การตรวจทางรังสีของระบบทางเดินปัสสาวะ

Intra-venous Pyelography

                เป็นการตรวจพิเศษทางรังสีวินิจฉัยของระบบขับถ่ายปัสสาวะโดยอาศัยหน้าที่ของไตที่ขับของเสียออกจากร่างกาย โดยฉีดสารทึบรังสี (สี=เป็นภาษาชาวบ้านใช้กัน) เข้าไปในร่างกายทางเส้นเลือดดำจากนั้นทำการถ่ายภาพเอกซเรย์ซึ่งจะมีการกำหนดเวลาถ่ายภาพ

ข้อบ่งชี้ในการตรวจ (คนไข้ที่มาตรวจจะมีโรค/อาการพวกนี้)

1.นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ

2.เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ (Infection) ซึ่งเพศหญิงมีโอกาสเป็นมากกว่าเพศชายเนื่องจากท่อปัสสาวะสั้นกว่าเพศชาย

3.มีการบาดเจ็บทางเดินปัสสาวะ

4.เป็นโรคทางเดินปัสสาวะตั้งแต่กำเนิด(Congenital abnormaly)

5.โรคแทรกซ้อนหลังผ่าตัด

6.ปัสสาวะเป็นเลือด

การเตรียมตัวผู้ป่วย

  -  ก่อนวันตรวจ

1. รับประทานอาหารอ่อนๆในมื้อ เช้า กลางวัน เย็น

2. เมื้อเย็นให้รับประทานอาหารให้เสร็จก่อน18.00 น.

3.เด็กอายุต่ำกว่า 10ปี ไม่ต้องกินยาระบาย,เด็กอายุ 10 ปีขึ้นไปกินยาระบาย 1 ช้อนโต๊ะ, ผู้ใหญ่กินยาระบาย(น้ำมันละหุ่ง) 1 ขวดก่อนนอน 20.00 น.

4.หลังเที่ยงคืนงดรับประทานอาหารและเครื่องดื่ม(NPO)

  - วันตรวจ

1. ผู้ใหญ่ NPO จนกว่าจะเสร็จ

2. เด็กเล็ก NPO ตั้งแต่ 05.00 น.

  - หลังตรวจ

1. ให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารตามปกติและให้ดื่มน้ำมากๆประมาณ 2,000-3,000 CC ใน24 ชั่งโมงแรก

เทคนิคในการตรวจและขั้นตอนการตรวจ

1. Scout film for KUB

           สำหรับเช็ค Position ,Exposure ,Anatomy ของผู้ป่วย

2. Contrast Admistration

          ทำการฉีดสารทึบรังสีเข้าเส้นเลือดดำ

3. Film at 1,3 Mins,Supine

          ดู outline ของไต

4.  Film at 10 MIns, Prone and Supine

          เพื่อดู Ureter นอนคว่ำเพื่อดู Ureter ชัด บางแห่งอาจนอนหงายและใช้ Compression Band กดก็ได้

5.  Film at 25 Mins,Supine

          เพื่อดูระบบขับถ่ายปัสสาวะทั้งหมดโดยเน้นที่ Urinary Bladder

6. Film at Full bladder,Supine บางครั้งอาจมีท่า Oblique เพิ่ม

7. Film at Post Voiding,Supine

                      ซึ่งเทคนิคแต่ละที่ไม่เหมือนกันในที่นี้เป็นเทคนิคจากแหล่งฝึกงานของผู้เขียนคือ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น