?..มีอำนาจมากมายไปยับยั้งพวกเขาได้ใช่ไหม? ทำไมไม่เอาเวลาไปพัฒนางาน..ปิดภาคเรียน..มีเวลาให้ทำอะไรตั้งเยอะแยะ..คิดให้ดี..”
ผมตั้งสติ..เริ่มรู้เนื้อรู้ตัวแล้วว่า ยังคิดได้ไม่ดีพอ เพราะก่อนหน้านั้นผมได้ยกโรงเรียนให้ผู้ปกครองและกรรมการสถานศึกษา ร่วมกันคิดและร่วมกันรับผิดชอบ ตลอดจนหาวิธีการทำให้โรงเรียนมั่นคงแข็งแรง..ไม่ให้ใครมาย่ำยี
แล้วผมจะต้องมาทุกข์ทรมาน เดือดเนื้อร้อนใจทำไม? จะกลายเป็นหลงประเด็นเต้นไม่เลิกจนเกิดอาการเสียศูนย์ และไม่อาจเป็นหลักให้ชุมชนได้เลย..
เพื่อนถามผมว่า..ถ้าชาวบ้านชุมนุมประท้วง..จะเกิดผลดีต่อผอ.และโรงเรียนใช่ไหม? แล้วถ้าสื่อมวลชนประโคมข่าวออกไปจะเป็นอย่างไร?...คิดให้ดี..
เพื่อนยังได้ย้ำอีกว่า”..สู้อุตส่าห์สร้างสรรค์ความดีมาด้วยความเหนื่อยยาก จะมาเสียซะง่ายๆ ครูก็มีครบอาคารเรียนก็มีแล้ว โรงเรียนก็สะอาดร่มรื่น..ยังต้องการอะไรอีก”
ผมมีสีหน้างุนงง เพื่อนก็เลยขยายความ..”กว่าจะมีวันนี้ คงไม่ใช่ง่าย ทำมาตั้งมากมาย แต่เขาก็ยังกล้ายุบ คงไม่ต้องมานั่งเสียใจ เพราะถือว่าได้ทำดีที่สุดแล้ว...”
“..ควรจะเสียใจ ถ้าที่ผ่านมามิได้ทำอะไรเลย แล้วอยากจะทำแต่เขาไม่เปิดโอกาสให้ทำแล้ว..อันนั้นล่ะที่ควรจะเสียใจ..อย่าไปคาดหวังในสิ่งที่เราไม่มีหน้าที่ไม่มีอำนาจ เพราะเราไม่สามารถไปควบคุมอะไรเขาได้เลย..คิดให้ดี”
ก่อนลากลับ..เพื่อนได้ให้กำลังใจผมและบอกว่า...จงทำปัจจุบันให้ดี..วันนี้..สำคัญที่สุด..ทุกสิ่งทุกอย่างมีการเปลี่ยนแปลง จงอย่าไปกังวลกับสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น...
วันนี้..ผมทาสีรั้วและขอบปูนหน้าอาคารเรียน ถ้อยคำของเพื่อนดังแว่วเข้ามาตลอด เพราะคำว่า “คิดให้ดี”นี่เอง ที่ทำให้ตลอดปิดเทอมของผมได้ทำงานอาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนได้อย่างมีความสุขทุกวัน..
ผลงานอาจจะไม่สร้างสรรค์..แต่รับรองได้ว่าสวยสะดุดตามากกว่าภาคเรียนที่แล้วอย่างแน่นอน
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๒๖ ตุลาคม ๒๕๖๒
