แรงแม่เหล็ก
(magnetic force “ F”)
สมมติ ประจุไฟฟ้าตัวหนึ่งมีค่าประจุ q เคลื่อนที่ด้วยความเร็ว v ตามทิศทางที่กระทำมุม θ กับทิศทางของสนามแม่เหล็ก B ในบริเวณหนึ่ง แล้วแรงแม่เหล็ก F ซึ่งกระทำกับประจุไฟฟ้าตัวนั้นมีสมบัติดังนี้
1. ถ้า θ=0 องศา ( หรือ 180 องศา)
กล่าวคือเป็นกรณี v มีทิศทางขนาน ( หรือขนานตรงกันข้าม) กับทิศทางของ B จะปรากฏว่าไม่เกิดแรงแม่เหล็ก หรือแรงแม่เหล็ก F=0
2. ถ้า θ=90 องศา
โดยเป็นกรณีที่ v
กระทำมุมตั้งฉากกับ B เมื่อ v แทนอัตราเร็วของประจุไฟฟ้า
จะได้ ขนาดของแรงแม่เหล็ก F=qvB
3. ถ้า θ เป็นค่าอื่นๆ
จะได้ ขนาดของแรงแม่เหล็ก F=qvB sinθ
สังเกตว่า B sinθ คือการฉาย (projection)ของ B ในทิศทางที่ตั้งฉากกับ v
หรือ sin θ ก็คือการฉายของ v บนแนวทิศทางที่ตั้งฉากกับ B
4. แรงแม่เหล็ก( F ) มีทิศทางตั้งฉากกับความเร็วของประจุ (v)และสนามแม่เหล็ก (B)
สรุปขนาดแรงแม่เหล็ก (F)ขึ้นอยู่กับค่าประจุ (q) อัตราเร็วของประจุ (v) ขนาดสนามแม่เหล็ก (B) สิ่งที่สำคัญอีกประการหนึ่งที่ต้องพิจารณาคือ ทิศทางของแรงแม่เหล็ก (F) ทั้งนี้เพราะแรงแม่เหล็กเป็นแรงเวกเตอร์ จะต้องกล่าวถึงขนาด(magnitude) และทิศทาง (direction) จึงจะสมบูรณ์
ขอบคุณแหล่งที่มา :
สมพงษ์ ใจดี. ฟิสิกส์มหาวิทยาลัย 3.สิงหาคม 2551
สู้ต่อไปครับ