เสือในป่าที่ยังไม่ได้รับการฝึก เราเข้าไปใกล้ไม่ได้
แต่เสือที่สวนเสือ เราสามารถเข้าไปถ่ายภาพใกล้ ๆ ได้ หนอ
ใจมนุษย์ก็เหมือนกัน ถ้ายังไม่ได้รับการฝึกดีแล้วนั้น
มันอันตรายยิ่งกว่าเสือมากนัก
เพราะสามารถทำร้ายตนเองและผู้อื่นได้โดยง่าย หนอ
ถ้าค่อย ๆ เพียรพิจารณาอย่างช้า ๆ อาจเห็นได้ว่า
สิ่งที่ทำให้เราเป็นสุข เป็นทุกข์นั้น อาจไม่ใช่สิ่งภายนอกก็เป็นได้
เงิน 20 บาท อาจดูเฉย ๆ สำหรับหลายคน
แต่สำหรับบางคนที่ "พอใจ" แล้ว โอ้! สุดยอดมาก
ถ้าใจยังไม่พอ แม้หมื่นล้านก็ไม่สามารถมีความสุขได้จริง ๆ หนอ
เมื่อพิจารณาด้วยใจอย่างใคร่ครวญโดยไม่รีบร้อน
(คล้าย ๆ กับการตั้ง 20 คำถาม ถามไปเรื่อย)
เราจะเห็นว่า สิ่งที่ทำให้เราเป็นทุกข์ใจนั้น
คือ "ความคิด" ของเราเอง หนอ
ยกตัวอย่าง ถ้าพวกเราเป็นครูบาอาจารย์ ที่เดินไปด้วยกันหลายคน
บังเอิญมีลูกศิษย์ตะโกนด่าด้วยคำหยาบมาทางกลุ่มอาจารย์นี้
จะสังเกตุเห็นว่า เหตุการณ์นี้ จะมีคนที่โกรธและไม่โกรธ
ประมาณว่า ด้วยเหตุการณ์เดียวกัน จะโกรธหรือไม่โกรธนั้น
ขึ้นอยู่กับความคิดของคนนั้น ๆ หนอ
ในทางธรรมนั้น
ถ้าเรายังเป็นทุกข์ใจอยูบ่อย ๆ
แสดงว่า เรายังเข้าไม่ถึงความจริงบางอย่าง
ความไม่รู้ความจริงในระดับปรมัตถ์ (อวิชชา)
ทุกความทุกข์ที่เกิดขึ้นนั้น
เกิดจากใจที่ยังไม่รู้นั้น ทำร้ายเอา
นี่คือ ความหมายของ ใจทำร้ายตนเอง หนอ
ขอบคุณครับ