Moral Treatment: Give the Gift to a Client (credit Dr.Pop)
ตลอดสัปดาห์ที่ทราบข่าวของกัลยาณมิตรท่านหนึ่งที่ช่วยเหลืออาจารย์และนักศึกษากิจกรรมบำบัดมาโดยตลอดไม่ได้ร้องขอสิ่งใดๆกลับคืน ทราบว่าพี่ อ. ตรวจพบก้อนเนื้อบริเวณท้องน้อย และพี่ยังจับมือแอนไปวางเพื่อให้รู้ว่ามันมีขนาดใหญ่ขนาดใหน ไม่คิดว่าเวลาจะผ่านไปรวดเร็ว (ประมาณปีเดียวเอง) และสุขภาพของพี่ อ. ก็เสื่อมถอยลงไปมาก เลยไม่ได้คิดรีรอที่จะไปเยี่ยมที่โรงพยาบาล และขออนุญาตพี่ นำเรื่องราวมาสอนให้แก่นักกิจกรรมบำบัดต่อไป พี่อ. บอก “ยินดีมาก ที่น้องแอนจะนำเรื่องราวของพี่ไปสอนนักศึกษานะคะ ขออนุโมทนาบุญค่ะ” ขอให้บุญกุศลที่ได้จากการเขียนเรื่องการดูแลสามีของพี่เพื่อถ่ายทอดให้กับผู้อื่น ทำให้พี่คลายความคิดกังวล ความเจ็บปวดตามร่างกาย เทอญ.....
ขอขอบคุณ อ.ป๊อบ อ.เอก ที่ได้เป็นต้นแบบในการเป็นผู้ให้ด้วยความมีจริยธรรมต่อการดูแลผู้อื่น และทำให้ได้มาเรียนรู้กับนักศึกษากิจกรรมบำบัด ชั้นปีที่สาม ในรายวิชาที่มีชื่อเก๋ๆ ว่า Occupation Adaptation ในหัวข้อการฟื้นฟูการทำงาน ผ่านกรณีศึกษาซึ่งเป็นคนสำคัญของพี่ อ.
กรณีศึกษา Mr.K เพศชาย อายุ 50 ปี การวินิจฉัย Traumatic Brain Injury
ความสามารถปัจจุบัน : ไม่สามารถพูดสื่อสารได้ แต่ฟังเข้าใจ สามารถช่วยเหลือตนเองในการทำกิจวัตรประจำวันรับประทานอาหาร นั่งวีลแชร์ และต้องมีคนดูแล
นักกิจกรรมบำบัดประเมิน 3S
1. Social interaction (S1)
Needs assessment ของกรณีศึกษา
Communication: ต้องการสื่อสารกับผู้อื่นได้
Self-care: ต้องการการดูแลจากคนดูแลที่รู้ใจ เช่นเดียวกับที่ภรรยาดูแลมาตลอด 8 ปี
Self: โดยการประเมินของนักกิจกรรมบำบัด
- Self esteem (2/10) ด้านการดูแลตนเอง
- Self efficacy (2/7) ด้านการดูแลตนเอง
- Self mastery กิจกรรมที่สามารถทำได้ด้วยตนเอง ทำบุญ ทานข้าว
Occupation:
- มีบทบาท(work role)เป็นเจ้าของร่วมในกิจการของครอบครัว นั่งวีลแชร์ไปดูกิจการ แต่ไม่ได้ลงมือทำงานจริง มีลูกน้องที่รักมากมาย ได้รับเงินเดือนกงสี
- ชอบทำบุญ และทำกิจกรรมจิตอาสา
- ทานอาหารได้เอง
- ทานอาหารร่วมกับญาติๆ พี่น้อง ลูกๆ
Needs assessment ของภรรยา
“อยากให้มีคนมาดูแลสามี ให้รู้ใจ ทำได้เหมือนกับที่ตนเองทำได้มาตลอด 8 ปี ป่วยเป็นมะเร็งระยะสุดท้าย หมอบอกว่าพี่ อ. จะอยู่ได้ประมาณ 4 เดือน ตอนนี้เป็นห่วง Mr. K คนเดียว ค่ะ”
สอบถามความมั่นใจใน caregiverที่ดูแลสามี ภรรยาให้คะแนน 3/7
State: End of Life ในระยะเวลา 4 เดือนสุดท้าย
Caregiver(คนดูแล)
Self efficacy ของ caregiver (4/7) พึ่งเข้ามาดูแลแทนภรรยาของ Mr.K ได้ประมาณ 1 ปี ยังต้องเรียนรู้เพราะพึ่งเข้ามาดูแลผู้รับบริการแทนภรรยาของ Mr.K
2. Social support (S2)
ผู้รับบริการมี Social supporter: ภรรยา ลูกๆทั้งสามคน พี่น้องในครอบครัว คนดูแล ลูกน้อง ดูแล
Occupational Adaptation: การทานข้าว การทานข้าวกับสมาชิกในครอบครัว การทำจิตอาสา การนั่งวีลแชร์ไปดูแลคนงาน และการสื่อสาร ระหว่าง supporter กับ Mr.K
3. Social empowerment (S3)
RAPPORT
R: Relationship
OT สอน Social supporter (ลูกๆทั้งสามคน พี่น้องในครอบครัว คนดูแล ลูกน้อง ฯลฯ) ในการสื่อสารกับผู้รับบริการ และสอนวิธีการควบคุมอารมณ์ให้เหมาะสมขณะดูแลผู้รับบริการ
A: Accessing cue
OT ช่วยออกแบบ individual communication board สอน Social supporter นำไปใช้สื่อสารกับผู้รับบริการ
P: Position
OT ส่งเสริมผู้รับบริการและ Social supporter ให้มีการแสดงออกทางสีหน้า ท่าทางที่เหมาะสม ขณะสื่อสาร
P: Pacing and Leading
