<p></p> <p></p> <p>แผนการสอนวิชาพระพุทธศาสนามหายาน</p>
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช
</span><p></p></span></span><p>๑. รายวิชา ๖๐๒๓๐๗ พระพุทธศาสนามหายาน Mahayana Buddhism</p><p>๒. ชั้นปีที่ ๑ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๖</p><p>๓. อาจารย์ประจำวิชา พระครูสิริธรรมาภิรัต ผศ.ดร. {น.ธ. เอก , ป.ธ. ๕, ร.บ. , ศน.ม.,ศน.ด.}</p><p>๔. จำนวนหน่วยกิต ๓ หน่วยกิต</p><p>๕. คำอธิบายรายวิชา ศึกษาประวัติศาสตร์และพัฒนาการของพระพุทธศาสนามหายาน โดยเน้นศึกษาคัมภีร์และนิกายสำคัญ เช่น นิกายมาธยามิกะ โยคาจาร สุขาวดี เป็นต้น ภาษาที่ใช้จารึกคัมภีร์ การจัดลำดับชั้นคัมภีร์ รูปแบบการถ่ายทอดและการรักษาคำสอน รวมทั้งอิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายมหายานในประเทศต่างๆ</p><h1>๖. วัตถุประสงค์ </h1><p>๑) เพื่อให้นักศึกษามีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และพัฒนาการของพระพุทธศาสนามหายาน </p><p>๒) นักศึกษามีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักธรรมในพระสูตรต่างๆ ของฝ่ายมหายาน </p><p>๓) นักศึกษาสามารถวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างในประเด็นต่างๆ ของพระพุทธศาสนามหายานกับเถรวาท</p><p>๔) นักศึกษาทราบถึงอิทธิพลของมหายานที่มีต่อประเทศต่างๆ ทั้งในด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม วัฒนธรรม</p><p>๕) นักศึกษาสามารถนำหลักการและแนวคิดทางฝ่ายมหายานมาประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม </p><p>๗. แผนการสอน</p><table>
สัปดาห์ที่
หัวข้อ/รายละเอียด
จำนวนชั่วโมง
กิจกรรมการเรียน การสอน สื่อที่ใช้ (ถ้ามี)
ผู้สอน
๑
บทที่ ๑ พุทธศาสนาในอินเดียยุคหลังพุทธปรินิพพาน – พ.ศ. ๒๐๐
๑.๑ บทนำ
๑.๒ ความหมายของมหายาน
๑.๓ การทำสังคายนาครั้งที่ ๑
๑.๔ การทำสังคายนาครั้งที่ ๒
๓
- แนะนำเนื้อหาของรายวิชา
- แนะนำวิธีการศึกษาค้นคว้า
- บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๒
ประวัติพัฒนาการของพุทธศาสนามหายาน
๑. มหายานยุคต้น
๒. มหายานยุคกลาง
๓. มหายานยุคหลัง
๔. มหายานยุคสุดท้าย
๓
- บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- แบ่งกลุ่มผู้เรียน
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๓
หลักคำสอนสำคัญของมหายาน
แนวคิดเรื่อง "ตรียาน"
แนวคิดเรื่อง"พระพุทธเจ้า๓ ประเภท
แนวคิดเรื่อง "ตรีกาย"
แนวคิดเรื่องพุทธเกษตร
แนวคิดเรื่องพระโพธิสัตว์
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๔
นิกายสำคัญๆ ของมหายาน
-นิกายศูนยวาทหรือมาธยมิก
-นิกายวิชญานวาทหรือโยคาจาร นิกายจิต อมตวาท
-นิกายพุทธตันตระหรือมนตรยานซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นวัชระยาน
-นิกายเซ็น
-นิกายสุขาวดี
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
</table><table><tbody>
๕
คัมภีร์ที่สำคัญของพุทธศาสนามหายาน
-โครงสร้างคัมภีร์ของมหายาน
-ภาษาที่ใช้จารึกคัมภีร์ของมหายาน
-รูปแบบการถ่ายทอดและรักษาคำสอนของมหายาน
-สืบค้นความเป็นมาของพระสูตรมหายานในพระไตรปิฎกเถรวาท
-วิเคราะห์พระสูตรๆ สำคัญ ๆ คือ ลังกาวตารสูตร,วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร, วิมลเกียรตินิทเทศสูตร
