"เครื่องบ่งชี้ความฉลาดทางอารมณ์ (๑)" ... (ธรรมะสู่อิสรภาพ : ดร.สนอง วรอุไร)


เครื่องบ่งชี้ความฉลาดทางอารมณ์ (๑)


ในเมื่ออารมณ์ธรรมชาติที่จะเกิดขึ้นกับจิตอยู่ตลอดเวลาที่มีการรับสิ่งกระทบ ความฉลาดทางอารมณ์จึงเป็นสิ่งสำคัญที่มนุษย์ทุกคนต้องรู้วิธีพัฒนาให้เกิดมีขึ้นแก่ตนเอง ความฉลาดทางอารมณ์ ในที่นี้หมายถึง ความฉับไวในการระลึกรู้ทันอารมณ์ของตนเองว่า ขณะนี้เรากำลังคิดอะไรและรู้สึกอย่างไรอยู่ ซึ่งก็คือ การมีสติสัมปชัญญะ นั่นเอง

ผู้ที่มีสติสัมปชัญญะเมื่อรู้ว่ากำลังมีอารมณ์ไม่ดี คิดไม่ดี ย่อมรู้เท่าทันและรู้จักปรับแก้ไขให้อารมณ์ดีขึ้น ต่างจากผู้ที่ขาดสติสัมปชัญญะ ซึ่งจะไม่รู้ตัวและปล่อยให้อารมณ์อยู่เหนือพฤติกรรม

จะเห็นได้ว่าสิ่งที่เรียกว่า ความฉลาดทางอารมณ์ หรือที่ฝรั่งเรียกว่า "อีคิว" (EQ - Emotional Quotient) แท้จริงแล้วก็คือ การมีสติสัมปชัญญะรู้เท่าทันสิ่งกระทบและปรับการปรุงแต่งอารมณ์ของจิตให้ดี นั่นเอง


ปกติแล้วผู้เขียนเป็นผู้ที่มีจิตนิ่ง ความถี่คลื่นจิตของผู้เขียนจึงมักจะไปตรงกับความถี่คลื่นจิตของผู้ที่มาปรึกษาปัญหา ทำให้ไปรู้เรื่องที่เขาเก็บไว้ลึก ๆ ในใจได้ เช่น ผู้หญิงคนหนึ่งลูกประสบอุบัติเหตุถูกของแข็งทิ่มลูกตาจนตาบอด จึงมาปรึกษาผู้เขียนว่าเป็นเพราะอะไร ลูกของเธอจึงต้องประสบเคราะห์กรรมเช่นนี้ แต่ยังไม่ทันที่เธอจะได้เล่าอะไร จิตของผู้เขียนก็ได้รู้เห็นถึงสิ่งที่สั่งสมอยู่ในดวงจิตของเธอว่า ลึก ๆ แล้วผู้หญิงคนนี้มักจะคิดเสมอว่าถ้าใครมาทำร้ายเธอ เธอจะแทงตาให้บอด เมื่อมีความคิดที่ไม่ดีอย่างนี้สั่งสมไว้ในดวงจิตบ่อย ๆ เป็นเวลานานเข้า ความคิดที่ไม่ดีจึงเกิดเป็นกรรมที่ให้ผลรุนแรงเหมือนการสูบบุหรี่ ครั้งแรกอาจยังไม่ส่งผล แต่เมื่อสูบไปนาน ๆ ย่อมมีผลร้ายต่อร่างกายจนเป็นโรคปอดได้ ในที่สุดความคิดลึก ๆ ที่อยู่ในใจของผู้หญิงคนนี้จึงส่งผลให้ลูกของเธอต้องประสบอุบัติเหตุจนตาบอด นี่คือตัวอย่างของพฤติกรรมไม่ดีที่เก็บสั่งสมอยู่ในดวงจิต ซึ่งเป็นตัวกำหนดพฤติกรรมและวิถีชีวิตของคนเราได้

(ผู้อ่านบันทึก โปรดใช้วิจารณญาณก่อน หากใครเชื่อเรื่องจิต คงไม่มีปัญหาใด ๆ)


