เนื่องจากบันทึก ภาษาสันสกฤตอย่างง่าย บทที่ 42 ไม่สามารถแก้ไขข้อมูลได้

และเพิ่มความเห็นไม่ได้ จึงมาเพิ่มบันทึกนี้เพิ่มเติม และใช้สำหรับการตอบคำถามด้วย

 

ตัวอย่างการแจก ศฺวนฺ

 

पुमान् एकः द्वौ बहवः
प्रथमा श्वा श्वानौ श्वानः
सम्बोधनम् श्वन् श्वानौ श्वानः
द्वितीया श्वानम् श्वानौ शुनः
तृतीया शुना श्वभ्याम् श्वभिः
चतुर्थी शुने श्वभ्याम् श्वभ्यः
पञ्चमी शुनः श्वभ्याम् श्वभ्यः
षष्ठी शुनः शुनोः शुनाम्
सप्तमी शुनि शुनोः श्वसु

 

ตัวอย่างการแจก ยุวนฺ

 

पुमान् एकः द्वौ बहवः
प्रथमा युवा युवानौ युवानः
सम्बोधनम् युवन् युवानौ युवानः
द्वितीया युवानम् युवानौ यूनः
तृतीया यूना युवभ्याम् युवभिः
चतुर्थी यूने युवभ्याम् युवभ्यः
पञ्चमी यूनः युवभ्याम् युवभ्यः
षष्ठी यूनः यूनोः यूनाम्
सप्तमी यूनि यूनोः युवसु

 

ตัวอย่างการแจก มฆวนฺ

पुमान् एकः द्वौ बहवः
प्रथमा मघवा मघवानौ मघवानः
सम्बोधनम् मघवन् मघवानौ मघवानः
द्वितीया मघवानम् मघवानौ मघोनः
तृतीया मघोना मघवभ्याम् मघवभिः
चतुर्थी मघोने मघवभ्याम् मघवभ्यः
पञ्चमी मघोनः मघवभ्याम् मघवभ्यः
षष्ठी मघोनः मघोनोः मघोनाम्
सप्तमी मघोनि मघोनोः मघवसु

 

อหนฺ นปุ. วัน. มีสองเค้า แข็ง อหสฺ/อหรฺ , อ่อน อหนฺ (อาจลดรูปเป็น อหฺนฺ หน้าวิภักติสระ)

नपुंसकम् एकः द्वौ बहवः
प्रथमा अहस् अह्नी | अहनी अहानि
सम्बोधनम् अहस् अह्नी | अहनी अहानि
द्वितीया अहस् अह्नी | अहनी अहानि
तृतीया अह्ना अहोभ्याम् अहोभिस्
चतुर्थी अह्ने अहोभ्याम् अहोभ्यस्
पञ्चमी अह्नस् अहोभ्याम् अहोभ्यस्
षष्ठी अह्नस् अह्नोस् अह्नाम्
सप्तमी अह्नि | अहनि अह्नोस् अहःसु

ในภาษาพระเวท (ฤคเวท) อหนฺ จะลดรูปเป็น อห- เมื่ออยู่หน้าวิภักติพยัญชนะ พหูพจน์ ได้แก่ อหภิสฺ, อหภฺยสฺ, อหสุ


ธาตุ

  • คมฺ + อสฺตมฺ (อสฺตํคจฺฉติ) ลง, ตก (ในวรรณคดี หมายถึง กลับบ้าน ใช้กับดวงดาวทั้งหลาย)
  • คมฺ + อุทฺ (อุทฺคจฺฉติ) ขึ้น
  • สฺปฺฤหฺ (สฺปฺฤหยติ) ปรารถนา (ใช้กับกรรมรอง หรือสัมประทานการก)


