เมื่อไปเยี่ยมเยือนบ้านใครในวันรายอ ณ ดินแดนปลายด้ามขวาน เจ้าของบ้านมักนำ ตูป๊ะ มาต้อนรับอย่างเต็มอกเต็มใจ ตูป๊ะ ชิ้นสามเหลี่ยมจิ้มแกงเนื้อหรือซามากุ้ง (น้ำพริกกุ้ง) เป็นความอร่อยที่หาทานได้ยากนอกเทศกาลฮารีรายอ
วันรายอที่ชายแดนใต้ยังมีขนมให้ได้ชิมอิ่มหนำกันอีกหลายชนิด หากแต่ ?ตูป๊ะ? เป็นสัญลักษณ์ในวันฮารีรายอของดินแดนแห่งนี้โดยเฉพาะ เพราะแม้แต่ในประเทศเพื่อนบ้านก็ยังไม่มีการทำกันอย่างแพร่หลาย แต่ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้...แทบทุกบ้านจะทำ ?ตูป๊ะ? เพื่อเตรียมไว้สำหรับรับประทานกันเองและแจกญาติมิตรเฉพาะในช่วงรายอ
ตูป๊ะ หรือ ตูปัต คือข้าวต้มใบกะพ้อ มีลักษณะคล้ายข้าวต้มมัด แต่นิยมห่อด้วยใบกะพ้อหรือใบจากเป็นรูปสามเหลี่ยม มักจะทำกันในวันก่อนรายอหนึ่งวัน โดยนำใบกะพ้อซึ่งควรใช้ยอดใบที่ยังไม่กางมาสานเป็นลูก ลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยม มีสามมุม จากนั้นนำข้าวเหนียวขาวหรือข้าวเหนียวดำที่ผัดกับน้ำกะทิ น้ำตาล เกลือ จะใส่ถั่วขาวหรือถั่วดำเพื่อความอร่อยยิ่งขึ้นก็ได้ มาห่อด้วยใบกะพ้อเป็นสามเหลี่ยม แล้วนึ่งจนสุก ก็จะเป็น ตูป๊ะ ที่เหนียวนุ่มละมุนลิ้น
ตูป๊ะ ยังเป็นขนมพื้นเมืองของอินโดนีเซียด้วย เรียกว่า Ketupat กินกับซามากุ้ง, เนื้อ หรือกินเป็น ข้าวซาเต หรือ ข้าวกับเนื้อสะเต๊ะ
นางรอบีเยาะ หะยีสาแม แม่บ้านใน ต.สะดาวา อ.ยะรัง จ.ปัตตานี เล่าว่า วันรายอของทุกปีเธอไม่พลาดที่จะทำ ตูป๊ะ เป็นเมนูอร่อยจิ้มซามากุ้งไว้แจกเพื่อนบ้านและต้อนรับคนที่มาเยี่ยมเยือน
เห็นแม่และคนแถวนี้ทำตูป๊ะมานาน แม่บอกว่าบรรพบุรุษก็ทำมานานแล้วเหมือนกัน รายอนี้ฉันซื้อข้าวเหนียวมาหลายกิโล ซื้อใบกะพ้อจากคนที่เขาไปกรีดยางแถวภูเขาเอามาขายให้ถึงบ้าน เขาขาย 5 ก้าน 10 บาท กว่าจะได้ตูป๊ะหนึ่งลูกต้นทุนเยอะเหมือนกัน ฉันทำไว้แจกเพื่อนบ้านและคนที่มาเยี่ยม เห็นเขากินอร่อยก็ดีใจแล้ว?
แม้ ตูป๊ะ จะเป็นสัญลักษณ์วันรายอของพี่น้องมุสลิม แต่ในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทยมักพบขนมลักษณะเดียวกันนี้ในงานบุญทางพุทธ ศาสนาด้วยเช่นกัน อาทิ งานบุญชิงเปรต หรืองานสารทเดือนสิบ ในชื่อว่า ต้ม ซึ่งมีรสชาติและความอร่อยไม่ต่างกัน
เป็นความเหมือนในความต่างที่ลงตัวจากการผสมผสานทางวัฒนธรรม?
ที่มา http://www.isranews.org/cms/index.php?option=com_content&task=view&id=4879&Itemid=86
