เด็กพิเศษ หรือ “เด็กที่มีความต้องการพิเศษ” คือกลุ่มเด็กที่จำเป็นต้องได้รับการดูแล และช่วยเหลือเป็นพิเศษ เพิ่มเติมจากวิธีการตามปกติ ทั้งในด้าน การใช้ชีวิตประจำวัน การเรียนรู้ และการเข้าสังคม เพื่อให้เด็กได้รับการพัฒนาเต็มตามศักยภาพ โดยออกแบบการดูแล ช่วยเหลือเด็ก ตามลักษณะความจำเป็น และความต้องการของเด็กแต่ละคน
โดยสามารถแบ่งเด็กพิเศษออกเป็น 3 กลุ่มหลัก คือ เด็กที่มีความสามารถพิเศษ เด็กที่มีความบกพร่อง และเด็กยากจน/ด้อยโอกาส ซึ่งเด็กแต่ละกลุ่ม มีความจำเป็นต้องได้รับการดูแลช่วยเหลือเป็นพิเศษเหมือนกัน แต่มีวิธีการที่แตกต่างกัน ตามความเหมาะสมของเด็กแต่ละกลุ่ม และแต่ละคน
Inclusion Policy หมายถึง นโยบายการดูแลเด็กกลุ่มที่มีความต้องการพิเศษ ทั้งด้านกายภาพ อารมณ์ สังคม และพัฒนาการในโรงเรียน เพื่อให้เด็กสามารถเรียนรู้และพัฒนาได้อย่างเด็มศักยภาพและให้การช่วยเหลือดูแลปัญหาภาวะบกพร่องของเด็กอย่างเหมาะสม ช่วยให้เด็กมีพัฒนาการที่ดีในทุกด้าน
ประโยชน์
1 เมื่อครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับตัวเด็กและมีแนวทางในการช่วยแก้ปัญหาของเด็กที่ เหมาะสม จะช่วยให้ความสัมพันธ์ระหว่างครูและเด็กดีขึ้น
2 ช่วยให้การดูแลเด็กที่มีความต้องการพิเศษในโรงเรียนเป็นไปอย่างเหมาะสมให้เด็กมีพัฒนาการที่ดีในทุกด้าน
โรงเรียนสามารถช่วยดูแลเด็กที่มีความต้องการพิเศษได้อย่างไร
1 ให้ความรู้และความเข้าใจครูทุกคนที่เกี่ยวกับเด็กที่มีความต้องการพิเศษถึงปัญหาที่อาจพบ และแนวทางดูแลที่เหมาะสม
2 มีครูการศึกษาพิเศษช่วยเป็นพี่เลี้ยง ให้คำแนะนำ ครูท่านอื่น และช่วยดูแลวาง แผนการศึกษาที่เหมาะสมของเด็ก โดยทำงานเป็นทีมร่วมกับที่บ้าน โรงพยาบาล และหน่วยงานอื่นๆ ที่อาจเกี่ยวข้อง
3 สิ่งที่สำคัญในการดูแลเด็กที่มีความต้องการพิเศษ คือไม่ตีตราและเพ่งความสนใจไปที่ปัญหาของเด็กแต่ให้สนใจในเรื่องของการสนับสนุน และยอมรับในตัวเด็ก ให้เด็กที่มีความต้องการพิเศษไม่รู้สึกแปลกแยกจากเด็กคนอื่นๆ