โดย Social supporter เรียนรู้วิธีที่เหมาะสมจาก OT และสามารถรักษาระยะห่างที่เหมาะสมกับผู้รับบริการ
O: Order
OT ประเมิน Cognitive level ผู้รับบริการมีระดับ Cognitive level อยู่ในระดับ 4 OT เพิ่มระดับความสามารถให้ท้าทายมากขึ้น โดยให้โปรแกรมและกิจกรรมที่เหมาะสมเพื่อให้ระดับ cognitive จากระดับ 4 ไป 5 ในบริบทจริง ที่ผู้รับบริการพึงพอใจ (satisfy) โดยการดูแลของ Social supporter ต่อเนื่องทุกวัน
R: Respiration
OT สอน ผู้รับบริการในการหายใจที่ถูกวิธี และสอน Social supporter ในการฝึกผู้รับบริการทุกวัน
T: Tone
OT ส่งเสริมผู้รับบริการและ Social supporter ให้มีการแสดงออกทางอารมณ์emotional expression ที่เหมาะสม ทดแทนการส่งเสียงดัง เพื่อแสดงอารมณ์
ทั้งหมดนี้เทียบได้กับ Supported Employment as a caregiver สำหรับผู้ดูแลที่มีส่วนร่วมทั้งหมดตามความต้องการของภรรยา
Return to work
Return to work assessment:
1. Self assessment
- ด้านร่างกาย (Physical) เน้นประเมิน Tone, Strength, Endurance, Sensory
- ด้านจิตใจ (Mental) เน้นประเมิน Self esteem, Self confident, Self efficacy
- ด้านการรู้คิด (Cognitive) เน้นการประเมิน Metacognition (Self awareness, Executive function), Basic cognition, ปรับ Adaptive devices ที่ส่งเสริมผู้รับบริการ
2. Abilities
- Social participation skills เน้นประเมินการช่วยเหลือของ Social supporter
- Work and Leisure skills ประเมินความต้องการกลับไปทำงาน Return to work ระดับการช่วยเหลือของ Social supporter และระดับการช่วยเหลือของลูกน้องเมื่อกลับไปทำงาน
3. Role Transformation
- ผู้รับบริการมีบทบาทในการเป็นสามีที่ดี พ่อของลูกทั้ง 3 คน ญาติ และเจ้านาย OT ควรส่งเสริมให้เกิด Well-being
4. Motivation
- OT ประเมินแรงจูงใจในการกลับไปทำงาน
Goals:
Short term goals: ในระยะเวลา 4 เดือน
- ส่งเสริมให้มี การปฏิสัมพันธ์ (Social interaction)ตรงกับความต้องการ needs ของผู้รับบริการ สอดคล้องกับ (S1)
- เพิ่มความเข้าใจในการดูแลผู้รับบริการ โดยนักกิจกรรมบำบัดสื่อสารกับ แหล่ง Social support (ภรรยา ลูกๆทั้งสามคน พี่น้องในครอบครัว คนดูแล ลูกน้อง) ของ Mr.K ให้สามารถดูแลได้เหมือนที่ภรรยาดูแล สอดคล้องกับ (S2)
- ส่งเสริมศักยภาพของผู้รับบริการโดยการสนับสนุนจาก ภรรยา ลูกๆทั้งสามคน พี่น้องในครอบครัว คนดูแล ลูกน้อง สอดคล้องกับ (S3)
Long term goals: ระยะเวลา 5- 12 เดือน
- Supported Employment for Family Business ร่วมกับสนับสนุนเขามากขึ้น (more engagement) ในการกลับไปทำงาน โดยสหวิชาชีพ Holistic team (ลูกๆทั้งสามคน พี่น้องในครอบครัว คนดูแล ลูกน้อง OT PT ฯลฯ )
Guideline สำหรับ Mr.K
กิจกรรมบำบัดสำหรับMr.Kเพื่อเป็นของขวัญด้วยใจรักและเคารพอย่างสูงแด่พี่อ.และMr.K
เป้าประสงค์: กิจกรรมฝึกทักษะการสื่อสารด้วยใจรัก
- ผู้ดูแลสังเกตอารมณ์จากสีหน้าท่าทางว่ามี ความตื่นตัวที่จะฝึกหรือไม่ ถ้าไม่ ให้พักสะบายๆ รอจนอยากฝึก โดยการชวนไม่เกินสามประโยคๆละสามรอบ เช่น ฝึกสื่อสารคุณพร้อมไหม? เราทำได้
- นำเสนอภาพทีละหนึ่งภาพ ด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน นุ่มนวล สบตาขณะสนทนา ใช้การสัมผัสจับใต้มือจับเลือกภาพด้วยความใส่ใจ จากนั้น
- เพิ่มความท้าทายให้เลือกฝึกหนึ่งภาพ เป็นสองภาพ และสามภาพ
- ส่งเสริมความเข้าใจแล้วบันทึกไว้เพื่อทวนซ้ำในวันต่อไป
- พักหลับตา ใช้มือจับตรงหน้าท้อง สาธิตการสูด แล้วออกเสียง (อา) ยาวๆแล้วเริ่มหายใจเข้าต่อด้วยออกเสียงอู ยาวๆ
หากล้าจงหยุดพัก และให้Mr.Kดื่มน้ำเปล่าเพื่อให้สมองผ่อนคลายได้เร็ว
