เด็กรุ่นยุค 80-90 ไม่ค่อยมีอะไรเล่นที่เป็นไฮเทคแบบทุกวันนี้หรอก ของที่เล่นส่วนใหญ่ก็จะเป็นของง่ายๆ ไม่มีความซับซ้อนด้วยเครื่องกลใดๆ อย่างมากก็เป็นระบบไขลาน แต่สิ่งที่สำคัญคือ ความง่ายๆ ของของเล่นสมัยก่อนนั้นกลับเป็นสิ่งที่เริ่มต้นในการสร้างพัฒนาการทางสมองและสติปัญญา ให้รู้จักคิดวางแผนและแก้ปัญหา ไม่ใช่เพื่อการเอาชนะคะคาน คนอื่น แต่เป็นเพื่อการเอาชนะตนเอง บางอย่างสามารถพัฒนาระบบกล้ามเนื้อ เหนื่อขึ้นไปอีกหน่อยเป็นของเล่นที่พัฒนาการวางตนและการเข้าสังคม รู้จักกติกาทางสังคม
ยังจำได้ว่าสมัยที่ผู้เขียนอยู่ในช่วงวัยเด็กตอนปลาย คือช่วงครึ่งแรกของปี 90 สมัยนั้นพวกเรานิยมเล่นเกมดอกเตอร์เตอติสเป็นอย่างมาก ใน 1 ห้องเรียนนั้นจะมีเพียงแค่ 1-2 เครื่องพวกเราจะต้องต่อแถวเล่นกันโดยมีกติกาว่า ใครแพ้แล้วต้องเปลี่ยนให้คนใหม่เล่น แต่บางคนที่เล่นเก่งๆ ไม่ตายสักที เราจึงต้องรอนานมาก รอจนเสียงออดหมดพักเที่ยงไม่ได้เล่นเลยก็มี นี่คือกติกาที่พวกเราทุกคนยอมรับได้ และปฏิบัติตามมันราวกับเป็นธรรมนูญสูงสุดที่เด็กจะยึดถือได้
เราไม่อาจบอกได้ว่าเด็กรุ่น 80-90 นั้นจะฉลาดกว่าเด็กรุ่นปัจจุบัน ก็เพราะบริบททางสังคมได้เปลี่ยนแปลงไป เด็กรุ่นนั้นก็เล่นแบบนั้น เด็กรุ่นนี้ก็เล่นแบบนี้ เราจึงไม่อาจบอกได้ว่าของเล่นยุคไหนดีกว่ากัน
ท้ายที่สุด สำคัญว่าเราจะพัฒนาทักษะจากการเล่นของเล่นนั้นและนำไปใช้ประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตอย่างไร
วาทิน ศานติ์ สันติ 7 กันยายน 2560
