จุดบอดกลยุทธ์


หากต้องการหาจุดบอด ต้องมองในวงกว้าง ไม่ถูกจำกัดด้วยอคติและขอบเขตปัจจุบัน มีความคล่องตัวอยู่ตลอดเวลา อย่ามองแค่ข้างหน้า มองให้รอบทุกมุม

จุดบอดกลยุทธ์

Strategy Blind Spots

พันเอก มารวย  ส่งทานินทร์

maruays@yahoo.com

14 ธันวาคม 2560

บทความเรื่อง จุดบอดกลยุทธ์ (Strategy Blind Spots) นำมาจากบทความเรื่อง Automobiles, Blind Spots, and Organizational Strategy โดย Harry Hertz, The Baldrige Cheermudgeon เมื่อ December 07, 2017

          ผู้ที่สนใจเอกสารนี้แบบ PowerPoint (PDF file) สามารถ Download ได้ที่ https://www.slideshare.net/maruay/strategy-blind-spots

จุดบอดที่อาจเกิดขึ้น

  • องค์กรจะระบุจุดบอดที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างไร?
  • นี่เป็นคำถามที่พบได้บ่อย ๆ จากผู้ที่วางแผนกลยุทธ์

รถยนต์ และ จุดบอด

  • รถยนต์ทุกวันนี้ มีกระจกใช้มองหลังได้ 3 บาน และอาจมีกล้องหลัง ที่ช่วยให้คุณเห็นสิ่งที่อยู่ข้างหลังเพิ่มเติม
  • รถบางคันมี กระจกแก้มุมบอด (blind spot mirror) อยู่ในกระจกด้านนอก ช่วยให้มองเห็นรถซึ่งพร้อมที่จะแซงคุณ เปรียบได้คือ ข้อมูลแนวโน้มที่สำคัญ ของคู่แข่งจากภายในอุตสาหกรรม ซึ่งพร้อมที่จะแซงหน้าตำแหน่งผู้นำของคุณได้
  • อย่างไรก็ตาม สิ่งที่คุณอยากรู้จริง ๆ คือ สิ่งที่อยู่ข้างหน้า!
  • คุณสามารถมองกระจกหน้ารถและเห็นถนนทันที หรือใช้ GPS เพื่อดูถนนไม่กี่ไมล์หรือไม่กี่ชั่วโมงข้างหน้า (ระยะทางสั้นๆ)
  • นี่เป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ทั้งหมด ที่คุณอยากรู้ว่า ถนนที่คุณใช้มีสภาพเป็นอย่างไร (การแข่งขันจะมีลักษณะอย่างไร)? และคุณจะยังคงอยู่บนถนนเดิม หรือต้องใช้ถนนสายใหม่ (ผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ ๆ)?
  • คุณต้องการทราบว่า คุณจะขับรถแบบเดิม หรือใช้รูปแบบการขนส่งอื่น (เกิดจากคู่แข่งอุตสาหกรรมใหม่ หรือรูปแบบใหม่ภายในอุตสาหกรรมของคุณ)
  • การแข่งขันของคุณ จะเป็นรถที่ไม่มีคนขับ หรือ hyperloop?
  • คุณสามารถคาดการณ์คู่แข่งใหม่ ๆ ในวันนี้ได้หรือไม่ และวางแผนให้พร้อมได้หรือไม่?
  • คุณสามารถระบุคู่แข่งที่ไม่ใช่อุตสาหกรรมเดียวกันได้หรือไม่?
  • นี่คือจุดบอดจริง ที่ใช้เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนเชิงกลยุทธ์ ไม่ใช่ข้อมูลจาก "กระจกมองหลัง“(rearview mirror)"

2017-2018 Baldrige Excellence Framework

  • เกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติฉบับล่าสุด อธิบายถึงจุดบอดว่า เกิดขึ้นจากข้อสันนิษฐานที่ ไม่ถูกต้อง ไม่สมบูรณ์ ล้าสมัย ลำเอียง ข้อสรุปที่ก่อให้เกิดช่องว่าง ความเสี่ยง หรือจุดอ่อน ในความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมการแข่งขันและความท้าทายเชิงกลยุทธ์ ที่องค์กรของคุณเผชิญ

ข้อเสนอใหม่ หรือการทดแทน

  • จุดบอด อาจเกิดขึ้นจากข้อเสนอใหม่ หรือการทดแทน หรือแบบจำลองทางธุรกิจ ที่มาจากภายในหรือภายนอกอุตสาหกรรมของคุณ (ตามที่คุณกำหนดไว้)
  • การแข่งขัน อาจมาจากรถยนต์ไร้คนขับ หรือบริการรถไร้คนขับ ซึ่งจะนำคุณไปสู่จุดที่เลือกไว้ (แบบจำลองทางธุรกิจใหม่) หรือจากภายนอกอุตสาหกรรมของคุณ (เช่น การเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญในการขนส่งมวลชน หรือ hyperloops)

