คำราชาศัพท์


ราชาศัพท์ มีความหมายตามถ้อยคำว่า ถ้อยคำสำหรับพระเจ้าแผ่นดิน แต่ความหมายของคำราชาศัพท์นั้น หมายถึงถ้อยคำที่ใช้กับผู้ที่ควรเคารพตั้งแต่พระเจ้าแผ่นดินิพระบรมราชินีนาถ พระบรมวงศานุวงศ์ พระศาสดา พระสงฆ์ ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ตลอดจนบุคคลอื่นที่อยู่ในฐานะอันควรแก่การเคารพ

คำราชาศัพท์นั้นมีทั้งมาจากคำไทยดั้งเิดิมนำมาตกแต่งเป็นคำราชาศัพท์โดยเติมคำว่า "พระ" หน้าคำนาม เช่น พระที่นั่ง(ที่ประทับ) พระแท่น(เตียง) พระยอด(ฝี) หรือ เติมคำว่า "ทรง" หน้าคำกริยา เช่น ทรงช้าง(ขี่ช้าง) ทรงดนตรี(เล่นดนตรี) ทรงบาตร(ตักบาตร) นอกจากนี้เป็นคำราชาศัพท์ที่มาจากภาษาอื่น เช่น พระหัตถ์(บาลี) พระเนตร(สันสกฤต) พระราชดำรัส(เขมร)

การใช้คำราชาศัพท์ที่มักจะผิดพลาดอยู่เสมอได้แก่การใช้คำว่า "ทรง" ซึ่งมีข้อสังเกตดังนี้

1. คำใดเป็นคำราชาอยู่แล้ว ห้ามใช้"ทรง"นำหน้าเข้าไปอีก จะทำให้ฟุ่มเฟือย ที่พบเห็นบ่อยๆทางสื่อต่างๆ เช่น ทรงเสด็จฯ ทรงโปรด ทรงพระราชทาน ทรงพอพระทัย ทรงทอดพระเนตร ทรงรับสั่ง ทรงเสวย ควรใช้เพียง เสด็จฯ โปรด ทอดพระเนตร รับสั่ง เสวย

2. คำกริยาสามัญที่ไม่มีคำราชาศัพท์ ใช้ "ทรง"นำหน้าเพื่อให้เป็นคำกริยาราชาศัพท์ เช่น ทรงฟัง ทรงทักทาย ทรงชื่นชม ทรงเล่นกีฬา

3. คำว่ามี และเป็น ตามด้วยคำราชาศัพท์ ไม่ต้องใช้คำว่า "ทรง" นำหน้าอีก จะทำให้ดูฟุ่มเฟือย เช่น

มีพระบรมราชโองการ มีพระราชดำริ มีพระมหากรุณาธิคุณ

เป็นพระราชโอรส เป็นพระราชนัดดา เป็นพระประมุข

4. "ทรงมี" "ทรงเป็น" ไม่ต้องตามด้วยคำราชาศัพท์จะทำให้ฟุ่มเฟือย เช่น

ทรงมีทุกข์ ทรงมีเหตุผล ทรงมีความสงสาร

ทรงเป็นศิษย์เก่า ทรงเป็นนักวิทยาศาสตร์ ทรงเป็นประธาน

ได้เวลาทดสอบ

1. ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาเป็นแขกของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

คำว่า "เป็นแขก" ควรใช้ถ้อยคำอย่างไรจึงจะเหมาะสม

ก. พระราชอาคันตุกะ

ข. ราชอาคันตุกะ

ค. พระอาคันตุกะ

ง. อาคันตุกะ

เฉลย คำตอบที่ถูกต้อง คือ ข้อ ง

เหตุผล ประธานาธิบดีเป็นบุคคลสามัญไม่ใช่พระเจ้าแผ่นดิน ไม่ต้องใช้คำราชาศัพท์

2. ประเทศไทยปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยโดยมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข

คำว่า "เป็นประมุข" ควรใช้ถ้อยคำอย่างไรจึงจะเหมาะสม

ก. ทรงเป็นพระประมุข

ข. เป็นพระประมุข

ค. ทรงเป็นประมุข

ง. เป็นประมุข

เฉลย คำตอบที่ถูกต้อง คือ ข้อ ค

เหตุผล พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของประชาชนซึ่งเป็นสามัญชน จึงไม่ต้องใช้ว่าพระประมุข