ประวัติเมืองสงขลา (55) ชุมทางอู่ตะเภา

สถานีชุมทางอู่ตะเภาตั้งอยู่ในที่ลุ่ม ประสบปัญหาน้ำท่วมบ่อยครั้ง ในที่สุดจึงตัดสินใจแก้ไขทางรถไฟสายสงขลาให้เบี่ยงเข้าไปที่สถานีชุมทางหาดใหญ่แทน

ในวัยเด็ก ผมเห็นป้ายเขียนว่าอู่ตะเภาอยู่ข้างทางรถไฟ ห่างจากสถานีชุมทางหาดใหญ่ไปทางเหนือราว 3 กิโลเมตร ถ้านั่งรถไฟไปพัทลุง จะอยู่ทางซ้าย ก่อนถึงสะพานโค้งข้ามคลองอู่ตะเภา แต่ก็ไม่เคยเห็นรถไฟขบวนไหนจอดรับส่งผู้โดยสารเลย แม้แต่รถธรรมดาหวานเย็นที่จอดทุกสถานี เมื่อออกจากหาดใหญ่ไปแล้ว ก็ตรงดิ่งไปบ้านดินลานซึ่งเป็นสถานีถัดไปทันที

ชาวบ้านเล่าว่า ราว 40 ปีที่แล้ว รถไฟเคยแวะหยุดรับส่งที่นี่ มีต้นไม้ใหญ่ริมทางไว้ให้ร่มเงา เข้าใจว่าเป็นต้นประดู่ ไม่ใช่ต้นจามจุรีแบบที่พบเห็นได้ตามสถานีรถไฟหลายแห่ง จึงเรียกกันว่าสถานีต้นโด บริเวณรอบ ๆ ชาวบ้านตั้งบ้านเรือนอยู่ห่าง ๆ ท่ามกลางสวนยางกับทุ่งนา

เมื่อแรกเปิดเดินรถไฟสายสงขลา-พัทลุงในปี พ.ศ. 2456 นั้น ทางรถไฟจากสงขลาเคยมาบรรจบกับทางสายหลักที่อู่ตะเภา จึงเกิดเป็นชุมทางรถไฟขึ้น ภาพถ่ายจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติภาพนี้ถ่ายไปทางหาดใหญ่ มองเห็นย่านสถานีชุมทางอู่ตะเภากว้างขวางใหญ่โต มีโรงเก็บรถจักรหลังคาหน้าจั่วจำนวน 5 ห้อง พร้อมถังสูงสำหรับเก็บน้ำไว้เติมรถจักรไอน้ำ รางรถไฟหลายราง ส่วนอาคารสถานีอยู่ด้านขวามือมองเห็นไม่ชัดเจนนัก

สถานีชุมทางอู่ตะเภาตั้งอยู่ในที่ลุ่ม ประสบปัญหาน้ำท่วมบ่อยครั้ง ในที่สุดจึงตัดสินใจแก้ไขทางรถไฟสายสงขลาให้เบี่ยงเข้าไปที่สถานีชุมทางหาดใหญ่แทนในปี พ.ศ. 2465 ส่วนชุมทางอู่ตะเภาก็ถูกลดฐานะลงเป็นสถานีธรรมดา

ขณะที่ความเจริญเริ่มเข้ามาสู่ตัวเมืองหาดใหญ่ บทบาทของสถานีอู่ตะเภาก็ลดลงตามลำดับ และถูกยุบเป็นที่หยุดรถไฟ ไม่มีนายสถานีในปี พ.ศ. 2476 ย่านสถานีที่เคยรุ่งเรืองกลายเป็นป่ารกร้าง จนเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2529 การรถไฟฯ ได้ประกาศยุบเลิกที่หยุดรถอู่ตะเภาอย่างสิ้นเชิง

กลางเดือนกุมภาพันธ์ 2553 ทีมงานเว็บไซต์กิมหยง.คอม ได้ศึกษาวิเคราะห์ภาพถ่ายและลงพื้นที่สำรวจขุดค้นบริเวณที่สันนิษฐานว่าเคยเป็นที่ตั้งของโรงเก็บรถจักร และได้พบกับขอบซีเมนต์โค้งของบ่อรองรับแท่นกลับหัวรถจักร อยู่ใกล้กับบ่อน้ำเก่าแก่และคอกเลี้ยงหมูของชาวบ้าน นับเป็นการฟื้นประวัติศาสตร์ของชุมทางรถไฟ 100 ปีแห่งนี้ขึ้นมาอีกครั้ง

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บันทึกสองทะเล



ความเห็น (0)