ด้วยเหตุนี้ ความฉลาดทางอารมณ์จึงเป็นสิ่งสำคัญต่อชีวิต เพราะหากปราศจากความฉลาดทางอารมณ์ จิตย่อมตกเป็นทาสของอารมณ์ที่ไม่ดีและสั่งการไปโดยปราศจากสติปัญญายั้งคิด ทำให้มีโอกาสเกิดพฤติกรรมที่ไม่ดีตามมา ซึ่งนอกจากจะส่งผลร้ายโดยตรงต่อชีวิตในปัจจุบันแล้ว พฤติกรรมไม่มีที่สั่งสมไว้ในดวงจิตยังทำให้มีโอกาสรับผลกรรมที่ไม่ดีอีกในวันข้างหน้า


ดังนั้นควรถามตัวเองดูว่า เรามีความฉลาดทางอารมณ์มากน้อยแค่ไหน สามารถตรวจจับและรู้เท่าทันความรู้สึกนึกคิดของตัวเองได้บ้างหรือไม่ หรือว่ายังตกเป็นทาสของอารมณ์อยู่ ยกตัวอย่างเช่น เมื่อมีความโกรธเกิดขึ้นแล้ว เรารู้ตัวเร็วไหมว่ากำลังโกรธ สามารถระงับอารมณ์โกรธไว้ได้บ้างหรือไม่ หรือว่ากว่าจะรู้ตัวว่าโกรธ ก็ได้ลงมือทำพฤติกรรมที่ไม่ดีไปเสียแล้ว


หากอยากรู้ว่า ตัวเองมีอีคิวสูงหรือต่ำ สามารถวิเคราะห์เบื้องต้นได้จากเครื่องบ่งชี้ ๔ ประการ ได้แก่

๑. พฤติกรรม

๒. บุคลิกภาพ

๓. สุขภาพ

๔. วิถีการดำเนินชีวิต


(โปรดติดตามบันทึกต่อไป)


...................................................................................................................................................................


การรู้ทันอารมณ์ของตนเองเป็นเรื่องสำคัญมากในชีวิต
ที่ทำให้เรามีสติสัมปชัญญะไม่ทำสิ่งไม่ดี ๆ ลงไป
นอกเหนือการควบคุมของตัวเอง

เราอาจจะสูญเสียทุกอย่างในชีวิตของเราไปด้วยเหตุนี้ก็เป็นได้

โปรดคิดไตร่ตรองเป็นเบื้องต้น
และติดตามเครื่องบ่งชี้ได้ในบันทึกถัดไป

บุญรักษา ทุกท่านครับ ;)...


..................................................................................................................................................................

ขอบคุณหนังสือธรรมะดี ๆ


สนอง วรอุไร.  ธรรมะสู่อิสรภาพ.  กรุงเทพฯ : อมรินทร์ธรรมะ, ๒๕๕๖.


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน หอมกลิ่นหนังสือ



ความเห็น (4)

เขียนเมื่อ 

แวะมาสวัสดีค่ะ ไม่ได้ทักทายกันนานมาก 

ในบางครั้งบางเวลา อีคิว ก็ขึ้นกับอารมณ์และหัวใจและอยู่เหนือเหตุผล 

happy ba ค่ะ 

เขียนเมื่อ 

Happy Ba ครับ pa_daeng  ;)...

สบายดีนะครับ

เขียนเมื่อ 

IQ ที่ดีแต่ถูกห่อหุ้มด้วย EQ ที่แย่..เอาไหมคะ 

Idea ที่ดีแต่ถูกห่อหุ้มด้วย Ego ที่เด่น..เอาไหมคะ

ส่วนตัวรับไม่ได้..กลืนไม่ลง แหะๆ

ปล. ขอบคุณอาจารย์มากที่สละเวลาและพื้นที่ส่วนตัวเพื่อ Gotoknow วันนี้คะ และขอโทษที่ไม่มีหน้ากากเสือให้นะคะ

เขียนเมื่อ 

วันนี้คุณหมอ ป. อาจจะรับประทานมากเกินไปครับ
จึงอิ่มก่อน แล้วจึงกลืนไม่ลง อิ อิ

ขอบคุณเช่นกันที่ให้เีกียรติคนที่มีแต่เงานะครับ ;)...

ป.ล. คุณหมอติดหน้ากากเสือผ้มนะ 555