Health Systems Management-1

Sukanya
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

Project Management

ผู้บรรยาย : รศ.ดร.มานพ คณะโต

ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 

การบริหารโครงการเชิงระบบ เป็นการสังเคราะห์โครงการจากเงื่อนไขและข้อตกลงเบื้องต้นต่างๆ ที่จะทำให้โครงการดำเนินไปได้ด้วยการทบทวนหลักฐานทางวิชาการและความเห็นของผู้เกี่ยวข้องส่วนในมุมมองเชิงกลยุทธ์ เป็นการวิเคราะห์โครงการจากความเห็นของผู้ปฏิบัติงาน ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและผู้รับประโยชน์และในมุมของความเป็นเหตุเป็นผลคือการวิเคราะห์โครงการจากรอบแนวคิดของผู้เขียนโครงการ เปรียบเทียบกับการทบทวนแนวคิดเชิงทฤษฎีและผลการวิจัยที่เกี่ยวข้อง

การเขียนโครงการควรมีรูปแบบความเชื่อมโยงที่เป็นเหตุเป็นผลกัน (logic model) ซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญที่ผู้บริหารควรมีส่วนเกี่ยวข้องและไม่ควรปล่อยผู้ปฏิบัติดำเนินการตามลำพัง ไม่ควรมีศัพท์เทคนิคมากหรือรวบรัดเกินไป และควรทำอย่างสม่ำเสมอจนเป็นวัฒนธรรมองค์กร

ขั้นตอนการสร้าง logic Model ที่ดี จะต้องเก็บรวบรวมข้อมูลสารสนเทศที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ผู้เกี่ยวข้อง ผู้รับผิดชอบ ผู้มีส่วนได้เสียและรับประโยชน์จากโครงการ แล้วสร้างคณะทำงานย่อยในการดำเนินงาน อธิบายสถานการณ์ที่โครงการจะเข้าไปแก้ไข โดยพิจารณาเหตุผลความจำเป็นของโครงการ ระบุกิจกรรมสำคัญที่โครงการจะเข้าไปจัดการแก้ไขปัญหา ที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ โดยใช้ภาษาที่เข้าใจง่ายและแตกข้อย่อยให้เห็นชัดเจน วิเคราะห์ส่วนประกอบและบริบทที่จะมีผลกระทบต่อโครงการหรือหน่วยงานที่เข้าร่วม  พิจารณาส่วนที่ตกหล่นซึ่งอาจมีผลกระทบต่อโครงการ และคาดประมาณผลที่จะเกิดขึ้น หลังจากนั้นจึงจัดทำตารางตัวแบบโครงการ ที่ระบุวัตถุประสงค์  เป้าหมาย กิจกรรมที่เป็นเหตุเป็นผลกันในส่วนหลักๆ 5-7 กิจกรรม แล้วจึงสร้างตัวแบบโครงการที่ประกอบด้วยรายละเอียดย่อยๆที่แตกต่างกันแต่ละระดับและกลุ่มกิจกรรม กำหนดตัวชี้วัดโครงการและกิจกรรมให้ชัดเจน  และตรวจสอบยืนยัน ซึ่งปัญหาที่พบบ่อย ได้แก่ โครงการลงทุนสูงเกินไปไม่คุ้มค่า การดำเนินโครงการอยู่ในมุมมองแคบๆขาดการ  มีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องและกิจกรรมมีรายละเอียดมาก ซึ่งอาจแก้ปัญหาโดยการทำเป็นโครงการคู่ขนาน เป็นต้น

แนวคิดพื้นฐานสำคัญในการสร้างตัวแบบ คือ ความสอดคล้องของการกำหนดปัจจัยนำเข้า ผลที่คาดว่าจะได้รับ  กิจกรรมดำเนินการกับวัตถุประสงค์และเป้าหมายหลัก โดยมีเนื้อหาสำคัญที่ต้องระบุให้ชัดเจน ในแนวราบ 4 ส่วนสำคัญ คือ คำบรรยายสรุป ดัชนีชี้วัดหรือตัวบ่งชี้ วิธีการพิสูจน์ และเงื่อนไขความสำเร็จ

หลังจากดำเนินโครงการแล้ว ขั้นต่อไปคือ การประเมินผลโครงการ ซึ่งมีหลากหลายวิธี เช่น การใช้แบบจำลอง CIPP ซึ่งประกอบด้วย การวิเคราะห์บริบท ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ และผลผลิต ว่าสอดคล้องเหมาะสมหรือไม่อย่างไร อะไรคืออุปสรรคสำคัญ โดยแบ่งกระบวนการวิเคราะห์เป็น 8 ส่วน คือ  วัตถุดิบหรือทรัพยากรที่นำเข้า กิจกรรมดำเนินการ ความพร้อมในการดำเนินโครงการ รายละเอียดกิจกรรม ผลที่ได้รับทันทีหลังเสร็จสิ้นกิจกรรม ผลที่ตามมาหลังโครงการเสร็จสิ้น ผลลัพธ์ตามวัตถุประสงค์ของโครงการ และบริบทระดับมหภาคตลอดการดำเนินโครงการ  นอกจากนี้ยังควรมีการวิเคราะห์โครงการว่า กิจกรรม  แต่ละขั้นตอนส่งผลสอดรับอย่างเหมาะสมกับการดำเนินกิจกรรมต่อไปหรือไม่อย่างไร

สิ่งที่ต้องคำนึงถึงนอกเหนือจากการวิเคราะห์โครงการ ได้แก่ โครงสร้างองค์กร บทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบ ทรัพยากร งบประมาณ การควบคุมและประเมินทั้งด้านคุณภาพและปริมาณ อีกทั้งข้อแตกต่างระหว่างโครงการที่มีผลต่อการประเมินผล เช่น พื้นที่โครงการ ขนาด ระยะเวลา ความชัดเจน ความซ้ำซ้อน ช่วงเวลา และความคิดริเริ่มของผู้ดำเนินโครงการด้วย

( สุกัญญา กาญจนบัตร / สรุป )

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน health-systems-management



ความเห็น (0)