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๖
บุคคลผู้มีบทบาทสำคัญในการก่อกำเนิดมหายานและปฏิรูปมหายาน
-พระเจ้ากนิษกมหาราช
-พระอัศวโฆษ
-พระนาคารชุน
-พระอสังคะกับพระวสุพันธุ
-พระทินนาค
๓
บรรยาย ยกตัวอย่าง ประกอบ
อภิปรายกลุ่ม
จากกรณีศึกษา
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๗
สอบกลางภาค
๓
นิสิตสอบ
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๘
บุคคลและองค์กรสำคัญของพุทธศาสนามหายานในโลกปัจจุบัน
-องค์ดาไลลามะ
- ท่านติช นัท ฮันน์
-วัดโฝวกวงซัน
-มูลนิธิฉือจี้
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๙
พระพุทธศาสนามหายานในประเทศจีนและทิเบต
(ประวัติ นิกายสำคัญ คัมภีร์สำคัญ หลักธรรมสำคัญ)
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๑๐
พระพุทธศาสนามหายานในประเทศเวียดนามและเกาหลี
(ประวัติ กายสำคัญ คัมภีร์สำคัญ หลักธรรมสำคัญ)
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
</tbody></table><table><tbody>
๑๑
พระพุทธศาสนามหายานในประเทศไทย และไต้หวัน
(ประวัติ กายสำคัญ คัมภีร์สำคัญ หลักธรรมสำคัญ)
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๑๒
พระพุทธศาสนามหายานในประเทศญี่ปุ่น และ อินโดนีเซีย,มาเลเซีย
(ประวัติ กายสำคัญ คัมภีร์สำคัญ หลักธรรมสำคัญ)
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๑๓
พิธีกรรมสำคัญของมหายาน
กำเนิดธรรมเนียมประเพณีของจีน
-เทศกาลเซ็งเม้ง
-พิธีกรรมเกี่ยวกับงานศพ
- พิธีกงเต็ก
- พิธีในเทศกาลกินเจ
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๑๔
อิทธิพลของพุทธศาสนามหายาน
-อิทธิพลทางวัฒนธรรม
-อิทธิพลมหายานต่อวรรณกรรมพุทธศาสนาศรีลังกา
-อิทธิพลปรากฏในวรรณกรรมพุทธศาสนาล้านนา
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๑๕
แนวโน้มพระพุทธศาสนามหายานในอนาคต
-ความร่วมมือในการเผยแผ่
- การปรับตัวในยุคโลกาภิวัตน์
- การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
๓
บรรยายประกอบสื่อเอกสาร/ สื่อประสม/ ถาม-ตอบ
- มอบหมายงาน
พระครูสิริธรรมาภิรัต,ผศ.ดร.
๑๖
สอบปลายภาค
๓
นิสิตสอบ
</tbody></table><p>๒ แผนการประเมินผลการเรียนรู้</p><table><tbody>
กิจกรรมที่
กิจกรรมการประเมิน
กำหนดการประเมิน
สัดส่วนการประเมิน
๑
เข้าห้องเรียนทันเวลาและ เข้าเรียนอย่างสม่ำเสมอ,พฤติกรรมในการเรียน ความมีระเบียบวินัย
ทุกครั้งที่เข้าสอน
๒๐
๒
สอบเก็บคะแนนระหว่างภาค
๗
๒๐
๓
งานที่มอบหมายภาค
๘,๙,๑๐,๑๑,๑๒,๑๓,๑๔,๑๕
๒๐
๔
สอบปลายภาค
๑๖
๔๐
</tbody></table><p style="font-weight: bold;">โดยมีรายละเอียดการประเมินผลระหว่างภาคและปลายภาค แสดงในเชิง Rubric ดังนี้</p><p style="font-weight: bold;">เกณฑ์การให้คะแนนรายงานกลุ่ม</p><table style="font-weight: bold;"><tbody>
เนื้อหากิจกรรม หรือเป้าหมาย
ค่าคะแนน
๕ / ๑๕
ค่าคะแนน
๔ / ๑๒
ค่าคะแนน
๓ / ๙
ค่าคะแนน
๒ / ๖
ค่าคะแนน
๑ / ๓
๑. ความสนใจ และความกระตือรือร้นของนักศึกษา
( ๕ คะแนน)
- ส่งแบบเสนอรายงาน
- รายงานความ
ก้าวหน้าครบ ๒ ครั้ง แก้ตามที่แนะนำ
- ส่งรายงานฉบับสมบูรณ์ตามเวลา
- ส่งแบบเสนอรายงาน
- รายงานความ
ก้าวหน้าครบ ๑ ครั้ง แก้ตามที่แนะนำ
- ส่งรายงานฉบับสมบูรณ์ตามเวลา
- ส่งแบบเสนอรายงาน
- ไม่รายงานความ
