สัปดาห์ที่แล้ว..ผมเตรียมซ้อมกลองยาวให้นักเรียน เพื่อจะออกงานแห่เทียนพรรษาที่กำลังจะมาถึง..ตั้งใจว่าจะนำกลองตากแดดเสียก่อน อุ่นเครื่องให้หนังกลองตึงๆหน่อย.
กลองยาว มี ๑๒ ใบ..ในจำนวนนี้ ๖ ใบ ผมซื้อมาใหม่ลูกละ ๑,๕๐๐ – ๒,๐๐๐ บาท เวลาตีเสียงดัง ปุ ปุ..ไม่ได้มาตรฐานเอาเสียเลย....
อีก ๖ ใบ..หนังกลองหย่อนยานไปตามอายุ และหนังค่อนข้างผุ..ต้องตากแดดถึงจะตีได้..
วันไหนออกงาน แล้วอากาศแจ่มใส วันนั้นแหละเสียงจะดังฟังชัด คึกคักกันทั้งงาน ล่าสุด..ไปเล่นบนศาลาวัดโบสถ์เก่า งานกฐินสามัคคี..ชาวบ้านมามุงดู ยิ้มชอบใจ นึกว่าผู้ใหญ่ตี ออกปากชมและถามว่ามาจากโรงเรียนไหน..จะหาไปบวชลูก ...(ฮา)
ปีที่ผมย้ายมา มีกลองยาวเกือบ ๓๐ ใบ..เข้าใจว่าก่อนหน้านี้ไม่มีครูสอน..กลองก็เลยถูกเก็บจนเก่า หนังกลองถูกหนูกัดทะลุ ดูข้อมูลแล้ว อายุกลองเกือบ ๒๐ ปี..ถ้าอยู่จนถึงทุกวันนี้ รับรองเป็น “ของขลัง” ปิดทองได้เลย...
ผมนำไปวางกระถางต้นไม้หน้าอาคาร..เพราะคิดดูแล้ว..ถ้านำไปขึ้นหนังใหม่ ลูกละพันกว่าบาท..ผมสู้ราคาไม่ไหว..ก็คงต้องพอเพียง..เล่นเท่าที่มีไปก่อน..
ผมนำกลองยาวเก่า ๖ ใบ ไปตากแดด..แล้วกลับเข้าห้องสอน..สักครู่ก็ได้ยินเสียงกลองยาวดังขึ้น..ผมรีบออกไปดู ก็พบคุณลุงกำลังลูบๆคลำๆกลองยาว..
“สวัสดีครับครู” คุณลุงทักทาย
“สวัสดีครับ มาพบใครครับ” ผมยกมือไหว้คุณลุง..
“ผมชื่อแกละ มาจากบ้านหนองตาก้าย..ที่บ้านทำกลอง ได้ข่าวว่าครูมีวงกลองยาว ก็เลยมา..เผื่อลุงจะมีงานทำบ้าง”
“คุณลุงรู้ได้อย่างไรล่ะ ว่าผมสอนกลองยาวได้”
“วันนั้นเห็นครูไปประเมินโรงเรียนบ้านหนองไก่เหลือง ครูตีกลองยาวให้เด็กดู..ผมเห็นแล้ว..ถาม ผอ.เขาบอกครูอยู่บ้านหนองผือ..”
“งั้นคุณลุงก็เป็นครูพิเศษ..ที่เขาให้ไปสอนตามโรงเรียนต่างๆ..ใช่ไหมครับ”
“ลุงนี่แหละ..ลุงแกละเจ้าเก่า..บ้านอยู่หนองตาก้าย มีคนเดียว”
ผมรีบเชิญคุณลุงแกละ..ครูภูมิปัญญาท้องถิ่นคนสำคัญ ให้นั่งพักและหาน้ำเย็นให้ดื่มแล้วพูดคุยเรื่องกลองยาวกันจนถูกคอ..ผมมีความรู้เรื่องกลองยาวอยู่บ้าง พอลุงแกละคุยให้ฟังถึงเรื่องวิธีการตี และการทำหนังกลอง..ก็รู้ได้ทันทีว่าคุณลุงเป็น”มืออาชีพ”
ลุงแกละแนะนำให้ใช้หนังแก้วทำหน้ากลอง..ผมตกลง คุยกันเรื่องราคา..คุณลุงคิดค่าทำรวมวัสดุด้วย ๓,๕๐๐ บาท ผมถามว่าให้อะไรบ้าง..ลุงแกละก็เลยแจงรายละเอียดว่าจะทาสีกลองให้เป็นมันวาว ทำหน้ากลองให้ใหม่..ทำเชือกคล้องไหล่ และแถมกาวแป้งสีขาวติดหน้ากลอง..
เย็นวันนั้น..ผมส่งกลองยาว ๖ ใบ ถึงยังบ้านคุณลุงแกละพร้อมเงินมัดจำ ๑,๕๐๐ บาท..
วันนี้..ลุงแกละโทรบอกผมว่า..กลองยาวเสร็จแล้ว ให้ผมรีบไปเอา เพราะคุณลุงแกละจะเดินสายไปสอนกลองยาวที่ต่างจังหวัด...
พอไปถึง..ผมจ่ายเงินให้คุณลุง ๒,๐๐๐ บาท..แล้วยกกลองยาวมาตีทดสอบเสียง..ได้ยินเสียงดังป๊ง ป๊ง..ผมเริ่มใจคอไม่ดีแล้ว...
“ยังไม่ได้ติดหน้ากลองเลย รอแป๊บนึง” ว่าแล้วคุณลุงแกละก็หยิบกาวแป้งก้อนเล็กๆ มาติดแล้วบดขยี้ที่หน้ากลองยาวของแก แล้วลงมือตีตามจังหวะ อย่างเมามันในอารมณ์ เสียงทุ้ม นุ่มนวลขึ้น...ผมยิ้มอย่างถูกใจ..
“ลุงแทบไม่ได้อะไรเลย ค่าของก็หมดแล้ว กาวแป้งเนี่ย ลุงขอก้อนละร้อยแล้วกันนะ”
“หือ” ผมอุทาน “ก้อนนึงติดได้ ๒ ใบ แล้วใช้ได้นานนะครู”
“เสื้อผ้ากลองสวยดี..แต่ผมไม่ได้สั่งนะครับลุง”
“เอาไปเหอะ..ลุงคิดพันนึง”
“โหม่งเนี่ย..ลุงจะให้ผมหรือครับ”
“ก็เห็นว่าของครูแตกร้าวแล้ว เอาโหม่งลุงไปใช้ เหล็กแท้ เสียงใส ลุงคิดแปดร้อย”
ผมขนกลองยาว ๖ ใบขึ้นรถ ออกจากบ้านคุณลุงแกละ ตัวเบากระเป๋าแบน..แฟนทิ้งแน่..แต่ก็เห็นใจคุณลุงแกละ..แกคงหลังขดหลังแข็ง เร่งทำกลองให้ผมจนเสร็จ ทันอกทันใจทันใช้ออกงาน..ผมหมดตังค์เที่ยวนี้ ได้กลองยาวที่ดูดีกว่าเดิม สนนราคาลูกละไม่ถึงพันบาท..ได้รู้จักครูภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่มีฝีมือและคุยสนุก..อารมณ์ดี..สมราคาจริงๆ
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๑๒ มิถุนายน ๒๕๖๐
เอาตัวไหมมาฝากจ้าา