พระพุทธรูปที่ปรากฎในคัมภีร์ชินกาลมาลีปกรณ์ตอน.พระอัฏฐารส
โดยอาจารย์สุภัชชา.พันเลิศพาณิชย์
เนื่องจากชินกาลมาลีปกรณ์ที่แต่งโดยพระรัตนปัญาเถระเป็นคัมภีร์เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา เพื่อสืบอายุพระพุทธศาสนาให้เจริญมั่นคงต่อไป การสร้างพระพุทธรูปย่อมเป็นของคู่กับการสร้างวัดวาอาราม โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัดที่มีวิหารหรือพระอุโบสถ ต้องมีพระพุทธรูปประดิษฐานเป็นประธานอยู่เสมอตามขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมแห่งพระพุทธศาสนา ในชินกาลมาลีปกรณ์ได้กล่าวถึงการสร้างพระพุทธรูปที่สำคัญคือพระอัฏฐารสไว้ดังนี้
ตำนานเมืองเหนือกล่าวถึงการสร้างพระอัฏฐารสไว้ว่า “หลังจากที่พระเจ้าอาทิตตราช สิ้นพระชนม์ล่วงลับไปแล้วก็มีกษัตริย์ราชวงศ์เดียวกันสืบราชสมบัติต่อมาอีกคือ พระเจ้าธรรมมิกราช ทรงสร้างพระพุทธรูปยืน สูง ๑๘ ศอก เรียกว่า พระอัฏฐารส”
ชินกาลมาลีปกรณ์ การสร้างพระอัฏฐารสไว้ว่า
“เมื่อพระเจ้าอาทิจจ์ ล่วงลับไปแล้ว ยังมีกษัตริย์องค์หนึ่งพระนามว่า “ธัมมิกราชา“ ครองราชสมบัติต่อมา ทรงสร้างพระพุทธรูปสูง ๑๘ ศอก ดำรงอยู่ในราชสมบัติ ๕ ปี สวรรคต ต่อจากนั้น พระเจ้ารถครองราชสมบัติอยู่ ๕ ปี ต่อจากนั้น พระเจ้าสัพพาสิทธิ ทรงราชาภิเษกเมื่อพระชนมายุ ๑๗ปี และพระองค์ก่อเสริมพระธาตุทรงปราสาทไว้เป็นสูง ๒๔ ศอก ทรงสะสมบุญเป็นอันมาก ครองราชสมบัติอยู่ ๔๕ ปี”
