ฝันไปว่าเห็นเทพธิดาใกล้หมดอายุสามีชื่อท้าวสักกะพานางไปสวนนันทวันในเทวโลกให้พร 10 ข้อคือ ขอให้นางไปเกิดในมนุษย์โลกได้พระเจ้าสีพีเป็นสามี ขอให้มีดวงตางาม ขอให้มีคิ้วงาม ขอให้มีชื่อว่าผุสดี ขอให้มีบุตรชายที่ยิ่งใหญ่ใจบุญ ขอให้มีครรภ์งามไม่หย่อนยาน ขอให้มีนมงาม ขอให้มีผมงาม ขอให้มีผิวงาม และขอให้มีพลังอำนาจปล่อยสัตว์เป็นอิสรภาพได้ แล้วเทพธิดาก็จุติลงมาเกิดในมนุษย์โลกเป็นบุตรสาวของพระเจ้ามัททราช พออายุครบ 16 ปีได้แต่งงานกับพระเจ้าสญชัยแห่งกรุงสีพีมีบุตรชายชื่อเวสสันดร มีช้างปัจจนาคเกิดมาร่วมวันด้วยเป็นคู่บุญกัน เมื่อพระเวสสันดรอายุได้ 16 ปีก็แต่งงานกับนางมัทรีได้ชาลีและกัณหาครองราชย์กรุงสีพีสร้างโรงทาน
ต่อมาพระเจ้ากาลิงคะส่งคณะมาขอช้างปัจจนาคเป็นช้างคู่บารมีพระเวสสันดรให้ทานช้างไปชาวเมืองไม่พอใจขับไล่พระองค์ออกจากวัง ฝ่ายนางผุสดีเสียใจขอให้สามียกโทษให้บุตรชายแต่ไร้ผลเป็นไปตามกรรม วันรุ่งขึ้นพระเวสสันดรให้ทานสิ่งของ 7 อย่าง อย่างละ 700 ตามคติพราหมณ์มี ช้าง ม้า วัว รถ นารี ทาส ทาสี จากนั้นอำลาบิดามารดาไปอยู่ป่าเขาวงกตเป็นนักบวช เมียและลูก ๆ ขอตามไปด้วย
เมื่อพระเวสสันดรมาถึงเมืองเจตรัฐเจ้าเมืองยกเมืองให้ครองแต่ไม่รับ จึงสั่งให้พรานไพรชื่อเจตบุตรตามไปอารักขาในป่านั้น เมื่อไปถึงเขาวงกตพระเวสสันดรก็กลายเป็นนักบวชเมียและลูก ๆ คอยอยู่รับใช้
ย้อนกล่าวถึงเฒ่าชูชกเที่ยวขอทานได้เงินมากเอาไปฝากเพื่อนเมื่อไปทวงเอาเงินคืนเพื่อนว่าใช้จ่ายหมดแล้ว เพื่อนจึงยกลูกสาวชื่ออมิตตดามาเป็นเมียแทน เฒ่าชูชกพาเมียสาวไปอยู่ในหมู่บ้านทุนวิฐ ก็เกิดเรื่องวุ่นวายเพราะเมียเพื่อนบ้านต่างริษยานางที่ทำดีกับผัวแก่ นางจึงสั่งให้ชูชกไปขอชาลีกัณหามาเป็นคนใช้ ชูชกเห็นด้วยจึงออกเดินทางไปเขาวงกต ฝ่ายเจตบุตรเจอชูชกเข้ามาในป่าจะฆ่าแต่ชูชกใช้อุบายหลอกเอาตัวรอดว่าตนเองนำสารพระราชามาแจ้งพระเวสสันดรให้กลับคืนนคร เจตบุตรหลงเชื่อช่วยเหลือและชี้ทางไปให้ชูชกด้วย
เมื่อชูชกไปพบอัจจุตฤาษีหลอกให้ฤาษีเชื่อว่าตนเป็นเพื่อนกันมาเยี่ยมพระเวสสันดร ฤาษีต้อนรับชูชกอย่างดีชี้ทางไปยังที่อยู่พระเวสสันดร ชูชกซ่อนตนนอนค้างคืนรอรุ่งเช้าให้นางมัทรีออกไปหาผลไม้ก่อนค่อยไปขอชาลีกัณหากับพระเวสสันดร เมื่อไปขอนั้นชาลี กัณหาได้ยินพากันหนีไปหลบอยู่ในสระ พระเวสสันดรตามไปรับมาแล้วให้ทานชูชกไป
ฝ่ายนางมัทรีไปหาผลไม้ในป่าเจอเรื่องแปลก ๆ จะกลับอาศรมก็มีสัตว์มาขวางทางเดิน พอมาถึงที่พักรู้เรื่องก็เสียใจจนสลบไป ต่อมาพระอินทร์แปลงกายเป็นชายมาขอนางมัทรีและมอบไว้ให้อยู่กับพระเวสสันดรต่อไปพร้อมให้พรพระเวสสันดรสมหวังในสิ่งที่ตั้งใจ
ย้อนกล่าวถึงเฒ่าชูชกพาชาลีกัณหาหลงป่ามาถึงกรุงสีพีปู่ย่าไถ่ถอนรับเอาไว้และเลี้ยงชูชกจนท้องแตกตาย ปู่และย่าพร้อมชาลีกัณหาและบริวารจึงพากันไปรับพระเวสสันดรพระนางมัทรีที่เขาวงกตเมื่อกษัตริย์ทั้ง 6 พระองค์มาพบกันก็ซาบซึ้งใจจนสลบไปมีฝนโบกขรพรรษตกลงมาจึงฟื้นต่างขอขมาโทษและพระเวสสันดรก็ลาเพศนักบวชพากันกลับสู่วังในกรุงสีพี พระเวสสันดรมาครองเมืองสีพีอยู่จนถึงอายุ 120 ปีก็สิ้นบุญไปเกิดเป็นท้าวสันดุสิตเทพบุตรอยู่สวรรค์ชั้นดุสิตนั้นแล.
