รุ่งเช้าในเมืองหลวง เราถูกปลุกให้ตื่นด้วยเสียงกาในเมืองใหญ่ อีกาในเมืองกรุง ส่งเสียงเร่งเร้าให้ผู้คนตื่น โตเกียวตื่นขึ้นอย่างช้าๆ ในฉากหนังของญี่ปุ่น มักจะมีเสียงกาดังอยู่เสมอ เป็นเอกลักษณ์หนึ่งที่ปรากฎในทุกเรื่องของหนังละครญี่ปุ่น คงเหมือนบ้านเราที่มีเสียงความวุ่นวาย เสียงมอเตอร์ไซค์ เป็นฉากที่เราประดับไว้ในหนังละครทุกเรื่อง ซึ่งก็น่าเป็นเอกลักษณ์ที่เราพยายามสื่อด้วยเช่นกัน
เรามีนัดดูงานโรงเรียนสอนภาษาญี่ปุ่น Tokyo international Japanese school ถนนโล่ง โตเกียวถนนโล่ง..ราวกับว่านี่คือเช้าวันอาทิตย์ในเมืองไทย ให้ถามตัวเองให้แน่ใจอีกครั้งว่านี่คือถนนในเมืองหลวงในวันพฤหัสบดีโรงเรียนสอนภาษาเคร่งครัดในการรับคนเข้าเรียน หากว่าเป็นผู้ใหญ่อาจหมดสิทธิ์เรียนเพราะแก่เกินเรียน เราพบผู้อำนวยการโรงเรียนผู้ขึงขังที่แนะนำวิธีการนุ่งกิโมโน และภาคภูมิในวัฒนธรรมชงชาที่นำเสนอเป็นอย่างมาก ความภาคภูมิเหล่านี้ส่งผ่านจากรุ่นสู่รุ่น แม้การพัฒนาทางวัตถุจะเข้ามามากเพียงใดก็คงไม่สามารถพรากจากไปได้ แม้ภาษาที่ส่งมาถึงกันจะกระท่อนกระแท่น แต่แววตาที่ส่งมาถึงก็บ่งบอกความหมายถึงความเชื่อมั่นในวัฒนธรรมของพวกเขาเป็นอย่างดี
และภาคบ่ายเรามีโอกาสเดินทางไปโรงเรียน Kaetsu ariake school โรงเรียนมัธยมศึกษาเพิ่งเปิดเรียนได้หนึ่งวันที่เราเดินทางไปถึง เรามีคำถามในการสอบถามเกี่ยวกับวัฒนธรรมการอ่านของที่นี่ เขามีปัญหาเรื่องการอ่านเหมือนเราหรือไม่ คำตอบแสนง่ายจากคุณครูที่ให้การต้อนรับคือ เขามีปัญหาการอ่านเหมือนกัน แต่เขาก็นึกไม่ออกว่ามันมีมากขนาดไหน แต่ที่แน่ๆ เขาไม่มีเด็กนักเรียนอ่านไม่ออก ด้วยเหตุผลง่ายแสดงออกถึงการถ่อมตนว่า ภาษาของเขาง่าย แต่จากการสืบค้นมา ภาษาญี่ปุ่นนับเป็นภาษาในตระกูลยากที่สุดในโลก ในขณะภาษาไทยเป็นภาษาที่มีระดับความยากอยู่ในระดับกลางๆ เท่านั้น วิธีการแก้ปัญหาก็คงเป็นเรื่องที่เขานึกไม่ออก เพียงแต่ว่าเด็กๆ ในญี่ปุ่นถูกฝึกให้เขียนเรียงความ การเขียนแสดงความรู้สึกขณะจะเข้าเรียนชั้นใดก็ตาม เด็กๆ จะต้องเขียนแสดงความรู้สึกหรือความต้องการของตนเองในการเข้าเรียน หรือในการขึ้นชั้นเรียน ในตอนนี้เราเริ่มรู้แล้ว พวกเขาให้เด็กๆ เขียนเพื่อจะได้รู้ถึงความสามารถ หรือความเข้าใจของเด็กนั่นเอง ซึ่งก็คงแตกต่างจากข้อสอบ กขคง ของบ้านเรา และที่สำคัญคนที่เป็นพ่อแม่ของชาวญี่ปุ่นยังคงทำข้าวห่อให้ลูกมานั่งกินกับเพื่อนๆ ในโรงอาหารของโรงเรียน การดูแลเอาใจใส่จากสถาบันครอบครัวที่ยังไม่ขาดสายเช่นเรา ก็ทำให้ทรัพยากรมนุษย์ของญี่ปุ่นยังไม่บุบสลาย เด็กๆ ยังคงเรียนหนังสือและมาเรียนหนังสือด้วยจักรยาน มิใช่มอเตอร์ไซค์ที่รวดเร็วและวุ่นวาย
