ข้อสอบคดีบุคคลนเรศวรประจำปีการศึกษา ๒๕๕๕ : การออกข้อสอบ ก็คือ การสอนให้นักศึกษาทุกคนตะหนักในภารกิจของนักกฎหมายต่อสังคม
โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร
เมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๕๖
http://www.learners.in.th/blogs/posts/534673
-------------------------------------------------
ในการสอนโดยปกติ นักศึกษาก็อาจโดดเรียน หรือเข้าเรียนแบบไม่ตั้งใจ แต่ในห้องสอบ พวกเขาไม่อาจโดดห้องสอบ และพวกเขาตั้งใจสอบอย่างแน่นนอน ไม่มาก ก็น้อย ดังนั้น เราที่เป็นครู จะต้องใช้โอกาสนี้เพื่อสอนให้พวกเขาตระหนักรู้ในองค์ความรู้ที่จะรับใช้สังคม
สำหรับการสอบในวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล ณ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวรนั้น ในปีการศึกษา ๒๕๕๕ ภาคที่ ๒ นั้น ผู้บันทึกได้ใช้ข้อสอบ ๔ ข้อ เป็นพื้นที่การเรียนรู้ความจริงของสังคมไทยในหลายลักษณะ กล่าวคือ
ในประการแรก ผู้บันทึกได้ใช้การสอบครั้งนี้ในการเชิญชวนให้นักศึกษาตระหนักว่า เอกชนภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลมีอยู่ ๒ รูปแบบ อันได้แก่ (๑) บุคคลธรรมดาหรือบุคคลธรรมชาติ ซึ่งตัวละครในเรื่องนี้ ก็คือ นายเงียโจและ เด็กชายมิชาเอล และ (๒) นิติบุคคลตามกฎหมายเอกชน ซึ่งตัวละครในเรื่องนี้ ก็คือ บริษัท ป่าสวย จำกัด
ในประการที่สอง ผู้บันทึกได้ใช้โอกาสของการสอบนี้ในการชี้ให้นักศึกษาเห็นภารกิจของนักกฎหมายที่จะรู้ว่า มนุษย์ที่มีความเกี่ยวข้องกับประเทศไทยมีอยู่ใน ๒ ลักษณะ กล่าวคือ (๑) มนุษย์ที่ไม่มีจุดเกาะเกี่ยวกับรัฐต่างประเทศแต่อย่างใด ซึ่งเราจะเห็นเรื่องราวแบบนี้ผ่าน “เรื่องของนายเงียโจและครอบครัว” แม้เขาและบุพการีมีจุดเกาะเกี่ยวกับรัฐไทยเท่านั้น แต่เขาก็เคยถูกถือเป็นคนต่างด้าว เพราะตกหล่นจากทะเบียนราษฎร และยังมีวิบากกรรมต่อไปอีก เมื่อเขาอาสาที่จะสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้าน เพื่อทำหน้าที่ปกครองหมู่บ้านที่เขาอาศัยอยู่มาตั้งแต่เกิด และ (๒) มนุษย์ที่มีจุดเกาะเกี่ยวกับรัฐต่างประเทศ ซึ่งเราจะเห็นเรื่องราวแบบนี้ผ่าน “เรื่องของเด็กชายมิชาเอล” ซึ่งเกิดในประเทศเยอรมันจากมารดาสัญชาติเยอรมัน แต่มีบิดานอกสมรสเป็นคนสัญชาติไทย แม้จุดเกาะเกี่ยวกับบิดาสัญชาติไทยจะทำให้เขามีสิทธิในสัญชาติไทยโดยการเกิดโดยผลของกฎหมาย
ในประการที่สาม ผู้บันทึกได้ใช้โอกาสของการสอบครั้งที่ที่จะชี้ว่า นิติสัมพันธ์ของเอกชนที่ตกอยู่ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลนั้นย่อมมีอยู่ ๒ ลักษณะ กล่าวคือ (๑) นิติสัมพันธ์ของเอกชนตามกฎหมายมหาชน ซึ่งในการสอบครั้งนี้ ผู้บันทึกเลือกเอา ๒ เรื่องมาทบทวนความเข้าใจกับผู้สอบ อันได้แก่ ปัญหาการกำหนดสิทธิในสัญชาติไทยของเด็กชายมิชาเอล และปัญหาการกำหนดสิทธิในการมีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครองของนายเงียโจ และ (๒) นิติสัมพันธ์ของเอกชนตามกฎหมายเอกชน ซึ่งการสอบครั้งนี้ ผู้บันทึกเลือกเอา ๒ เรื่องมาทบทวนความเข้าใจกับผู้สอบ อันได้แก่ ปัญหาการเลือกกฎหมายที่มีผลกำหนดความสัมพันธ์ทางกฎหมายระหว่างเด็กชายมิชาเอลกับบิดานอกสมรสสัญชาติไทยและมารดาสัญชาติเยอรมัน และปัญหาการเลือกกฎหมายที่มีผลกำหนดความสมบูรณ์ของสัญญาระหว่างนายเงียโจ คนสัญชาติไทยและบริษัทตามกฎหมายลาวที่ผู้ลงทุนข้างมากมีสัญชาติญี่ปุ่น แต่มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในประเทศไทย
ผู้บันทึกตั้งใจที่จะสอนนักศึกษาเป็นครั้งสุดท้ายถึงเรื่องจริงของสังคมไทย ข้อสอบแสดงถึงเรื่องราวสำคัญของเอกชนในประชาคมระหว่างประเทศ นักศึกษาคงมีโอกาสทบทวนหลักกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลที่สำคัญ อันแสดงถึงมาตรฐานการเรียนการสอน แต่ข้อสอบก็ไม่น่าจะยากเกินไปสำหรับนักศึกษาที่เข้าสอบ การออกกำลังสมองครั้งนี้น่าจะเป็นการเรียนครั้งสุดท้ายสำหรับผู้สอนและผู้เรียนในการเรียนในหลักสูตร
สำหรับผู้สอน การออกข้อสอบ ก็คือ โอกาสที่จะสอนนักศึกษาอีกครั้ง การวัดผลการเรียนของนักศึกษาเป็นเพียงผลพลอยได้ ดังนั้น สิ่งที่สำคัญของการสอบของนักศึกษาสำหรับผู้บันทึก จึงอยู่ที่ "ศักยภาพของนักศึกษาที่จะกำหนดวิธีการเรียนรู้” และ “ความสามารถที่จะต่อยอดองค์ความรู้” มิใช่ “ความสามารถที่จะจดจำหรือลอกคำตอบต่อคำถามตามข้อสอบ”
----------------------------------------------
กรณีศึกษาจากเรื่องจริงที่นำมาเป็นข้อสอบ
สำหรับการสอบในวิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
ปีการศึกษา ๒๕๕๕ ภาคที่ ๒
----------------------------------------------
เรื่องที่ 1
กรณีศึกษาเด็กชายมิชาเอล
: สิทธิในสัญชาติไทยของบุตรที่เกิดในต่างประเทศจากบิดาสัญชาติไทยและมารดาสัญชาติเยอรมัน
โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร
เมื่อวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๕๖
http://www.learners.in.th/blogs/posts/534620
เรื่องที่ 2
กรณีศึกษาเด็กชายมิชาเอล
: การเลือกกฎหมายกำหนดความสัมพันธ์ทางครอบครัวกับบิดาสัญชาติไทยและมารดาสัญชาติเยอรมัน
โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร
เมื่อวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๕๖
http://www.learners.in.th/blogs/posts/534625
เรื่องที่ 3
กรณีศึกษานายเงียโจ
: การกำหนดสิทธิในการมีส่วนร่วมทางการเมืองของคนเกิดในประเทศไทยเมื่อ พ.ศ.๒๕๑๕ จากบิดาและมารดาซึ่งเป็นคนกะเหรี่ยงที่สืบสายโลหิตจากคนกะเหรี่ยงดั้งเดิมในประเทศไทย
โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร
เมื่อวันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๕๖
http://www.learners.in.th/blogs/posts/534671
เรื่องที่ 4
กรณีศึกษานายเงียโจ
: การเลือกกฎหมายที่มีผลบังคับความสมบูรณ์ของสัญญาซื้อขายกล้วยไม้ระหว่างคนกะเหรี่ยงสัญชาติไทยและบริษัทตามกฎหมายลาวซึ่งข้ามชาติมาจากญี่ปุ่น
โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร
เมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๕๖
http://www.learners.in.th/blogs/posts/534669
