สัปดาห์หน้าจะมีการจัดประชุมวิชาการนานาชาติ ABCA-ODI Summit “Soaring to Positive Transformation and Change” โดยจะจัดขึ้นที่มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ วิทยาเขตสุวรรณภูมิ ในระหว่างวันที่ 21-13 พย. ครับ น่าไป และแนะนำมากๆ เพราะปีนี้ทางมหาวิทยาลัยเชิญศาสตราจารย์แจ๊คเกอรรีน สตราวอสมา ท่านนี้เป็นผู้คิดค้น SOAR Analysis ที่ต่อยอดมาจาก Appreciative Inquiry (AI) มาอีกที ..

                                 

อาจารย์เดิมท่านสอนกลยุทธ์ครับ ที่ปรกติจะมีการประเมินสถานการณ์ ด้วย SWOT Analysis แล้วค่อยนำมาสร้างกลยุทธ์ อาจารย์มองว่าน่าจะเปลี่ยนใหม่ โดยการเปลี่ยนการวิเคราะห์เป็น SOAR Analysis ที่เริ่มด้วยการวิเคราะห์หาจุดแข็ง (Strength) แล้วหาโอกาส (Opportunities) ต่อด้วยการเอาจุดแข็ง และโอกาสมาพัฒนาเป็นเป้าหมายหรือแรงบันดาลใจ (Aspiration) ไปเลย ประมาณว่าการกำหนดเป้าหมายว่าจะเอาจุดแข็งและโอกาสไปขยายผลในแง่มุมใดบ้าง.. จากนั้นคิดว่าผลดีอะไรจะเกิดขึ้นบ้าง (Result) ...ถ้ามี KPI อยู่แล้วก็ต้องคิดว่าน่าจะสอดคล้อง หรือไปช่วย KPI ตัวไหน..

ตัวอย่างครับ.. SOAR มีมาแต่โบราณ ผมเพิ่มเขียนวิคราะห์มหาสงครามเมืองทรอยไป.. เจ้าชายปารีส.. เจ้าชายที่มีฝีมือการรบไม่ได้เรื่อง เรียกว่ารบใครก็แพ้ .. แต่เขาค้นพบว่าตัวเองเก่งเรื่องยิงธนู ... เมื่อค้นพบว่าเก่งเรื่องยิงธนู..แม้ว่าจะขี้แพ้ไปซะทุกเรื่อง ที่สุดระหว่างศัตรูชาวกรีกล้อมเมือง ก็ฝึกยิงธนูอย่างเดียวเลย.. พอศัตรูตีเมืองเข้้ามาได้.. นำโดยอาคิลิส นักรบที่เก่งที่สุดในโลก.. ขณะที่กรีกกำลังทำลายเมือง.. เจ้าปารีส.. เล็งเลยที่ข้อเท้า.. เพราะอาคีลิส เก่งจนเรียกว่าฟันแทงไม่เข้า แต่มีจุดอ่อนเพียงจุดเดียว คือตรงข้อเท้า.. เจ้าชายปารีสยิงแม่นยิ่งกว่าจับวาง... เลยสามารถฆ่าศัตรูได้ ไม่งั้นอาจไปไม่รอด...

                     

SOAR ของเจ้าชายปารีสคือ..

S= ยิงธนูแม่น

O= ศัตรูที่เก่งที่สุดมีจุดอ่อนที่เท้า

A= ตั้งเป้าเอาฝีมือยิงธนูมาจัดโหดอาคิลิส

R = มีสิทธิสกัดทัพของศัตรูได้ ถ้าหากสามารถจัดเต็มแม่ทัพระดับตำนานของมหาอำนาจกรีกได้..

 

SOAR เป็นอะไรที่เน้นการขยับไปข้างหน้า ขยายจุดแข็งจนจุดอ่อนแทไม่มีความหมาย..

หลายคนอาจบอกว่า SWOT ดีไม่เป็นไรครับ.. เราไม่ประมาทไปเหรอ.. ลองดูตรรกะแบบ SWOT ครับในกรณีของเจ้าชายปารีส

SWOT ของเจ้าชายปารีสคือ..

S= ยิงธนูแม่น กำแพงเมืองแข็งแกร่งสูงมาก

w = รบตัวต่อตัวไม่เก่ง

O= ศัตรูที่เก่งที่สุดมีจุดอ่อนที่เท้า

T= แม่ทัพที่เก่งที่สุดถูกฆ่าตาย คนในเมืองเสียขวัญ ศัตรูฮึกเหิม

 

