คนจีนเดินทางมาประเทศไทยมีมานานตั้งแต่สมัยสุโขทัย อยุธยา จนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ ได้รับการบอกเล่าอย่างต่อเนื่องกันมาตลอดถึงความอุดมสมบูรณ์ของประเทศไทย ซึ่งไม่มีในเมืองจีนว่า
" ถ้าหยอดเมล็ดพันธุ์พืชไว้ที่ใดในแผ่นดินสยาม ไม่นานก็จะให้ผลผลิตโดยไม่ต้องดูแลรักษา"
ความใฝ่ฝันที่จะมาเมืองไทยเพื่อประจักษ์ความจริงดังกล่าวอยู่ในจิตใจคนจีนตลอดมา
เมื่อฝรั่งชาติตะวันตกสามารถนำพามาได้ก็พร้อมที่จะเดินทางมาเมื่อมีโอกาส
สัมภาระสำคัญทึ่ต้องมีคือ เสื่อและหมอนสำหรับปูนอนพร้อมสิ่งที่จำเป็นที่ต้องใช้ในชีวิตประจำวัน
ก่อนเดินทางได้เตรียมตัวไห้วพระ ขอพรจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ตนเองนับถือและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำหมู่บ้าน
ที่ปากอ่าวก่อนออกทะเลหลวง มีศาลเจ้าเหล่าอากงที่ทุกคนที่้เดินทางผ่านออกไปจะยกมือกราบไห้วเพื่อขอพรให้ท่านคุ้มครองตลอดการเดินทาง
เรือเดินสมุทรใหญ่จอดรออยู่กลางทะเลน้ำลึก มึเรือเล็กลำเรียงผู้โดยสารออกไปส่ง ผู้โดยสารขึ้นเรือใหญ่โดยใช้รอกชักขึ้นที่ละคน คนที่มีลูกเล็กร่วมเดินทางมาด้วย ค่อนข้างจะลำบากหน่อย
บนเรือหนาแน่นไปด้วยผู้โดยสาร บางคนก็กลับจากการเยียมบ้านเกิดที่เมืองจีน บางคนทำงานให้โพยก๊วน บางคนเป็นกะลาสีเรือ คนเหล่านี้รู้จักเมืองไทยดีพอให้คำแนะนำในเบื้องต้นต่อผู้โดยสารบนเรือได้บ้าง
ผู้โดยสารส่วนใหญ่เป็นจีนที่หนีความยากจนและต้องการหาที่ทำกินใหม่เพื่อส่งเงินมาเลี้ยงครอบครัวที่เมืองจีน คนที่มีญาติอยู่ที่นี่แล้วก็ง่ายหน่อยสำหรับการหาที่พักพิง เพียงแต่ว่าเมื่อลงจากเรือแล้วจะไปเจอกันได้อย่างไรและไม่สามารถสื่อสารภาษาไทยได้
คนที่ไม่รู้จักใครเลยสิ่งแรกที่ต้องทำคือรีบหาที่พักพิงและอาหารมื้อแรกให้ได้ก่อน
ความกังวลใจต่อเหตุการณ์ข้างหน้ามีตลอดเวลาขณะเดินทางอยู่บนเรือ
เรือโดยสารเมื่อเข้าอ่าวไทยแล้วมีท่าเรือที่จะเข้าไปจอดได้หลายเส้นทาง คือ
ท่าเรือที่ชลบุรี เกาะสีชัง
ท่าเรือเข้าแม่น้ำบางปะกง อำเภอบางปะกง จ.ฉะเชิงเทรา แม่น้ำสำคัญทางภาคตะวันออก ไหลผ่านฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี
ท่าเรือเข้าแม่น้ำแม่กลอง อำเภอเมือง จ.สมุทรสงคราม แม่น้ำสำคัญทางภาคตะวันตก ไหลผ่านราชบุรี กาญจนบุรี
ท่าเรือเข้าแม่น้ำท่าจีน ที่ ต.บางหญ้าแพรก จ.สมุทรสาคร ไหลผ่านนครปฐม(แม่น้ำสายนี้เมื่อผ่านนครปฐมจะเรียกแม่น้ำนครชัยศรี) สุพรรณบุรี ชัยนาท อุทัยธานี
การอพยพของคนจีนโพนทะเลมักจะปักหลักเริ่มต้นที่ท่าเรือเหล่านี้ก่อน โดยทำงานอยู่ตามท่าเรือ รับจ้างขนสินค้า ช่วยงานประมง โดยอาศัยนอนอยู่แถวท่าเรือหรือบนเรือประมง ก่อนที่จะขยับขยายต่อไป
เส้นทางสำคัญที่เรือผ่านเข้าสู่เมืองหลวงคือแม่น้ำเจ้าพระยา ปากน้ำ จ.สมุทรปราการ เมือเรือผ่านเจดีย์กลางน้ำ ก่อนเข้าสู่จุดหมายปลายทางข้างหน้า ทุกคนจะตั้งใจอธิฐานจิต ขอให้พบกับความเจริญรุ่งเรืองและมีโอกาสผ่านออกมาอีกครั้งเพื่อกลับไปเยี่ยมบ้านเกิดที่เมืองจีน
ความอุดมสมบูรณ์ของแผ่นดินที่อยู่เบื้องหน้า ทำให้คนจีนเห็นว่า ชีวิตไม่อดตายแน่นอน ขอให้มีความอดทน ขยันขันแข็งเท่านั้น
# จีนใหม่ได้ใช้ชีวิตเริ่มต้นที่สยามแล้ว#
บันทึกโดย สุนีย์ สุวรรณตระกูล