7 กับดักที่พบโดยทั่วไปซึ่งนำไปสู่จุดบอด

  • 1. เราเห็นในสิ่งที่เราคาดหวังที่จะเห็น (Seeing what we expect to see)
  • 2. การพิจารณาขอบเขตอุตสาหกรรมผิดพลาด (Misjudging industry boundaries)
  • 3. ไม่สามารถระบุการแข่งขันที่เกิดขึ้นใหม่ได้ (Failing to identify emerging competition)
  • 4. ขาดการติดต่อกับลูกค้า (Falling out of touch with customers)
  • 5. ให้ความสำคัญกับความสามารถที่มองเห็นได้ของคู่แข่งมากเกินไป (Overemphasizing competitors’ visible competence)
  • 6. ยอมตามข้อห้ามขององค์กรหรือข้อห้ามในการจำกัดความคิดของเรา (Allowing organizational taboos or prohibitions to limit our thoughts)
  • 7. ยึดติดอดีต (Relying on history)

1. เราเห็นในสิ่งที่เราคาดหวังที่จะเห็น

  • เป็นทฤษฎี ความไม่ลงรอยกัน (incongruence)
  • นั่นคือ เราจะไม่เห็นในสิ่งที่ไม่สอดคล้องกับความเชื่อ และกรอบการอ้างอิงของเราในปัจจุบัน
  • จำได้ว่า เคยเห็นวิดีโอที่ขอให้นับจำนวนครั้งที่ลูกบาสเกตบอลถูกส่งไป ไม่มีใครสังเกตเห็นว่า กอริลลากำลังเดินอยู่ท่ามกลางผู้เล่น เพราะเรามุ่งเน้นไปที่ลูกบาสเกตบอล
  • เป็นเพราะ เราเลือกให้ความสำคัญกับจุดเน้นของเรา

2. การพิจารณาขอบเขตอุตสาหกรรมผิดพลาด

  • เกิดจากเรากำหนดอุตสาหกรรมให้แคบ ๆ ตามผลิตภัณฑ์หรือบริการปัจจุบันของเราในวันนี้เท่านั้น

3. ไม่สามารถระบุการแข่งขันที่เกิดขึ้นใหม่ได้

  • เราไม่เห็นการแข่งขันที่เกิดขึ้นใหม่ เพราะพวกเขาไม่ได้ทำในสิ่งที่เราทำ
  • พวกเขากำลังใช้ประโยชน์ จากมุมมองของเรา ที่มองไม่ออก "blinders-on"

4. ขาดการติดต่อกับลูกค้า

  • เราคิดว่า เรารู้ว่าลูกค้าของเราต้องการอะไร
  • เราให้บริการพวกเขามาหลายปีแล้ว และเชื่อมั่นในความภักดีของพวกเขา
  • เราไม่แสวงหาข้อมูลที่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงความต้องการ หรือความปรารถนาที่ยังไม่ได้รับการตอบสนอง

5. ให้ความสำคัญกับความสามารถที่มองเห็นได้ของคู่แข่งมากเกินไป

  • เรามุ่งเน้นที่ข้อเสนอปัจจุบันของคู่แข่งของเรา และตั้งสมมติฐานว่าพวกเขาจะยังคงไม่เปลี่ยนแปลง
  • เราไม่ได้คิดเกี่ยวกับการวิจัยและการพัฒนาของพวกเขา ซึ่งอาจเกิดขึ้นโดยการสร้างความแตกต่างให้กับผลิตภัณฑ์ บริการ หรือรูปแบบธุรกิจ

6. ยอมตามข้อห้ามขององค์กร หรือข้อห้ามในการจำกัดความคิดของเรา

  • หลักปฏิบัติหรือนโยบาย อาจจำกัดความคิดของเรา
  • เราไม่เคยตั้งคำถามถึงหลักปฏิบัติและนโยบายที่อาจล้าสมัย หรือไม่สอดคล้องกับเทคโนโลยี หรือกฎระเบียบในปัจจุบัน

7. ยึดติดอดีต

  • นี่เป็นวิธีที่เราทำอยู่เสมอ
  • เราให้ประวัติศาสตร์ของเรา มากำหนดอนาคตของเรา
  • สาระสำคัญคือ เราตกอยู่ในกับดักความแข็งแกร่ง มากกว่าการตั้งคำถามเกี่ยวกับสภาพที่เป็นอยู่

ก่อนที่ระบุจุดบอด ลองมาดูสิ่งที่ "ไม่ควรทำ"

