ขาโถกเถก

ขาโถกเถก

นายอานนท์ ภาคมาลี (คนหาปลา ข้าราชการบำนาญ)

ขาโถกเถก ขาโกกเกก ขาโก๋งเก๋ง เพื่อใช้ก้าวย่างเดินจะทำให้ตัวสูงขึ้น ขาหยั่งมีชื่อเรียกต่างๆกัน การเรียกโถกเถก โกกเกก โก๋งเก๋ง อาจเรียกตามเสียงที่ได้ยินจากการใช้ขาหยั่งเดิน หรือจากอากัปกิริยาของผู้เดินก้าวขาหยั่ง นอกจากนี้อาจจะมาจากการเพี้ยนเสียง ระหว่างคำว่าโกกเกก และคำโถกเถก

โถก แปลว่า ยาว เช่น คนขาโถก คือคนขายาว

เถก แปลว่า เก้งก้าง  เดินขาโถกเถก แปลว่า เดินขายาว มีลีกษณะ เก้งก้าง

ขาโถกเถก ความเป็นมา เป็นกีฬาพื้นเมือง ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นิยมเล่นกันมากในจังหวัด สกลนคร ศรีสะเกษ บุรีรัมย์ นครราชสีมา บางท้องถิ่นเรียกว่าเดินโถกเถก

อุปกรณ์ ไม้ไผ่ยาวมีกิ่งไม้ หรือขั้นสำหรับเหยียบ ยื่นอออกจากไม้ กิ่งไม้หรือขั้นไม้ที่ยื่นออกมา สูงจากพื้นดิน 50 – 80 เซนติเมตร ตัวไม้ยาวสูงท่วมศีรษะผู้เล่น จำนวนคนละ 1 คู่ โดยทั่วไปมักนิยมใช้ไม้ไผ่ขนาดท่อนแขน มาริดกิ่งให้เหลือยื่นออกมาได้ตามกำหนด

วิธีการทำ 

  1. เลือกไม้ไผ่ 2 ลำ ขนาดพอเหมาะ แข็งแรงยาวประมาณ 2 – 5 เมตร นำมาเหลาให้เรียบ เหลือแขนงไผ่ หรือกิ่งไผ่ที่แข็งแรงไว้สำหรับเหยียบเดิน
  2. หากแขนงไม้ไผ่ไม่ทนทานและแข็งแรง จะเจาะรูลำไม้ไผ่ให้สูงเท่าๆกัน ใช้ไม้เนื้อแข็งทำเป็นเดือยหรือสลัก เพื่อใช้เท้าเหยียบได้สะดวก
  3. ใช้ผ้าพันเดือยไม้ เพื่อไม่ให้เจ็บเท้า

วิธีการเล่น ผู้เล่นจะเลือกไม้ไผ่ลำตรงๆ สำหรับวางเท้า ต้องเสมอกันทั้งสองข้าง ผู้เล่นขึ้นไปยืนบนแขนงไม้ เวลาเดินยกเท้าข้างไหน มือที่จับไม้ไผ่ ก็จะยกข้างนั้น ส่วนมากเด็กๆ ที่เล่นมักจะมาแข่งขันกัน ใครเดินได้ไวและไม่ตกจากไม้ ถือว่าเป็นผู้ชนะ

โอกาสที่เล่น การวิ่งขาโถกเถก ถือเป็นการเล่นได้ทุกโอกาส ส่วนมากจะเล่นกันในงานประจำปี หรืองานประเพณีต่างๆ และนิยมเล่นกันตอนกลางคืนช่วงฤดูหนาว

คุณคา/แนวคิด/สาระ นอกเหนือจากความสนุกสนานแล้ว ยังเป็นเครื่องมือในการเดินออกกำลังกาย บริหารส่วนต่างๆของร่างกายได้อย่างดี เดิมผู้ที่ใช้ขาโถกเถก เป็นชายหนุ่มไปเกี้ยวสาว เสียงเดินจากไม้ไผ่ เมื่อสาวได้ยิน ก็จะมาเปิดประตูรอ เพื่อพูดคุยกัน ตามประสาหนุ่มสาว หรือบ้านสาวเลี้ยงสุนัข ไม้โถกเถกยังเป็นอุปกรณ์ไล่สุนัขได้ด้วย

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน นวัตกรรม "ปี๊บดักยุง"

คำสำคัญ (Tags)#โถกเถก

หมายเลขบันทึก: 647160, เขียน: 13 May 2018 @ 07:53 (), สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง, อ่าน: คลิก


ความเห็น (0)