ก้าวหน้า
- ส่งรายงานฉบับสมบูรณ์ตามกำหนดเวลา
- ส่งแบบเสนอรายงาน
- ไม่รายงานความ
ก้าวหน้า
- ส่งรายงานฉบับสมบูรณ์เกิน กำหนดเวลา
- ส่งแบบเสนอรายงานเกินเวลาที่กำหนด
- ไม่รายงานความ
ก้าวหน้า
- ส่งรายงานฉบับสมบูรณ์เกิน กำหนดเวลา
๒. รูปเล่มและเนื้อหา
(๑๐ คะแนน)
- รายงานมีเนื้อหาครบถ้วน
- รูปเล่มรายงานครบถ้วน และถูกต้อง
- รายงานมีเนื้อหาครบถ้วน แต่ไม่ถูกต้อง ๑-๒ หัวข้อ
-รูปเล่มรายงานครบถ้วน และถูกต้อง
- รายงานมีเนื้อหาครบถ้วน แต่ไม่ถูกต้อง ๓-๔ หัวข้อ
-รูปเล่มรายงานครบถ้วน และถูกต้อง
- รายงานมีเนื้อหาครบถ้วน แต่ไม่ถูกต้อง ๕-๖ หัวข้อ
-รูปเล่มรายงานไม่ถูกต้อง
- รายงานมีเนื้อหาครบถ้วน แต่ไม่ถูกต้อง ๗ หัวข้อขึ้นไป
-รูปเล่มรายงานไม่ถูกต้อง
๓.การอภิปรายและการนำเสนอหน้าห้องเรียน
(๕ คะแนน)
- มีความพร้อมในการนำเสนอโครงการ
- นำเสนอครบถ้วน
- สื่อที่ใช้ในการนำเสนอมีคุณภาพดี และเหมาะสม
- มีความพร้อมในการนำเสนอโครงการ
- นำเสนอไม่ครบถ้วน
- สื่อที่ใช้ในการนำเสนอมีคุณภาพดี และเหมาะสม
- มีความพร้อมในการนำเสนอโครงการพอสมควร
- นำเสนอไม่ครบถ้วน
- สื่อที่ใช้ในการนำเสนอมีคุณภาพดี และเหมาะสม
- ไม่มีความพร้อมในการนำเสนอโครงการ
- นำเสนอไม่ครบถ้วน
- สื่อที่ใช้ในการนำเสนอมีคุณภาพต่ำ และไม่เหมาะสม
- ไม่มีความพร้อมในการนำเสนอโครงการ
- นำเสนอไม่ครบถ้วน
- สื่อที่ใช้ในการนำเสนอมีคุณภาพต่ำมาก และไม่เหมาะสม
</tbody></table><p style="font-weight: bold;">เกณฑ์การให้คะแนนงานที่ได้รับมอบหมายประจำสัปดาห์</p><table style="font-weight: bold;"><tbody>
เนื้อหากิจกรรม หรือเป้าหมาย
ค่าคะแนน
๕
ค่าคะแนน
๔
ค่าคะแนน
๓
ค่าคะแนน
๒
ค่าคะแนน
๑
๑.งานที่ได้รับมอบหมายทุกชิ้น
- สรุปความได้ครบถ้วนทุกประเด็น
- ทำงานเรียบร้อย
- ส่งตามเวลาที่กำหนด
- สรุปความได้เกือบครบทุกประเด็น
- ทำงานเรียบร้อย
ส่งตามเวลาที่กำหนด
- สรุปความได้เกือบสมบูรณ์
- ทำงานเรียบร้อย
- ส่งตามเวลาที่กำหนด
- สรุปความได้ครบถ้วน
- ทำงานเรียบร้อย
- ส่งตามเวลาที่กำหนด
- สรุปความไม่ครบถ้วน
- ทำงานไม่เรียบร้อย
- ส่งตามเวลาที่กำหนด
</tbody></table><p style="font-weight: bold;">๗. เกณฑ์สรุปการประเมินผลการเรียน</p><table style="font-weight: bold;"><tbody>
เกรด
คะแนน
เกณฑ์การพิจารณา
A
๙๕–๑๐๐
ส่งงานที่ได้รับมอบหมาย ๘ ชิ้น ส่งรายงาน และสอบปลายภาคได้ ๙๐ – ๑๐๐ %
A-
๙๐–๙๔
ส่งงานที่ได้รับมอบหมาย ๘ ชิ้น ส่งรายงาน และสอบปลายภาคได้ ๙๐ – ๑๐๐ %
B+
๘๕-๘๙
ส่งงานที่ได้รับมอบหมาย ๘ ชิ้น ส่งรายงาน และสอบปลายภาคได้ ๘๕ – ๘๙ %
B
๘๐-๘๔
ส่งงานที่ได้รับมอบหมาย ๘ ชิ้น ส่งรายงาน และสอบปลายภาคได้ ๗๕ – ๘๔ %
C+
ต่ำกว่า ๘๐
ส่งงานที่ได้รับมอบหมาย ๘ ชิ้น ส่งรายงาน และสอบปลายภาคได้ ๗๐ – ๗๔ %
</tbody></table><h3 style="font-weight: bold;">๘. วิธีการเรียนการสอน</h3><p> ๑. บรรยาย</p><p> ๒. มอบหมายหัวข้อให้นักศึกษาไปศึกษาค้นคว้าแล้วมาอภิปรายหน้าชั้น</p><p> ๓. ให้ร่วมกันตั้งประเด็น สนทนา ซักถาม</p><p> ๔. แบ่งกลุ่มเขียนรายงานตามหัวข้อที่กำหนด</p><p> ๕. การทำแบบฝึกหัดและแบบทดสอบย่อย</p><h3 style="font-weight: bold;">๙. สื่อการเรียนการสอน</h3><p>๑. เอกสารการสอน หนังสือ ตำราทางพุทธศาสนา พระไตรปิฏก</p><p> ๒. เอกสารประกอบการนำเสนอหน้าชั้นเรียน</p><p> ๓. คอมพิวเตอร์ , โปรแจกเตอร์ </p><p> ๔. เวปไซต์, เวปบล๊อค</p><h3 style="font-weight: bold;">๑๐. การเตรียมการด้านการวัดผล</h3><p>๑๐.