นาม

  • เคารว นปุ. น้ำหนัก, ความน่านับถือ
  • ชคตฺ นปุ. สิ่งที่มีชีวิต (ชคตฺ+นาถ > ชคนฺนาถ)
  • ตกฺษศิลา ส. เมือง ตักษศิลา บาลีว่า ตักกสิลา
  • ติรฺยญฺจฺ ปุ.นปุ. สัตว์
  • ตฺวษฺฏฺฤ (त्वष्टृ) ส. การชุมนุม การประชุม
  • ภฺฤคุกจฺฉ นปุ. สถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่ง
  • มฆวนฺ ปุ. พระอินทร์
  • ยุวนฺ ปุ.นปุ. เยาว์, ยุวติ ส.
  • วิปาก ปุ. วิบาก การสุกงอม
  • ศฺรม ปุ. ปัญหา ความเจ็บปวด
  • สึห ปุ. สิงโต
  • สฺนาน นปุ. การอ่านน้ำ ที่อาบน้ำ (ธาตุ สฺนา)
  • หริณ ปุ. กวาง (ภาษาอังกฤษมักให้ไว้ว่า gazelle แต่คงกล่าวรวมๆ ไม่ว่าจะกวางพวกไหนๆ)


คุณศัพท์

  • อธีต ปุ.นปุ. อธีตา ส. มีความรู้ มีการศึกษา
  • ตสฺถิวำสฺ ยืนแล้ว, ใช้เป็นนามว่า สิ่งที่ไม่เคลื่อนไหว
  • ตฺริศีรฺษนฺ มีสามหัว (ตฺริ+ศีรฺษ+ อนฺ(ปัจจัยตัทธิต)
  • ทษฺฏ ปุ.นปุ. ทษฺฏา ส. (จากธาตุ ทํศฺ เติม ต เป็น กริยาย่อย อดีตกาล แล้วสนธินู่นๆ นี่ๆ) ถูกกัด
  • วนวาสินฺ อาศัยอยู่ในป่า (วน+วาส+ อินฺ) (วาส ก็มาจาก วสฺ อาศัย นั่นเอง)
  • วิทฺวำสฺ รู้ ฉลาด (เรียนข้างบนไปแล้ว)

 

แบบฝึก

1. แปลสันสกฤตเป็นไทย

 

 

แปลไทยเป็นสันสกฤต

1. วฺฤตฺรถูกฆ่าแล้ว (ใช้ √หนฺ เป็นกริยาบอกเหตุ (ณิชันตะ) กรรมวาจก) โดยมฆวนฺ และเหล่ามรุตฺ

2. (หญิง)สาวร้องเพลงแล้ว (ไม่ต้องใส่คำว่าหญิง)

3. พราหมณ์ผู้คงแก่เรียน ย่อมโต้เถียงกัน

4. สรมาถูกเรียกในฤคเวทว่า สุนัข(ส.)ของเทวดาทั้งหลาย

5. ป่าใหญ่ถูกพบ (วิทฺ) ทางตะวันตก

6. ในที่ประชุม ขอให้ผู้เป็นใหญฯ่ที่สุดในบรรดาผู้รู้ จงสอนธรรมะ (ใช้ อุป√ทิศฺ)

7. บุคคลคนทั้งหลายเหล่าใดกระทำแล้วซึ่งกรรมอันชั่ว/บาป เขาเหล่านั้นต้องยืนกลางวัน(กรรมการก) และต้องนั่งกลางคืน

8. เกียรติยศภ๔กได้รับแล้วโดยนักรบหนุ่ม

9. ทางตะวันออก (กรรตุการก เอก.) บุคคลจงเคารพเทวดาทั้งหลาย, ทิศตะวันออก (ปฺราจี) เป็นทิศ (ทิศฺ) ของเทวดาทั้งหลาย

10. บุคคลต้องบูชาพระอาทิตย์ทุกวัน

11. กวางถูกฆ่าแล้วโดยสุนัขทั้งหลาย

12. สิงโตคือราชาแห่งสัตว์ทั้งหลาย ผู้อาศัยในป่า