  • 1. อย่าเป็นทาสของกลยุทธ์
  • 2. อย่าให้ความสำคัญกับความกลัว
  • 3. อย่าไว้วางใจ

1. อย่าเป็นทาสของกลยุทธ์

  • ในโลกที่เทคโนโลยี รูปแบบธุรกิจ เศรษฐศาสตร์ และสภาพแวดล้อมทางการเมืองทั่วโลก อยู่ในสถานะวิวัฒนาการอย่างต่อเนื่อง องค์กรจำเป็นต้องมีความคล่องตัว
  • การยึดมั่นกับกลยุทธ์ที่สร้างขึ้นเมื่อหลายปีก่อนอย่างเป็นทาส สามารถนำองค์กรไปสู่เส้นทางล้าสมัยได้
  • องค์กรอุทิศเวลาหลายปี ให้กับบรรลุเป้าหมายกลยุทธ์ที่ล้าสมัย  องค์กรอาจอยู่ในฐานะล้มเหลว
  • และหากองค์กรไม่ล้มเหลว การบรรลุกลยุทธ์ที่ล้าสมัย อาจนำไปสู่ข้อสรุปว่า การพัฒนากลยุทธ์นั้น เป็นสิ่งที่ไร้ประโยชน์
  • ทุกวันนี้ องค์กรต้องมีการทบทวนและปรับเปลี่ยนแผนกลยุทธ์อย่างสม่ำเสมอ ให้เป็นไปตามเงื่อนไขและโอกาสต่าง ๆ
  • แนวทางควรมุ่งไปสู่ การคิดแบบเชิงกลยุทธ์ (strategic thinking) ไม่ใช่การวางแผนกลยุทธ์ที่เป็นเหตุการณ์ประจำปี

2. อย่าให้ความสำคัญกับความกลัว

  • แหล่งที่มาของการแข่งขันทั้งหมดเป็นสิ่งสำคัญ แต่ควรใช้ความกลัวเป็นโอกาส (ความกลัวสามารถยับยั้งการคิดก้าวหน้าได้)
  • เผชิญหน้ากับความท้าทายขององค์กร และแสวงหาประโยชน์จากแนวคิดเหล่านี้ ผ่านแนวคิดที่แปลกใหม่และแนวทางใหม่ ๆ ไม่ใช่การขยายความคิดเก่า ๆ
  • ให้สำรวจความสามารถใหม่ ๆ ที่จำเป็นในการติดตามโอกาส
  • ทำการสมมติแนวคิดที่จะล้มเหลว แล้วค้นหาตัวเลือกเพื่อหลีกเลี่ยงความล้มเหลวนั้น

3. อย่าไว้วางใจ

  • อย่าพึ่งพาแต่แหล่งข่าวที่เราให้น้ำหนัก มากเกินควร
  • อย่าวางใจภูมิปัญญาของฝูงชน เพราะความคิดของกลุ่ม อาจนำไปสู่การโอนอ่อนตามเส้นทางที่ปลอดภัย แทนที่จะแสดงความคิดอย่างกล้าหาญ แต่ควรให้คุณค่าความคิดเห็นจากการระดมสมองทั้งหมด
  • อย่าเชื่อสัญชาตญาณ ให้แสวงหาข้อมูลและทำการวิเคราะห์ความหมายอย่างรอบคอบ
  • อย่าไว้วางใจคนวางเฉย ซึ่งเป็นเรื่องง่ายที่จะปฏิเสธปัญหา ถือว่าสิ่งต่างๆ จะดีขึ้นได้เอง และมองสิ่งที่ปรากฏดีกว่าความเป็นจริง
  • อย่าไว้ใจผู้เชี่ยวชาญคนเดียว ผู้เชี่ยวชาญสามารถทำให้เข้าใจผิด และผู้เชี่ยวชาญต่างมีความเห็นแตกต่างกันออกไป ค้นหาความคิดของผู้เชี่ยวชาญหลาย ๆ คน

การระบุจุดบอด

  • 1. สำรวจเทคโนโลยีที่กำลังจะเกิดขึ้น (Explore upcoming technologies)
  • 2. ประเมินแนวโน้มทั่วโลก (Assess global trends)
  • 3. ออกจากเขตสบาย ๆ ของคุณ (Get out of your comfort zone)
  • 4. ค้นหาข้อมูลจากพนักงานอย่างกว้างขวาง (Seek employee input broadly)
  • 5. พูดคุยกับลูกค้าของคุณ (Talk to your customers)
  • 6. ขยายมุมมองของคุณ (Broaden your field of view)

1. สำรวจเทคโนโลยีที่กำลังจะเกิดขึ้น

  • มีเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่สามารถใช้ประโยชน์ได้ สำหรับผลิตภัณฑ์หรือบริการยุคใหม่ของคุณหรือไม่?
  • มีเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่สามารถสร้างอุตสาหกรรมใหม่ ที่ท้าทายคุณได้หรือไม่?
  • มีเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่สามารถเพิ่มเติมให้กับข้อเสนอพิเศษที่คุณมีอยู่ได้หรือไม่?
  • ถ้าใช่ จะเป็นความเสี่ยงที่ชาญฉลาดในการลงทุนในช่วงต้น และใช้ประโยชน์จากการรับรู้ตราสินค้าของคุณเป็นรายแรกหรือไม่?