๑ การสังเกต</p><p>- การร่วมกิจกรรมในชั้นเรียน</p><p>- ความรับผิดชอบในงานที่มอบหมาย</p><p>- การสนใจ ความตั้งใจ การมีสมาธิในการเรียนและการทำงาน</p><p>- การตรงต่อเวลา พฤติกรรม กิริยามารยาท</p><p style="font-weight: bold;"> ๑๐.๒ การประเมินกิจกรรม</p><p>- การรายงานหน้าชั้น การอภิปราย การทำงานที่มอบหมาย</p><p>- การทำแบบฝึกหัด การทดสอบย่อย และการสอบปลายภาค</p><p style="font-weight: bold;">๑๒. เอกสารตำราที่ใช้ประกอบการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติม</p><p style="font-weight: bold;">๑๒.๑ พระไตรปิฏก</p><p>มหามกุฏราชวิทยาลัย , พระสูตรและอรรถกถาแปล , กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย , ๒๕๓๐.</p><p>สมาคมนิสิตเก่า มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย , พระไตรปิฏกฉบับ CD ROM.</p><p style="font-weight: bold;">๑๒.๒ หนังสือและตำราทางวิชาการ</p><p>อภิชัย โพธิประสิทธิ์ศาสต์ , พระพุทธศาสนามหายาน พิมพ์ครั้งที่ ๔ , กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย , ๒๕๓๙.</p><p>ชวินทร์ สระคำ , ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในอินเดีย . กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การศาสนา , ๒๕๐๗.</p><p>ดอกบัวขาว และ พิภพ ตังคณะสิงห์ , หีนยาน – มหายาน , กรุงเทพฯ : แพร่พิทยา , ๒๕๐๗.</p><p>นวม สงวนทรัพย์, ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนามหายาน, กรุงเทพฯ : กรุงสยามการพิมพ์ , ๒๕๑๗.</p><p>พระอาจารย์จีนธรรมคณาธิการ (เย็นเจี่ยว) , ผู้แปลและเรียบเรียง. สารัตถธรรมมหายาน . (พิมพ์เป็นอนุสรณ์เนื่องในวโรกาสเสด็จพระราชดำเนินงานฉลองอุโบสถวัดโพธิ์แมนคุณาราม อำเภอยานนาวา จังหวัดพระนคร วันที่ ๒๐ - ๒๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓ ) , กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์รุ่งนคร , ๒๕๑๓.</p><p>เลียง เสถียรสุต , ประวัติแนวคิดมหายาน , กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์รุ่งนคร , ๒๕๑๙</p><p>วศิน อินทสระ , สาระสำคัญแห่งพุทธปรัชญามหายาน , กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์เจริญกิจ , ๒๕๓๒.</p><p>เสถียร โพธินันทะ , ชุมนุมพระสูตรมหายาน , กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์บรรณาคาร , ๒๕๑๖</p><p>—————————- , ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา , กรุงเทพฯ ฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย , ๒๕๑๙</p><p>—————————– , ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา ฉบับมุขปาฐะ ภาค ๑ - ๒ , กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย , ๒๕๑๔ - ๒๕๑๙.</p><p style="font-weight: bold;">๑๓. ช่องทางติดต่ออาจารย์ผู้สอน</p><p> ๑) พระครูสิริธรรมาภิรัต ผศ.ดร.</p><p> โทรศัพท์ : ๐๘๖-๖๔๔-๔๙๓๔</p><p> E-mail : [email protected]</p><p> Web blog : http://www.gotoknow.org/dashboard/home#/blogs/108500</p><p> http://learners.in.th/blog/mahayana</p>