ครับซึ่งก็ได้เช่นกัน แต่ในความเป็นจริง ที่ผมเจอมาในชีวิต.. เวลาคนพูดถึงจุดอ่อน มักพูดมาด้วยความขมขื่น เหมือนชีวิตเรานี่มันถูกสิ่งแวดล้อมกำหนด.. จุดอ่อนจึงดูเหมือนเป็นจุดอ่อนตลอดมา ภัยคุกคามจึงดูน่ากลัวขึ้นเรื่อยๆ.. ไม่แน่ผลของการรบอาจออกมาอีกแบบ เพราะเรามีแนวโน้มจะถูกชักนำให้คิดคำนึงหาทางแก้จุดอ่อน และภัยคุกคามโดยหลงลืมพัฒนาจุดแข็ง และโอกาสอย่างจริงจังเข้มข้นพอ.. ที่สุดอ่านพบทางออก แต่ก็ไม่มีจุดแข็งที่แข็งจริงให้สร้างโอกาสได้ SOAR จึงช่วยให้เราคิดวิคราะห์ และนำข้อมูลเอาไปใช้อย่างทันกาล เฉียบคม เจอจุดแข็ง โอกาสก็จัดเต็มเอาไปใช้เลย..ชนิดเอาไปล้างจุดอ่อนและภัยคุกคามไปในตัว พี่ผมคนหนึ่งคือดร.สวัสดิ์ เก่งชน พูดไว้น่าสนใจว่า "พี่นึกถึงพุ่่มพวง ดวงจันทร์ เธอร้องเพลงเก่ง แต่อ่านหนังสือไม่ออก ถ้าเธอคิดแก้จุดอ่อนก่อนโดยไปหัดอ่านหนังสือก่อน โดยทิ้งการร้องเพลงไป ป่านนี้เราคงไม่มีราชนีลูกทุ่งที่สร้างผลงานอมตะนิรันกาล อาจได้เสมียนแทน"

                                   

SOAR ของพุ่มพวง ดวงจันทร์จึงเป็นอย่างนี้ครับ

SOAR

S = ร้องเพลงเก่ง

O= มีสิทธิดัง เพราะจำก็เก่ง มีมุกเยอะ คนดูชอบ

A= เป็นนักร้องมืออาชีพ

R = มีเงินดูแลครอบครัว

บอกว่า SWOT ดีไหม ดีถ้ามีการพัฒนาจุดแข็งแบบเข้มข้น ซึ่งผมมักไม่ค่อยเจอ.. หลายองค์กรที่ผมสัมผัสมา มักติดอยู่ตรงนี้ครับ ทุ่มเวลาทรัพยากรมาแก้จุดอ่อน แต่คนเก่ง ไม่เป็นไรไม่ต้องไปแก้เขา เขาเก่งอยู่แล้ว.. ที่สุดคนเก่งอาจไม่อยากลงเรือลำเดียวกับคุณก็ได้... เพราะเขาเองก็ยังอยากไปไกลกว่านั้นแต่กลับถูกมองข้าม.. และ SWOT ดีไหม ก็ดี ถ้าไม่มองอยาบครับ.. SWOT มักมองข้ามจุดแข็งจริงที่ไม่ชัด.. มักจะมองภาพใหญ่เกินไป..

องค์กรธุรกิจจำนวนมาก.. ถ้าบังเอิญมีคนระดับพุ่มพวงอยู่ในนั้น...รับรองความสามารถของพุ่มพวงจะไม่ปรากฏบนแผนที่ความคิด.. ด้วยว่ามันยังไม่ชัด ไม่ใช่ภาพใหญ่ เราจึงเห็น SWOT ที่ดูจริงจังมากๆ.. เช่น องค์กรมีชื่อเสียงอยู่มานาน... แต่เราจะไม่ค่อยเจอจุดแข็งระดับบุคคล ระดับไมโครแบบนี้ ในขณะที่ SAOR นับหมด ครับ เพราะฉะนั้นถ้าคุณมีคนพันคน คุณจะพบจุดแข็ง SOAR กว่าพัน SOAR เอามาร่วมกันตั้งเป้าหมายพลิกองค์กรได้..

มีอีกคำถามครับ เอ๊ถ้าคุณใช้ SOAR คุณกำลังมองข้ามข้อมูลสำคัญคือ Weaknesses และ Threats นี่มันรับไม่ได้นะ.. อย่าเพิ่มตกใจ จำได้สมัยผมเริ่มทำ Appreciative Inquiry ใหม่ๆ ผมเองมีจุดอ่อนและภัยคุกคามเพียบ.. พอผมเจอ AI ผมจัดเต็มกับชีวิตครับ.. ศึกษามันเต็มที่ ทดลองเอามาใช้ และเริ่มเอาไปทำปริญญาเอก..เอาไปทำจริงโค้ชจริง.. พอผมเริ่มต้นทำ AI เรื่องที่คิดไม่ถึงตามมาเพียบครับ เจอภัยคุกคามที่เกินจะคิดมาแต่ต้น จุดอ่อนไม่ต้องพูดถึงน้อยกว่าภัยคุกคามเสียอีก เจอคนต้าน อาจารย์ผู้ใหญ่ก็ไม่เอา..กรรมการสอบที่มาจากภาคเอกชนก็บอกไม่เคยรู้จัก ยังจำติดหูมาถึงทุกวันนี้ มีฝากนักศึกษาผมมาครับ.. “ฝากบอกเลย เอา AI มาสอบให้ตกนะ"... ว่าไงครับ..สอนคนมาจนจบกรรมการสอบฝากบอกมาเลยว่าจะให้ตก..” แต่ก็ลุยไปเรื่อยเพราะตอนนั้น SOAR ชัดครับ..