2. ประเมินแนวโน้มทั่วโลก

  • ตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงทั่วโลก ด้านประชากรศาสตร์ สภาพแวดล้อมทางการเมือง กฎระเบียบ ความสามารถในการผลิตและการจัดซื้อ และการตลาด
  • มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญใด ๆ ที่อาจส่งผลกระทบต่อตลาดของคุณ ในทางบวกหรือทางลบหรือไม่?

3. ออกจากเขตสบาย ๆ ของคุณ

  • ทำลายประเพณี เขย่าบรรทัดฐาน พยายามระบุและทดสอบสมมติฐานของคุณ
  • นำทีมนำของคุณ สู่สภาพแวดล้อมที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง
  • หาข่าวจากแหล่งอื่น ที่มีความสนใจแตกต่างจากช่องทางปกติของคุณ พูดคุยกับคนที่คุณไม่ค่อยมีปฏิสัมพันธ์
  • ตัวอย่างเช่น ถ้าคุณเป็นนักฟิสิกส์ ให้พูดคุยกับนักเศรษฐศาสตร์ หรือนักวิทยาศาสตร์ทางสังคม หรือวิศวกรอุตสาหกรรม ถามคำถามให้ละเอียด พยายามพูดคุยกับคนใหม่ ๆ เป็นประจำ

4. ค้นหาข้อมูลจากพนักงานอย่างกว้างขวาง

  • พูดคุยเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงไปของเกม กับพนักงานทุกระดับขององค์กร แล้วดูปฏิกิริยาของพวกเขา แสวงหาความคิดอื่น ๆ จากพวกเขา
  • รวมคนจากส่วนต่างๆ และหน้าที่การงานต่างๆ ขององค์กร เพื่อระดมความคิด และแบ่งปันสิ่งที่ได้ยินหรืออ่านมา ที่นอกเหนือขอบเขตการทำงาน

5. พูดคุยกับลูกค้าของคุณ

  • ถามลูกค้าเกี่ยวกับความต้องการ และความต้องการที่ยังไม่ได้รับการตอบสนอง
  • พูดคุยกับลูกค้าของลูกค้า เพื่อทำความเข้าใจเพิ่มเติม
  • สังเกตปฏิกิริยาลูกค้าของคุณ เพื่อทำความเข้าใจกับพฤติกรรมและความผิดหวังของพวกเขา
  • มองหาการแก้ปัญหาที่สร้างสรรค์

6. ขยายมุมมองของคุณ

  • อย่าสันนิษฐานว่าบริษัทหรือองค์กร จะยังคงอยู่ในเขตอุตสาหกรรมปัจจุบัน ดูอุตสาหกรรมที่อยู่ติดกัน และเปรียบเทียบสิ่งที่พวกเขากำลังทำอยู่
  • ถามตัวเองว่าคุณทำธุรกิจแบบไหน (เช่น การผลิตรถยนต์ หรือการเคลื่อนย้ายผู้คน)?
  • เป้าหมายหรือผลกระทบสูงสุด ของผลิตภัณฑ์หรือบริการของคุณสำหรับผู้ใช้ คืออะไร?
  • แนวโน้มด้านเทคโนโลยีระดับโลก มีรูปแบบธุรกิจใหม่ที่คุณควรติดตามหรือไม่?

ข้อคิดสุดท้าย

  • หากต้องการหาจุดบอด ต้องมองในวงกว้าง ไม่ถูกจำกัดด้วยอคติและขอบเขตปัจจุบัน
  • เชื่อมั่นในสัญชาตญาณน้อยลง เพราะจะทำให้เกิดอคติ
  • แสวงหาแหล่งข้อมูลใหม่ๆ และแตกต่างกัน สังเคราะห์สิ่งที่เรียนรู้ ตรวจสอบข้อสรุป วางแผนการดำเนินการ ติดตามแนวโน้มและความก้าวหน้าต่อไป
  • มีความคล่องตัวอยู่ตลอดเวลา อย่ามองแค่ข้างหน้า มองให้รอบทุกมุม

*****************************

 

 

 

 

หมายเลขบันทึก: 643293เขียนเมื่อ 14 ธันวาคม 2017 17:55 น. ()แก้ไขเมื่อ 14 ธันวาคม 2017 17:55 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี