สคส. รับงานชิ้นสำคัญจาก สสส. เรียกว่าโครงการประเมินศักยภาพและความพร้อมของภาคีในการทำ KM 4.0 โดยมีคุณอ้อ (วรรณา เลิศวิจิตรจรัส) เป็นหัวหน้าโครงการ
ตามข้อเสนอ จะศึกษาในภาคีของ สสส. ๑๐ ภาคี แต่ในที่สุดมีผู้สมัครเข้ามาถึง ๑๕ ภาคี ทำให้ข้อมูลใหญ่พอที่จะวิเคราะห์และสังเคราะห์ได้ภาพปัจจุบันที่ชัดเจน ซึ่งนำไปสู่ข้อเสนอแนะว่า สสส. ควรหาทางนำ KM 4.0 ไปใช้เสริมพลังภาคีได้อย่างไร
ผมตีความว่า เป้าหมายของการนำ KM 4.0 ไปใช้ประโยชน์ในบริบทนี้ คือ (๑) ภาคีของ สสส. ส่งมอบผลงานที่มีคุณภาพ และผลกระทบ มากขึ้น (๒) ภาคีของ สสส. แข็งแรงขึ้น ซึ่งหมายความว่า เป็นองค์กรเรียนรู้ หรือเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายเรียนรู้ (๓) สังคมไทยมีการขับเคลื่อนสู่สังคมสร้างเสริมสุขภาพ ได้อย่างมีพลังยิ่งขึ้น
จากการไปประชุมและดูงานด้าน Public Engagement ที่สหราชอาณาจักร เมื่อต้นเดือนธันวาคม ๒๕๖๐ ดังเล่า ที่นี่ ผมจึงฟันธงว่า งานนี้ สสส. ต้องการ “ศูนย์เชื่อมความรู้นักสร้างเสริมสุขภาพ” ทำงานหนุนภาคี สสส. ในการประยุกต์ใช้ KM 4.0 ช่วยให้งานของแต่ละภาคีง่ายขึ้น ส่งมอบผลงานได้สะดวกขึ้น และทรงคุณภาพยิ่งขึ้น ซึ่งหมายความว่า งานสร้างเสริมสุขภาพของประเทศไทยเข้มแข็งขึ้น
หลักการคือ ศูนย์เชื่อมความรู้นักสร้างเสริมสุขภาพ (ศชค. สสส.) ทำงานเชิงรุก มีเป้าหมายชัดเจน และทำงานอย่างเป็นระบบ ใช้กลไกเชื่อมโยงเครือข่าย และจัดกระบวนการ ลปรร. ทั้งในพื้นที่จริงและพื้นที่เสมือน มีการจัดระบบคลังความรู้ที่สำคัญยิ่งยวด ที่เป็น “คลังความรู้มีชีวิต” และถูกใจผู้ใช้ รวมทั้งมีการเลือกความรู้สำคัญยิ่งยวดต่อ “นัก สสส.” (นักสร้างเสริมสุขภาพ) แพร่ออกไปในโซเชี่ยลมีเดียของกลุ่มนัก สสส. ตามเทศกาลและสถานการณ์
กระบวนการ ลปรร. ในพื้นที่จริง มีทั้งที่จัดสม่ำเสมอ (เช่นทุกไตรมาส) และที่จัดเป็นครั้งคราวตามความจำเป็นของ นัก สสส.
ศชค. สสส. มีหน้าที่สำคัญที่สุดคือ คิดค้นวิธีการที่แยบยล ที่จะส่งเสริมให้ นัก สสส. มี ความรู้พร้อมใช้ และมีทักษะในการใช้ความรู้นั้น ในการขับเคลื่อนขบวนการสร้างเสริมสุขภาพในบริบทของตน
ซึ่งหมายความว่า ศชค. สสส. มีข้อตกลงที่จะต้องส่งมอบวิธีการที่เป็นนวัตกรรม ในการทำให้ นัก สสส. และภาคี สสส. สร้างและใช้ความรู้ในการทำงานด้านสร้างเสริมสุขภาพในบริบทของตน และนำออกเผยแพร่ เพื่อให้นัก สสส. เป็นนักใช้พลังความรู้ รู้จักทำให้ความรู้มาออกฤทธิ์ช่วยงานของตน ช่วยผ่อนแรงในการทำงาน
วิจารณ์ พานิช
๑๔ มี.ค. ๖๑