ปลูกผักปลอดสารพิษ พลิกชีวิตดินและคน

เป็นผู้บริหารโรงเรียนดีศรีตำบล ในสถานศึกษาที่ไม่ใหญ่มากนัก แต่ด้วยมีกิจกรรมเรียนร่วม ระหว่างเด็กปกติและเด็กพิเศษ จึงทำให้การบริหารจัดการ ต้องยึดหลักการทฤษฎี ที่มีความเหมาะสมตามบริบท สอดคล้องกับความรู้ความสามารถและความต้องการของบุคลากร ตลอดจนชุมชนบ้านป่ามะม่วง ที่โรงเรียนจะต้องนำภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการเรียนรู้

บรรยากาศของโรงเรียนโดยรวม ไม่ใช่สิ่งที่น่าห่วง เนื่องจาก สวยงาม ร่มรื่น สะอาด เรียบร้อย เป็นปัจจุบันอยู่แล้ว แต่สิ่งที่ต้องดำเนินการให้คุ้มค่า สมประโยชน์อย่างยิ่ง ก็คือ พื้นที่ดินด้านหน้าโรงเรียนเกือบ 2 ไร่ ทำอย่างไร..เกษตรอินทรีย์ จะเกิดขึ้นและดำเนินการอย่างยั่งยืน เพื่อการเรียนรู้คู่การปฏิบัติ ให้สมกับที่ได้ชื่อว่า เป็นสถานศึกษาต้นแบบการเรียนการสอนตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

นานหลายปีที่ลองผิดลองถูก กับแหล่งเรียนรู้ทางการเกษตรของโรงเรียน ที่เป็นตัวชี้วัดที่สำคัญอันหนึ่งของงานประกันคุณภาพภายใน เพราะเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาทักษะชีวิต ที่สามารถนำไปสู่พื้นฐานอาชีพให้นักเรียนและชุมชน ได้อาศัยปราชญ์ชาวบ้านและเกษตรอำเภอเข้ามาแนะนำการปลูกผักต่างๆ ขอความรู้จาก"หมอดิน"และผู้ทรงคุณวุฒิด้านเมล็ดพันธุ์ ตลอดจนศึกษาเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญด้านการเกษตรเกี่ยวกับปุ๋ยหมักชีวภาพที่จะช่วยส่งเสริมและบำรุงรักษา เพื่ออนุรักษ์ "ดิน" ให้มีประสิทธิภาพ

กว่าจะเป็นแปลงเกษตรที่ได้มาตรฐาน มั่นคง สวยงาม ต้องอาศัยความร่วมมือจากคณะครูและผู้ปกครอง แรงใจที่สำคัญคือ นักเรียน ทุกครั้งที่ลงมาจากอาคารเรียน มุ่งสู่แปลงเกษตรด้วยหัวใจที่มุ่งมั่น แววตาที่แจ่มใสร่าเริง มีจิตอาสาที่พร้อมจะเดินหน้าเพิ่มพูนผลผลิตให้กับชุมชนบ้านป่ามะม่วง...และนับวัน..ครูและนักเรียน ก็กำลังก้าวเข้าใกล้ความเป็นมืออาชีพ ไม่เพียงปริมาณของผลผลิตที่มากขึ้นทุกเดือน ต่อเนื่องและสม่ำเสมอ แต่การที่เป็นผักที่มีคุณภาพ..ปลอดสารพิษอย่างแท้จริง เป็นสิ่งที่ได้รับความไว้วางใจจากชุมชน ผู้ปกครอง ส่วนราชการ สถานศึกษาและต้นสังกัด ให้การยอมรับ

ผักบุ้ง ผักกาด ผักกวางตุ้ง ผักชี ต้นหอม ผักคะน้า แตงกวา ถั่วฝักยาวและบวบ กว่าจะสวยงาม น่ารับประทาน ต้องผ่านกระบวนการ พื้นฐานที่สำคัญ คือการเตรียมดินและบำรุงรักษาดิน ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพของดินให้เหมาะสมกับพืชผักนั้นๆ เมื่อลงมือปลูก ก็ไม่ลืมที่จะเอาใจใส่ และที่จะต้องใส่ลงไปในดิน ก็เป็นสิ่งที่โรงเรียนผลิตขึ้นเอง ทั้งฮอร์โมนนมและน้ำหมักชีวภาพ อันเป็นที่มาของผักปลอดสารพิษ ที่นักเรียนร่วมด้วยช่วยกัน พลิกฟื้นผืนดินด้านหลังโรงเรียน อย่างเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง

เมื่อโครงการคูโบต้าสมาร์ทคิดส์ จัดกิจกรรมประกวดโครงงานอนุรักษ์ดินในระดับประถมศึกษาในชื่อ"คิดส์รักดิน" โรงเรียนชุมชนบ้านป่ามะม่วงจึงส่งทีมนำ ประกอบด้วยนักเรียน ๓ คน เขียนโครงงานเข้าประกวดฯจำนวน ๑ โครงงาน ทีมนักเรียนให้ชื่อโครงงานว่า "ปลูกผักปลอดสารพิษ พลิกชีวิตดินและคน" ผลงานเข้ารอบสุดท้าย เป็น ๑ ใน ๕ โครงงานที่คัดเลือกมาจากทั่วประเทศ ได้ไปแสดงผลงานและนำเสนอโครงงานที่สวนนงนุช พัทยา จังหวัดชลบุรี

ทักษะอาชีพพื้นฐานทางการเกษรตที่เป็นส่วนหนึ่งของทักษะชีวิต ของนักเรียนชุมชนบ้านป่ามมะม่วง ที่เกิดจากเรียนรู้และปฏิบัติจริง ตั้งแต่การเตรียมดิน บำรุงดิน และเอาใจใส่ในผลิตผลทุกขั้นตอน จนถึงการจำหน่ายแก่ชุมชน เป็นบทพิสูจน์ถึงความสามารถของนักเรียน ทำให้การขึ้นสู่ด้านหน้าเวทีที่ต้องนำเสนอโครงงานฯ นักเรียนแต่ละคนในทีม ใช้โอกาสได้อย่างเต็มภาคภูมิ ทั้งเนื้อหา กิริยาท่าทาง คำพูด สีหน้าและบุคลิกที่มั่นใจ รู้จริง ช่วงเวลา ๑๐ นาที จึงนำเสนอได้ประทับใจผู้ฟัง ภาพและผลงานบนโต๊ะนิทรรศการจัดวางให้คณะกรรมได้เห็นภาพได้อย่างสอดคล้องต่อเนื่อง บทร้อยกรองและคำคล้องจอง ที่นักเรียนแต่ละคนตระเตรียมและผลัดกันพูดสอดรับกัน จนทำให้ผู้ฟังทุกคนตะลึงงัน และปรบมือให้อย่างกึกก้องในที่สุด

วันนี้..ทีมนักเรียนชุมชนบ้านป่ามะม่วงเดินทางกลับบ้านเป็นที่เรียบร้อย..พร้อมประสบการณ์และรางวัลชีวิตมากมาย อย่างหนึ่งก็คือ เกียรติบัตรรางวัลรองชนะเลิศอันดับ ๑ และทุนการศึกษา ๒๐,๐๐๐ บาท ที่เกิดจากการปลูกผักปลอดสารพิษ..พลิกชีวิตดินและคน..

อัญชัญ ครุฑแก้ว