S= ทำ AI เริ่มเป็นสอนนักศึกษาหนึ่งคนจนขายของได้ มั่นใจมากขึ้นเพราะก่อนหน้าใช้สารพักเครื่องมือไม่เคยมีใครกลับมาบอกว่าขายของได้

O= ในภาคธุรกิจตอนปี 2006 ยังไม่มีใครทำ อาจมีแต่หาไม่เจอ นี่คือโอกาสของเราที่จะสร้างความต่างกับอาชีพของตนเอง แถมยังทำให้การศึกษาดีขึ้น

A= คิดขยายเรื่อง AI ไปทั่วประเทศ ผ่านเครือข่าย AI Thailand ที่ผมตั้งขึ้นเป็นเครือข่ายแรกของไทย..

R= เป้าหมายปี 2007 ตอนนั้นตั้งเป้าต้องช่วยผู้ประกอบการ เอา AI ไปพัฒนาองค์กรให้ได้ ให้สำเร็จ และระยะยาว AI Thailand เป็นผู้นำด้าน AI

ชัดครับพอ SOAR แล้วมันเกิดการขยับทุกอย่างจุดแข็งโอกาสถูกเอามาใช้อย่างเข้มข้น มันแข็งขึ้นจริงๆ .. แต่ระหว่างทางเจออุปสรรคมาก มีแบบคิดไม่ถึงก็มาก.. เจอคนกดดันมาก เรียกว่าอาจเสี่ยงต่อการหมดอาชีพ..ระหว่างนั้นความที่จุดแข็งมันดีขึ้น ก็ทำให้อยู่ได้ และก็เริ่มเจอโอกาสที่จะเอาจุดแข็งไปช่วยคนอื่น เกิดการสร้างเครือข่ายอาจารย์ เริ่มพลิกสถานการณ์ได้ ไม่ใช้เราที่สอน AI คนเดียวแล้วมข. มีสี่ มีศิษย์เก่ากว่า 400 คนที่ทำ AI เป็นเรื่องเป็นราว ข้ามมหาวิทยาลัยตอนนี้ไป ABAC ก็เริ่มแข็งแกร่งกลายเป็นศูนย์กลางการเรียนรูู้้ด้าน AI ขึ้นมาอีกที่ในประเทศ ขยายไปนิด้า จุฬา ตอนนี้ออกไปนอกประเทศก็มี...

เอาเป็นว่า SOAR ทำให้ฝันผมเป็นจริง...

แต่สุดท้ายไม่ว่าจะเป็น SOAR หรือ SWOT มันจะดีก็ต่อเมื่อคุณใช้เป็น ครับ การใช้เป็นคืออะไร ดูง่ายๆ ครับถ้าคุณทำเป็นคุณจะเห็นเลยว่าพรุ่งนี้คุณต้องทำอะไร แล้วคุณณก็เริ่มขยับ เริ่มเคลื่อนไหว และมันก็เร็วขึ้นดีขึ้นเรื่อยๆ.. เพราะอะไร เพราะถ้าคุณ SOAR ถูก เมื่อเคลื่อนไหวคุณจะเจอภัยคุกคามกับจุดอ่อนเอง แต่คุณก็จะดักทางแก้ไขให้ทุกอย่างดีขึ้นได้.. SWOT เช่นกันถ้าทำถูกคุณจะขยับได้ ไปเร็วขึ้น ดีขึ้นจุดแข็งแข็งขึ้น จุดอ่อนเบาลง ภัยคุกคามก็ป้องกันได้ชัด แต่ถ้าผิดทางจะไม่เกิดภาวะนั้นครับ มันจะนิ่งๆ งงๆ.. ไปไหนไม่ได้วนอยู่ในอ่าง.. คุณจะรู้สึกได้ทันที ด้วยว่ามันไม่สนุกครับ..

สุดท้ายนี้อย่าพลาดนะครับ เพราะผมไม่พลาดแน่นอน งานประชุมนี้เป็นงานประชุมแห่งชีิวิตของผมครับ.. SOAR เปลี่ยน ปฏิรูปความคิด องค์กร ด้วยวิถีบวกครับ..

วันนี้เพียงเท่านี้ เพียงเล่าให้ฟัง ลองเอาไปพิจารณาดูนะครับ

 

Reference:

The first picture retreived Nov 14, 2013 from www.aithailand.org

The second picture retreived Nov 14, 2013 from  http://harryandmerry.blogspot.com/2011/01/what-i-do-when-theres-no-internet.html

The third picture retreived Nov 14, 2013 from http://www.rongpleng.com/2011/06/11/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A7%E0%B8%87-01/