จากข้อมูลการประชุมบุหรี่กับสุขภาพ แห่งชาติครั้งที่ 7 ได้เสนอผลวิจัยพบว่า วิตามินซี มีสารที่ช่วยลดความอยากนิโคติน ได้ และช่วยฟื้นฟูร่างกายที่ทรุดโทรม ให้สดชื่นกระปรี้กระเปร่า จึงมีการนำมาใช้เพื่อช่วยเลิกบุหรี่ โดยการรับประทานผลไม้รสเปรี้ยวที่มีวิตามินซีสูง โดยเฉพาะ มะนาว พบว่าเมื่อนำไปใช้แล้ว มีประสิทธิภาพได้ผลดีมาก เนื่องจากมะนาวมีผลต่อ การทำงานของต่อมรับรสขม ทำให้รสชาติของบุหรี่เปลี่ยนไป
เป้าหมาย (Purpose)
1. ผู้เข้ารับการบำบัดในคลินิกอดบุหรี่มีตัวช่วย/ทางเลือกในการเลิกบุหรี่ ร้อยละ 100
2. ผู้เข้ารับการบำบัดในคลินิกอดบุหรี่สามารถลดปริมาณการสูบบุหรี่ลดลงร้อยละ 80
3. ผู้เข้ารับการบำบัดในคลินิกอดบุหรี่สามารถเลิกสูบบุหรี่อย่างน้อย 1 เดือน ร้อยละ 20
กระบวนการพัฒนา (Process)
1. ศึกษาข้อมูลทางวิชาการ / งานวิจัยที่เชื่อถือได้
2. ลงมือใช้มะนาวมาเป็นตัวช่วยหรือทางเลือกในการเลิกบุหรี่ โดย ช่วงแรกให้มะนาวที่หั่นติดเปลือกเป็นชิ้นเล็กๆ พอดีคำ ให้ผู้เข้ารับการบำบัดไปใช้ก่อน พร้อมกับแนะนำวิธีการรับประทานมะนาวเพื่อช่วยเลิกบุหรี่ที่ถูกต้อง คือ อมแล้วค่อยดูดความเปรี้ยว จากนั้นเคี้ยวเปลือกอย่างช้า ๆ นาน 3-5 นาที จะมีผลทำให้ลิ้นข่ม เฝื่อน จากนั้นดื่มน้ำ 1 อึก นอกจากช่วยลดความอยากนิโคตินแล้ว เมื่อสูบบุหรี่จะทำให้รสชาติบุหรี่เปลี่ยนเป็นขมจนไม่อยากสูบ และสามารถกินมะนาว หรือผลไม้ชนิดอื่นที่มีความเปรี้ยวมาก ๆ ได้ทุกครั้งที่เกิดความอยากบุหรี่
3. ติดตามประเมินผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น (Performance) 1. ผู้เข้ารับการบำบัดทุกคนใช้มะนาวในการช่วยเลิกบุหรี่ คิดเป็น ร้อยละ 100
2. ผู้เข้ารับการบำบัดในคลินิกอดบุหรี่สามารถลดปริมาณการสูบบุหรี่ได้ทุกคน คิดเป็น ร้อยละ 100
3. ผู้เข้ารับการบำบัดในคลินิกอดบุหรี่เลิกสูบบุหรี่อย่างน้อย 1 เดือน ร้อยละ 50
บทเรียนและการเรียนรู้ที่ได้รับ
1. การเลิกหรือลกปริมาณการสูบบุหรี่ไม่จำเป็นต้องใช้ยาที่มี่ราคาแพง สมุนไพรไทย พืชผักที่มีอยู่ที่บ้านก็สามารถใช้ได้อย่างได้ผล ถ้ามีการศึกษา วิจัย ที่ดี อีกทั้งช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อยาเป็นอย่างมาก
2. การจะเลิกบุหรี่ต้องอาศัยกระบวนการที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการสร้างแรงจูงใจ การมีส่วนรวมของครอบครัว การฝึกทักษะการปฏิเสธ ฯลฯ
3. มีการวางแผนร่วมกับกลุ่มงานแพทย์แผนไทย ที่จะใช้สมุนไพรชนิดใหม่ในการช่วยเลิกบุหรี่ คือ ดอกหญ้าขาว ซึ่งมีอยู่มากในเขตพื้นที่ของโรงพยาบาล
กลุ่มงานเวชศาสตร์ครอบครัวและบริการด้านปฐมภูมิ รพ.เฉลิมพระเกียรติสมเด็จย่า 100 ปี (เมืองยาง)
